ustanowić (prawo) - Wielki słownik języka polskiego PAN

Definicja

1.

ustalić jakieś prawo i nadać mu moc obowiązującą

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE

Prawo i łamanie prawa

regulacje prawne

Połączenia

parlament, sejm ustanowił coś; gmina, rada gminy, (miasta, ...) ustanowiła coś
ustanowić normę, opłatę, prawo, przepis, wymóg; reguły, warunki, zasady; święto; nagrodę, stypendium; fundację, zarząd

Cytaty

Ostatnio Parlament Europejski ustanowił zasady odszkodowania i niesienia pomocy pasażerom linii lotniczych.

źródło: NKJP: (ds): Zarobić na podróży, Gazeta Krakowska, 2005-03-19

Komitet Normalizacji powinien ustanowić normy na powszechnie znane wyroby – kabanosy, kiełbasę krakowską, śląską, białą, żywiecką, toruńską itd. – i ograniczyć stosowanie powszechnie znanych nazw do wyrobów spełniających te wymagania.

źródło: NKJP: (red): Proste rozwiązania, Gazeta Krakowska, 2003-02-21

Ustanowienie fundacji wymaga oświadczenia woli fundatora, statut jednak może być sporządzony także przez inny podmiot.

źródło: NKJP: Uchwała z dnia 12 kwietnia 2007 r., III CZP 26/07, Orzecznictwo Sądu Najwyższego, Izba Cywilna

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	ustanowię	ustanowimy
2 os.	ustanowisz	ustanowicie
3 os.	ustanowi	ustanowią

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	ustanowiłem +(e)m ustanowił	ustanowiłam +(e)m ustanowiła	ustanowiłom +(e)m ustanowiło	ustanowiliśmy +(e)śmy ustanowili	ustanowiłyśmy +(e)śmy ustanowiły
2 os.	ustanowiłeś +(e)ś ustanowił	ustanowiłaś +(e)ś ustanowiła	ustanowiłoś +(e)ś ustanowiło	ustanowiliście +(e)ście ustanowili	ustanowiłyście +(e)ście ustanowiły
3 os.	ustanowił	ustanowiła	ustanowiło	ustanowili	ustanowiły

bezosobnik: ustanowiono

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		ustanówmy
2 os.	ustanów	ustanówcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	ustanowiłbym bym ustanowił	ustanowiłabym bym ustanowiła	ustanowiłobym bym ustanowiło	ustanowilibyśmy byśmy ustanowili	ustanowiłybyśmy byśmy ustanowiły
2 os.	ustanowiłbyś byś ustanowił	ustanowiłabyś byś ustanowiła	ustanowiłobyś byś ustanowiło	ustanowilibyście byście ustanowili	ustanowiłybyście byście ustanowiły
3 os.	ustanowiłby by ustanowił	ustanowiłaby by ustanowiła	ustanowiłoby by ustanowiło	ustanowiliby by ustanowili	ustanowiłyby by ustanowiły

bezosobnik: ustanowiono by

bezokolicznik: ustanowić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: ustanowiwszy

gerundium: ustanowienie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	ustanowienie	ustanowienia
D.	ustanowienia	ustanowień
C.	ustanowieniu	ustanowieniom
B.	ustanowienie	ustanowienia
N.	ustanowieniem	ustanowieniami
Ms.	ustanowieniu	ustanowieniach
W.	ustanowienie	ustanowienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: ustanowiony

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	ustanowiony	ustanowiony	ustanowiony	ustanowione	ustanowiona
D.	ustanowionego	ustanowionego	ustanowionego	ustanowionego	ustanowionej
C.	ustanowionemu	ustanowionemu	ustanowionemu	ustanowionemu	ustanowionej
B.	ustanowionego	ustanowionego	ustanowiony	ustanowione	ustanowioną
N.	ustanowionym	ustanowionym	ustanowionym	ustanowionym	ustanowioną
Ms.	ustanowionym	ustanowionym	ustanowionym	ustanowionym	ustanowionej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	ustanowieni	ustanowieni	ustanowione	ustanowione
D.	ustanowionych	ustanowionych	ustanowionych	ustanowionych
C.	ustanowionym	ustanowionym	ustanowionym	ustanowionym
B.	ustanowionych	ustanowionych	ustanowionych	ustanowione
N.	ustanowionymi	ustanowionymi	ustanowionymi	ustanowionymi
Ms.	ustanowionych	ustanowionych	ustanowionych	ustanowionych

odpowiednik aspektowy: ustanawiać

Składnia

+

ustanowić

+

CO

Pochodzenie

Zob. stanowić