gnieciuch

Hasło ma wiele znaczeń,
wybierz to, które Cię interesuje

5. demon

  • Definicja

    5.

    etn.  występujący w wierzeniach ludowych demon duszący ludzi we śnie
  • Kwalifikacja tematyczna

    CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE

    Tradycja

    wierzenia i przesądy

  • Relacje znaczeniowe
    synonimy:  gniotek
    zmora
    hiperonimy:  demon
  • Cytaty

    Zmierzch to czas niebezpieczny - wtedy to wychodzą na świat wszelkie strzygi i upiory, które w nocy wysysają krew ze śpiących ludzi. Na piersiach śpiących siada zaś gnieciuch - wzór Leśmianowskiego dusiołka - i utrudnia oddech. Ale wkrótce przychodzi świt, a „kiedy kur pieje, diabeł truchleje...”.

    źródło: NKJP: Wartość czasu, Dziennik Polski, 1999-02-25

    Oczyma wyobraźni widział grób nie Kunickiego, lecz swój własny i gnieciucha siedzącego mu na piersiach, w otwartej, oświetlonej księżycowym światłem, trumnie.

    źródło: Internet: fantastyka.pl

    Jeszcze w XIX wieku, i to nawet w drugiej jego połowie, powszechnie wierzono w zmorę, która była nazywana także gnieciuchem, ponieważ dusiła lub przygniatała ludzi we śnie.

    źródło: NKJP: Jak się pozbyć zmory?, Dziennik Polski, 2001-01-13

    Złe (albo niezadowolone) duchy domowe były bardzo kłopotliwe: prześladowały zwierzęta, koniom np. zaplatając z grzyw warkoczyki. Dlatego np. w Rzeszowskiem wplatano w nie święconą kredę i czerwone gałganki. Najgorsze były demony. Wśród nich: strzygi, gniotki, gnieciuchy, biże i nocnice.

    źródło: NKJP: Internet
  • Odmiana

    część mowy: rzeczownik

    rodzaj gramatyczny: m2

    liczba pojedyncza liczba mnoga
    M. gnieciuch
    		 gnieciuchy
    D. gnieciucha
    		 gnieciuchów
    C. gnieciuchowi
    		 gnieciuchom
    B. gnieciucha
    		 gnieciuchy
    N. gnieciuchem
    		 gnieciuchami
    Ms. gnieciuchu
    		 gnieciuchach
    W. gnieciuchu
    		 gnieciuchy
  • Pochodzenie

    Zob. gnieść