Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
sposobię |
sposobimy |
|||
| 2 os. |
sposobisz |
sposobicie |
|||
| 3 os. |
sposobi |
sposobią |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
sposobiłem +(e)m sposobił |
sposobiłam +(e)m sposobiła |
sposobiłom +(e)m sposobiło |
sposobiliśmy +(e)śmy sposobili |
sposobiłyśmy +(e)śmy sposobiły |
| 2 os. |
sposobiłeś +(e)ś sposobił |
sposobiłaś +(e)ś sposobiła |
sposobiłoś +(e)ś sposobiło |
sposobiliście +(e)ście sposobili |
sposobiłyście +(e)ście sposobiły |
| 3 os. |
sposobił |
sposobiła |
sposobiło |
sposobili |
sposobiły |
bezosobnik: sposobiono
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę sposobił będę sposobić |
będę sposobiła będę sposobić |
będę sposobiło będę sposobić |
będziemy sposobili będziemy sposobić |
będziemy sposobiły będziemy sposobić |
| 2 os. |
będziesz sposobił będziesz sposobić |
będziesz sposobiła będziesz sposobić |
będziesz sposobiło będziesz sposobić |
będziecie sposobili będziecie sposobić |
będziecie sposobiły będziecie sposobić |
| 3 os. |
będzie sposobił będzie sposobić |
będzie sposobiła będzie sposobić |
będzie sposobiło będzie sposobić |
będą sposobili będą sposobić |
będą sposobiły będą sposobić |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
sposóbmy |
|
| 2 os. |
sposób |
sposóbcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
sposobiłbym bym sposobił |
sposobiłabym bym sposobiła |
sposobiłobym bym sposobiło |
sposobilibyśmy byśmy sposobili |
sposobiłybyśmy byśmy sposobiły |
| 2 os. |
sposobiłbyś byś sposobił |
sposobiłabyś byś sposobiła |
sposobiłobyś byś sposobiło |
sposobilibyście byście sposobili |
sposobiłybyście byście sposobiły |
| 3 os. |
sposobiłby by sposobił |
sposobiłaby by sposobiła |
sposobiłoby by sposobiło |
sposobiliby by sposobili |
sposobiłyby by sposobiły |
bezosobnik: sposobiono by
bezokolicznik: sposobić
imiesłów przysłówkowy współczesny:
sposobiąc
gerundium: sposobienie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | sposobienie |
sposobienia |
| D. | sposobienia |
sposobień |
| C. | sposobieniu |
sposobieniom |
| B. | sposobienie |
sposobienia |
| N. | sposobieniem |
sposobieniami |
| Ms. | sposobieniu |
sposobieniach |
| W. | sposobienie |
sposobienia |
imiesłów przymiotnikowy czynny: sposobiący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | sposobiący |
sposobiący |
sposobiący |
sposobiące |
sposobiąca |
| D. | sposobiącego |
sposobiącego |
sposobiącego |
sposobiącego |
sposobiącej |
| C. | sposobiącemu |
sposobiącemu |
sposobiącemu |
sposobiącemu |
sposobiącej |
| B. | sposobiącego |
sposobiącego |
sposobiący |
sposobiące |
sposobiącą |
| N. | sposobiącym |
sposobiącym |
sposobiącym |
sposobiącym |
sposobiącą |
| Ms. | sposobiącym |
sposobiącym |
sposobiącym |
sposobiącym |
sposobiącej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | sposobiący |
sposobiący |
sposobiące |
sposobiące |
| D. | sposobiących |
sposobiących |
sposobiących |
sposobiących |
| C. | sposobiącym |
sposobiącym |
sposobiącym |
sposobiącym |
| B. | sposobiących |
sposobiących |
sposobiących |
sposobiące |
| N. | sposobiącymi |
sposobiącymi |
sposobiącymi |
sposobiącymi |
| Ms. | sposobiących |
sposobiących |
sposobiących |
sposobiących |
imiesłów przymiotnikowy bierny: sposobiony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | sposobiony |
sposobiony |
sposobiony |
sposobione |
sposobiona |
| D. | sposobionego |
sposobionego |
sposobionego |
sposobionego |
sposobionej |
| C. | sposobionemu |
sposobionemu |
sposobionemu |
sposobionemu |
sposobionej |
| B. | sposobionego |
sposobionego |
sposobiony |
sposobione |
sposobioną |
| N. | sposobionym |
sposobionym |
sposobionym |
sposobionym |
sposobioną |
| Ms. | sposobionym |
sposobionym |
sposobionym |
sposobionym |
sposobionej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | sposobieni |
sposobieni |
sposobione |
sposobione |
| D. | sposobionych |
sposobionych |
sposobionych |
sposobionych |
| C. | sposobionym |
sposobionym |
sposobionym |
sposobionym |
| B. | sposobionych |
sposobionych |
sposobionych |
sposobione |
| N. | sposobionymi |
sposobionymi |
sposobionymi |
sposobionymi |
| Ms. | sposobionych |
sposobionych |
sposobionych |
sposobionych |
odpowiednik aspektowy: przysposobić
Pochodzenie
Od: słow. *posobiti 'czynić coś, urządzać według siebie, dla swoich potrzeb' (Bor)
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Edukacja i oświata pozaszkolne formy nauczania
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | przysposabiać |
Cytaty
|
Sprawne zmobilizowanie i wielkość oddziału (ponad dwieście ludzi) wymownie świadczą o tym, że proboszcz parafię swoją niewątpliwie przez wiele miesięcy sposobił do zbrojnego wystąpienia. źródło: NKJP: Janusz Andrusikiewicz: Ks. Jan Kanty Miś (1807-1898) - zasłużony pasterz parafii Odrowąż, Tygodnik Podhalański, 1997 |
|
|
[...] nie mają pojęcia, dlaczego „wyleciały” akurat te dwa fragmenty. [...] mogli o tym zadecydować anonimowi „redaktorzy”, którzy sposobili materiał do druku [...]. źródło: NKJP: Jerzy Sławomir Mac: Tajemnica Amwaya, 1998 |
|
|
I tak upływały Maurycemu wakacje: pomiędzy samotną jazdą konną, rozmowami z siostrą, odwiedzinami w leśnej pustelni, gdzie starzec odsłaniał przed nim tajemnice pogańskiego świata, a wizytami w eleganckim dworze rodziców Heli, którzy najwyraźniej zaczynali sposobić go na swego przyszłego zięcia. źródło: KWJP: Dorota Ponińska: Romantyczni, 2020 |
|
|
Otóż ze sposobienia owych żelaznych bron oraz kucia lemieszy słynął nade wszystko dziadek Gawron i dlatego odpowiednią porą, czyli u schyłku lata i zimy, przed jesiennymi lub wiosennymi pracami polowymi, walili do niego okoliczni rolnicy [...]. źródło: KWJP: Andrzej Mencwel: Toast na progu, 2017 |
Składnia
|
+ | sposobić | + |
KOGO/CO +
(do CZEGO)
|
|
+ | sposobić | + |
KOGO +
(na KOGO)
|