przemówić - Wielki słownik języka polskiego PAN

7.

przekonać do czegoś, będąc argumentem za lub przeciw

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA

Ocena i wartościowanie

wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

argument przemówił, racje przemówiły

Wiem z dokumentów, że po odsłonięciu płyty boiska okazała się potrzebna melioracja terenu i całkowita wymiana murawy. Również zaplecze pozostawiało wiele do życzenia. Te argumenty przemówiły za rozbudową projektu remontu.

źródło: NKJP: Gazeta Miejska nr 3 (46), 2000, Toruń

D udek to pierwszy polski piłkarz w drużynie Królewskich. Przemówiło za nim doświadczenie oraz fakt, że hiszpański zespół nie musiał płacić za transfer ani grosza – kilkanaście dni temu wygasła umowa Dudka z poprzednim klubem i Realowi pozostało jedynie wynegocjować indywidualny kontrakt zawodnika.

źródło: NKJP: Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2007-07-13

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	przemówię	przemówimy
2 os.	przemówisz	przemówicie
3 os.	przemówi	przemówią

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	przemówiłem +(e)m przemówił	przemówiłam +(e)m przemówiła	przemówiłom +(e)m przemówiło	przemówiliśmy +(e)śmy przemówili	przemówiłyśmy +(e)śmy przemówiły
2 os.	przemówiłeś +(e)ś przemówił	przemówiłaś +(e)ś przemówiła	przemówiłoś +(e)ś przemówiło	przemówiliście +(e)ście przemówili	przemówiłyście +(e)ście przemówiły
3 os.	przemówił	przemówiła	przemówiło	przemówili	przemówiły

bezosobnik: przemówiono

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		przemówmy
2 os.	przemów	przemówcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	przemówiłbym bym przemówił	przemówiłabym bym przemówiła	przemówiłobym bym przemówiło	przemówilibyśmy byśmy przemówili	przemówiłybyśmy byśmy przemówiły
2 os.	przemówiłbyś byś przemówił	przemówiłabyś byś przemówiła	przemówiłobyś byś przemówiło	przemówilibyście byście przemówili	przemówiłybyście byście przemówiły
3 os.	przemówiłby by przemówił	przemówiłaby by przemówiła	przemówiłoby by przemówiło	przemówiliby by przemówili	przemówiłyby by przemówiły

bezosobnik: przemówiono by

bezokolicznik: przemówić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przemówiwszy

gerundium: przemówienie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	przemówienie	przemówienia
D.	przemówienia	przemówień
C.	przemówieniu	przemówieniom
B.	przemówienie	przemówienia
N.	przemówieniem	przemówieniami
Ms.	przemówieniu	przemówieniach
W.	przemówienie	przemówienia

odpowiednik aspektowy: przemawiać

Składnia

	+	przemówić	+	za KIM/CZYM
	+	przemówić	+	przeciw CZEMU/KOMU

Pochodzenie

Zob. mówić