UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

sposobić

Chronologizacja

1 połowa XV w., SStp

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. sposobię
sposobimy
2 os. sposobisz
sposobicie
3 os. sposobi
sposobią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. sposobiłem
+(e)m sposobił
sposobiłam
+(e)m sposobiła
sposobiłom
+(e)m sposobiło
sposobiliśmy
+(e)śmy sposobili
sposobiłyśmy
+(e)śmy sposobiły
2 os. sposobiłeś
+(e)ś sposobił
sposobiłaś
+(e)ś sposobiła
sposobiłoś
+(e)ś sposobiło
sposobiliście
+(e)ście sposobili
sposobiłyście
+(e)ście sposobiły
3 os. sposobił
sposobiła
sposobiło
sposobili
sposobiły

bezosobnik: sposobiono

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę sposobił
będę sposobić
będę sposobiła
będę sposobić
będę sposobiło
będę sposobić
będziemy sposobili
będziemy sposobić
będziemy sposobiły
będziemy sposobić
2 os. będziesz sposobił
będziesz sposobić
będziesz sposobiła
będziesz sposobić
będziesz sposobiło
będziesz sposobić
będziecie sposobili
będziecie sposobić
będziecie sposobiły
będziecie sposobić
3 os. będzie sposobił
będzie sposobić
będzie sposobiła
będzie sposobić
będzie sposobiło
będzie sposobić
będą sposobili
będą sposobić
będą sposobiły
będą sposobić

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. sposóbmy
2 os. sposób
sposóbcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. sposobiłbym
bym sposobił
sposobiłabym
bym sposobiła
sposobiłobym
bym sposobiło
sposobilibyśmy
byśmy sposobili
sposobiłybyśmy
byśmy sposobiły
2 os. sposobiłbyś
byś sposobił
sposobiłabyś
byś sposobiła
sposobiłobyś
byś sposobiło
sposobilibyście
byście sposobili
sposobiłybyście
byście sposobiły
3 os. sposobiłby
by sposobił
sposobiłaby
by sposobiła
sposobiłoby
by sposobiło
sposobiliby
by sposobili
sposobiłyby
by sposobiły

bezosobnik: sposobiono by

bezokolicznik: sposobić

imiesłów przysłówkowy współczesny: sposobiąc

gerundium: sposobienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. sposobienie
sposobienia
D. sposobienia
sposobień
C. sposobieniu
sposobieniom
B. sposobienie
sposobienia
N. sposobieniem
sposobieniami
Ms. sposobieniu
sposobieniach
W. sposobienie
sposobienia

imiesłów przymiotnikowy czynny: sposobiący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. sposobiący
sposobiący
sposobiący
sposobiące
sposobiąca
D. sposobiącego
sposobiącego
sposobiącego
sposobiącego
sposobiącej
C. sposobiącemu
sposobiącemu
sposobiącemu
sposobiącemu
sposobiącej
B. sposobiącego
sposobiącego
sposobiący
sposobiące
sposobiącą
N. sposobiącym
sposobiącym
sposobiącym
sposobiącym
sposobiącą
Ms. sposobiącym
sposobiącym
sposobiącym
sposobiącym
sposobiącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. sposobiący
sposobiący
sposobiące
sposobiące
D. sposobiących
sposobiących
sposobiących
sposobiących
C. sposobiącym
sposobiącym
sposobiącym
sposobiącym
B. sposobiących
sposobiących
sposobiących
sposobiące
N. sposobiącymi
sposobiącymi
sposobiącymi
sposobiącymi
Ms. sposobiących
sposobiących
sposobiących
sposobiących

imiesłów przymiotnikowy bierny: sposobiony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. sposobiony
sposobiony
sposobiony
sposobione
sposobiona
D. sposobionego
sposobionego
sposobionego
sposobionego
sposobionej
C. sposobionemu
sposobionemu
sposobionemu
sposobionemu
sposobionej
B. sposobionego
sposobionego
sposobiony
sposobione
sposobioną
N. sposobionym
sposobionym
sposobionym
sposobionym
sposobioną
Ms. sposobionym
sposobionym
sposobionym
sposobionym
sposobionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. sposobieni
sposobieni
sposobione
sposobione
D. sposobionych
sposobionych
sposobionych
sposobionych
C. sposobionym
sposobionym
sposobionym
sposobionym
B. sposobionych
sposobionych
sposobionych
sposobione
N. sposobionymi
sposobionymi
sposobionymi
sposobionymi
Ms. sposobionych
sposobionych
sposobionych
sposobionych

odpowiednik aspektowy: przysposobić

Pochodzenie

Od: słow. *posobiti 'czynić coś, urządzać według siebie, dla swoich potrzeb' (Bor)

Definicja

książk. 
przygotowywać kogoś lub coś do jakichś zadań

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Edukacja i oświata pozaszkolne formy nauczania

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przysposabiać

Cytaty

Sprawne zmobilizowanie i wielkość oddziału (ponad dwieście ludzi) wymownie świadczą o tym, że proboszcz parafię swoją niewątpliwie przez wiele miesięcy sposobił do zbrojnego wystąpienia.

źródło: NKJP: Janusz Andrusikiewicz: Ks. Jan Kanty Miś (1807-1898) - zasłużony pasterz parafii Odrowąż, Tygodnik Podhalański, 1997

[...] nie mają pojęcia, dlaczego „wyleciały” akurat te dwa fragmenty. [...] mogli o tym zadecydować anonimowi „redaktorzy”, którzy sposobili materiał do druku [...].

źródło: NKJP: Jerzy Sławomir Mac: Tajemnica Amwaya, 1998

I tak upływały Maurycemu wakacje: pomiędzy samotną jazdą konną, rozmowami z siostrą, odwiedzinami w leśnej pustelni, gdzie starzec odsłaniał przed nim tajemnice pogańskiego świata, a wizytami w eleganckim dworze rodziców Heli, którzy najwyraźniej zaczynali sposobić go na swego przyszłego zięcia.

źródło: KWJP: Dorota Ponińska: Romantyczni, 2020

Otóż ze sposobienia owych żelaznych bron oraz kucia lemieszy słynął nade wszystko dziadek Gawron i dlatego odpowiednią porą, czyli u schyłku lata i zimy, przed jesiennymi lub wiosennymi pracami polowymi, walili do niego okoliczni rolnicy [...].

źródło: KWJP: Andrzej Mencwel: Toast na progu, 2017

Składnia

bez ograniczeń + sposobić +
KOGO/CO + (do CZEGO)
bez ograniczeń + sposobić +
KOGO + (na KOGO)
Data ostatniej modyfikacji: 22.01.2026
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json