zakonserwować (zabytki) - Wielki słownik języka polskiego PAN

2.

poddać zmianom chroniącym przed zniszczeniem lub szybkim zużyciem się

CZŁOWIEK I TECHNIKA

Budownictwo

czynności związane z budową

CZŁOWIEK I TECHNIKA

Urządzenia i maszyny

funkcjonowanie urządzeń i maszyn

hiperonimy:

ochronić
zachować

zakonserwować dach, drewno, drzwi, gonty, mury, okna, ściany; freski, malowidła, kaplicę, polichromie, pomnik, rzeźbę, zabytek; broń, urządzenia
zakonserwować farbą, lakierem; gruntami antykorozyjnymi, specjalnymi środkami ochronnymi
zakonserwować na nowo; na zimę
zakonserwować przed rdzą, przed zimną wodą, przed zniszczeniem
zakonserwować w farbie, w smole, w wosku
zakonserwować według czyjegoś projektu
zakonserwować chemicznie; dobrze, dokładnie, doskonale, naprędce, odpowiednio, pieczołowicie, pięknie, ponownie, starannie, świetnie; wstępnie
kazać, potrafić zakonserwować; można, trzeba, warto zakonserwować
zakonserwować i odbudować, zakonserwować i wyczyścić, zakonserwować i zamocować; doczyścić i zakonserwować; oczyścić i zakonserwować, odnowić i zakonserwować, odrdzewić i zakonserwować, odświeżyć i zakonserwować, odtworzyć i zakonserwować, wyczyścić i zakonserwować, wymienić i zakonserwować; zakonserwowany i pomalowany, odsłonięty i zakonserwowany, rozebrany i zakonserwowany, uzupełniony i zakonserwowany, zrekonstruowany i zakonserwowany, zreperowany i zakonserwowany

	Wiemy, że Niemcy większość kopalń nie polikwidowali, lecz zakonserwowali, przynajmniej takie są informacje. źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 27.11.2003
	Naukowcy dokładnie zbadają znaleziska, zakonserwują, a później przekażą do muzeów. źródło: NKJP: Znaleziska w Lipniku, Dziennik Polski - Małopolska , 2002-08-23
	Skorupy naczyń zakonserwował świetnie piasek. źródło: NKJP: Stanisław Bernatt , 1961, prasa
	Cała podłoga została dokładnie wycyklinowana i zakonserwowana lakierem ekologicznym. źródło: NKJP: (WOJ): Do „jedynki” po kostce brukowej, Dziennik Polski - Miechów, 2000-08-25
	Sara Bernhardt swą amputowaną nogę kazała zakonserwować w spirytusie i umieścić w krysztale. źródło: NKJP: Skrojone z szykiem, Dziennik Polski - Pani, 2000-08-29

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zakonserwowałem +(e)m zakonserwował	zakonserwowałam +(e)m zakonserwowała	zakonserwowałom +(e)m zakonserwowało	zakonserwowaliśmy +(e)śmy zakonserwowali	zakonserwowałyśmy +(e)śmy zakonserwowały
2 os.	zakonserwowałeś +(e)ś zakonserwował	zakonserwowałaś +(e)ś zakonserwowała	zakonserwowałoś +(e)ś zakonserwowało	zakonserwowaliście +(e)ście zakonserwowali	zakonserwowałyście +(e)ście zakonserwowały
3 os.	zakonserwował	zakonserwowała	zakonserwowało	zakonserwowali	zakonserwowały

bezosobnik: zakonserwowano

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		zakonserwujmy
2 os.	zakonserwuj	zakonserwujcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zakonserwowałbym bym zakonserwował	zakonserwowałabym bym zakonserwowała	zakonserwowałobym bym zakonserwowało	zakonserwowalibyśmy byśmy zakonserwowali	zakonserwowałybyśmy byśmy zakonserwowały
2 os.	zakonserwowałbyś byś zakonserwował	zakonserwowałabyś byś zakonserwowała	zakonserwowałobyś byś zakonserwowało	zakonserwowalibyście byście zakonserwowali	zakonserwowałybyście byście zakonserwowały
3 os.	zakonserwowałby by zakonserwował	zakonserwowałaby by zakonserwowała	zakonserwowałoby by zakonserwowało	zakonserwowaliby by zakonserwowali	zakonserwowałyby by zakonserwowały

bezosobnik: zakonserwowano by

bezokolicznik: zakonserwować

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zakonserwowawszy

gerundium: zakonserwowanie

imiesłów przymiotnikowy bierny: zakonserwowany

odpowiednik aspektowy: konserwować

	+	zakonserwować	+	CO + (CZYM)
	+	zakonserwować	+	CO + (w CZYM)

ang. conserve

fr. conserver

z łac. conservo 'zachowuję, strzegę'