świszczeć - Wielki słownik języka polskiego PAN

Definicja

2.

wydawać dźwięk przypominający gwizdanie, spowodowany szybkim przemieszczaniem się czegoś w powietrzu

Warianty

świstać

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE

Cechy i właściwości materii

dźwięki

Połączenia

bat, miecz świszcze; kule, strzały świszczą

Cytaty

Nawzajem opowiadają sobie historie o śladach po kulach i o tym, jak dekarze wynajęci przez jednego z mieszkańców uciekali z dachu, krzycząc, że kule świszczą im nad głowami.

źródło: NKJP: Anna Kulik: Wystrzałowa okolica, Dziennik Łódzki, 2003-12-15

Wciąż świszczał za nim okrutny bat,
Mszczący się srogo na chudej oślinie.

źródło: NKJP: Stanisław Grochowiak: Wiersze, 1976

Kaliasowi pozwolono iść w trzecim szeregu, więc chłopak na razie nie brał czynnego udziału w walce - uchylał się tylko przed świszczącymi strzałami i oszczepami [...].

źródło: NKJP: Halina Rudnicka: Uczniowie Spartakusa, 1951

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	świszczę	świszczemy świszczymy
2 os.	świszczesz świszczysz	świszczecie świszczycie
3 os.	świszcze świszczy	świszczą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	świszczałem +(e)m świszczał	świszczałam +(e)m świszczała	świszczałom +(e)m świszczało	świszczeliśmy +(e)śmy świszczeli	świszczałyśmy +(e)śmy świszczały
2 os.	świszczałeś +(e)ś świszczał	świszczałaś +(e)ś świszczała	świszczałoś +(e)ś świszczało	świszczeliście +(e)ście świszczeli	świszczałyście +(e)ście świszczały
3 os.	świszczał	świszczała	świszczało	świszczeli	świszczały

bezosobnik: świszczano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę świszczał będę świszczeć	będę świszczała będę świszczeć	będę świszczało będę świszczeć	będziemy świszczeli będziemy świszczeć	będziemy świszczały będziemy świszczeć
2 os.	będziesz świszczał będziesz świszczeć	będziesz świszczała będziesz świszczeć	będziesz świszczało będziesz świszczeć	będziecie świszczeli będziecie świszczeć	będziecie świszczały będziecie świszczeć
3 os.	będzie świszczał będzie świszczeć	będzie świszczała będzie świszczeć	będzie świszczało będzie świszczeć	będą świszczeli będą świszczeć	będą świszczały będą świszczeć

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		świszczmy
2 os.	świszcz	świszczcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	świszczałbym bym świszczał	świszczałabym bym świszczała	świszczałobym bym świszczało	świszczelibyśmy byśmy świszczeli	świszczałybyśmy byśmy świszczały
2 os.	świszczałbyś byś świszczał	świszczałabyś byś świszczała	świszczałobyś byś świszczało	świszczelibyście byście świszczeli	świszczałybyście byście świszczały
3 os.	świszczałby by świszczał	świszczałaby by świszczała	świszczałoby by świszczało	świszczeliby by świszczeli	świszczałyby by świszczały

bezosobnik: świszczano by

bezokolicznik: świszczeć

imiesłów przysłówkowy współczesny:

świszcząc

gerundium: świszczenie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	świszczenie	świszczenia
D.	świszczenia	świszczeń
C.	świszczeniu	świszczeniom
B.	świszczenie	świszczenia
N.	świszczeniem	świszczeniami
Ms.	świszczeniu	świszczeniach
W.	świszczenie	świszczenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: świszczący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	świszczący	świszczący	świszczący	świszczące	świszcząca
D.	świszczącego	świszczącego	świszczącego	świszczącego	świszczącej
C.	świszczącemu	świszczącemu	świszczącemu	świszczącemu	świszczącej
B.	świszczącego	świszczącego	świszczący	świszczące	świszczącą
N.	świszczącym	świszczącym	świszczącym	świszczącym	świszczącą
Ms.	świszczącym	świszczącym	świszczącym	świszczącym	świszczącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	świszczący	świszczący	świszczące	świszczące
D.	świszczących	świszczących	świszczących	świszczących
C.	świszczącym	świszczącym	świszczącym	świszczącym
B.	świszczących	świszczących	świszczących	świszczące
N.	świszczącymi	świszczącymi	świszczącymi	świszczącymi
Ms.	świszczących	świszczących	świszczących	świszczących

odpowiednik aspektowy: świsnąć

Składnia

+

świszczeć

+

(GDZIE)

Pochodzenie

Zob. świstać