sposobić - Wielki słownik języka polskiego PAN

książk. przygotowywać kogoś lub coś do jakichś zadań

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE

Edukacja i oświata

pozaszkolne formy nauczania

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA

Praca

rodzaje pracy

synonimy:

przysposabiać

	Sprawne zmobilizowanie i wielkość oddziału (ponad dwieście ludzi) wymownie świadczą o tym, że proboszcz parafię swoją niewątpliwie przez wiele miesięcy sposobił do zbrojnego wystąpienia. źródło: NKJP: Janusz Andrusikiewicz: Ks. Jan Kanty Miś (1807-1898) - zasłużony pasterz parafii Odrowąż, Tygodnik Podhalański, 1997
	[...] nie mają pojęcia, dlaczego „wyleciały” akurat te dwa fragmenty. [...] mogli o tym zadecydować anonimowi „redaktorzy”, którzy sposobili materiał do druku [...]. źródło: NKJP: Jerzy Sławomir Mac: Tajemnica Amwaya, 1998
	I tak upływały Maurycemu wakacje: pomiędzy samotną jazdą konną, rozmowami z siostrą, odwiedzinami w leśnej pustelni, gdzie starzec odsłaniał przed nim tajemnice pogańskiego świata, a wizytami w eleganckim dworze rodziców Heli, którzy najwyraźniej zaczynali sposobić go na swego przyszłego zięcia. źródło: KWJP: Dorota Ponińska: Romantyczni, 2020
	Otóż ze sposobienia owych żelaznych bron oraz kucia lemieszy słynął nade wszystko dziadek Gawron i dlatego odpowiednią porą, czyli u schyłku lata i zimy, przed jesiennymi lub wiosennymi pracami polowymi, walili do niego okoliczni rolnicy [...]. źródło: KWJP: Andrzej Mencwel: Toast na progu, 2017

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	sposobiłem +(e)m sposobił	sposobiłam +(e)m sposobiła	sposobiłom +(e)m sposobiło	sposobiliśmy +(e)śmy sposobili	sposobiłyśmy +(e)śmy sposobiły
2 os.	sposobiłeś +(e)ś sposobił	sposobiłaś +(e)ś sposobiła	sposobiłoś +(e)ś sposobiło	sposobiliście +(e)ście sposobili	sposobiłyście +(e)ście sposobiły
3 os.	sposobił	sposobiła	sposobiło	sposobili	sposobiły

bezosobnik: sposobiono

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę sposobił będę sposobić	będę sposobiła będę sposobić	będę sposobiło będę sposobić	będziemy sposobili będziemy sposobić	będziemy sposobiły będziemy sposobić
2 os.	będziesz sposobił będziesz sposobić	będziesz sposobiła będziesz sposobić	będziesz sposobiło będziesz sposobić	będziecie sposobili będziecie sposobić	będziecie sposobiły będziecie sposobić
3 os.	będzie sposobił będzie sposobić	będzie sposobiła będzie sposobić	będzie sposobiło będzie sposobić	będą sposobili będą sposobić	będą sposobiły będą sposobić

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		sposóbmy
2 os.	sposób	sposóbcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	sposobiłbym bym sposobił	sposobiłabym bym sposobiła	sposobiłobym bym sposobiło	sposobilibyśmy byśmy sposobili	sposobiłybyśmy byśmy sposobiły
2 os.	sposobiłbyś byś sposobił	sposobiłabyś byś sposobiła	sposobiłobyś byś sposobiło	sposobilibyście byście sposobili	sposobiłybyście byście sposobiły
3 os.	sposobiłby by sposobił	sposobiłaby by sposobiła	sposobiłoby by sposobiło	sposobiliby by sposobili	sposobiłyby by sposobiły

bezosobnik: sposobiono by

bezokolicznik: sposobić

imiesłów przysłówkowy współczesny: sposobiąc

gerundium: sposobienie

imiesłów przymiotnikowy czynny: sposobiący

imiesłów przymiotnikowy bierny: sposobiony

odpowiednik aspektowy: przysposobić

	+	sposobić	+	KOGO/CO + (do CZEGO)
	+	sposobić	+	KOGO + (na KOGO)

Od: słow. *posobiti 'czynić coś, urządzać według siebie, dla swoich potrzeb' (Bor)