rozszczepiać (żerdź) - Wielki słownik języka polskiego PAN

Definicja

1.

całkowicie lub częściowo rozdzielać coś wzdłuż na części

Wymowa

[rosszczepiać] lub pot. [roszszczepiać]

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA

Praca

rodzaje pracy

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

rozdzielać

Połączenia

rozszczepiać kawałek drewna, kij, klocek, polano, zapałkę, żerdź; czaszkę, głowę

Cytaty

Należy przytępić ostrze gwoździa, rozpłaszczając je nieco młotkiem. Wbijany gwóźdź nie będzie wówczas rozwarstwiał słojów, lecz rozgniatał je, nie rozszczepiając drewna.

źródło: KWSJP: W.W.: Warsztat majsterklepki, Kalejdoskop Techniki, 1979, nr 1

- A czy sztuczkę z zapałkami ojciec jeszcze pokazuje? Zapałkę na dwoje rozszczepia? - Ej nie, synku, lata swoje robią. Nie to oko, nie ta ręka...

źródło: KWSJP: Igor Newerly: Pamiątka z celulozy, 1952

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	rozszczepiam	rozszczepiamy
2 os.	rozszczepiasz	rozszczepiacie
3 os.	rozszczepia	rozszczepiają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	rozszczepiałem +(e)m rozszczepiał	rozszczepiałam +(e)m rozszczepiała	rozszczepiałom +(e)m rozszczepiało	rozszczepialiśmy +(e)śmy rozszczepiali	rozszczepiałyśmy +(e)śmy rozszczepiały
2 os.	rozszczepiałeś +(e)ś rozszczepiał	rozszczepiałaś +(e)ś rozszczepiała	rozszczepiałoś +(e)ś rozszczepiało	rozszczepialiście +(e)ście rozszczepiali	rozszczepiałyście +(e)ście rozszczepiały
3 os.	rozszczepiał	rozszczepiała	rozszczepiało	rozszczepiali	rozszczepiały

bezosobnik: rozszczepiano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę rozszczepiał będę rozszczepiać	będę rozszczepiała będę rozszczepiać	będę rozszczepiało będę rozszczepiać	będziemy rozszczepiali będziemy rozszczepiać	będziemy rozszczepiały będziemy rozszczepiać
2 os.	będziesz rozszczepiał będziesz rozszczepiać	będziesz rozszczepiała będziesz rozszczepiać	będziesz rozszczepiało będziesz rozszczepiać	będziecie rozszczepiali będziecie rozszczepiać	będziecie rozszczepiały będziecie rozszczepiać
3 os.	będzie rozszczepiał będzie rozszczepiać	będzie rozszczepiała będzie rozszczepiać	będzie rozszczepiało będzie rozszczepiać	będą rozszczepiali będą rozszczepiać	będą rozszczepiały będą rozszczepiać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		rozszczepiajmy
2 os.	rozszczepiaj	rozszczepiajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	rozszczepiałbym bym rozszczepiał	rozszczepiałabym bym rozszczepiała	rozszczepiałobym bym rozszczepiało	rozszczepialibyśmy byśmy rozszczepiali	rozszczepiałybyśmy byśmy rozszczepiały
2 os.	rozszczepiałbyś byś rozszczepiał	rozszczepiałabyś byś rozszczepiała	rozszczepiałobyś byś rozszczepiało	rozszczepialibyście byście rozszczepiali	rozszczepiałybyście byście rozszczepiały
3 os.	rozszczepiałby by rozszczepiał	rozszczepiałaby by rozszczepiała	rozszczepiałoby by rozszczepiało	rozszczepialiby by rozszczepiali	rozszczepiałyby by rozszczepiały

bezosobnik: rozszczepiano by

bezokolicznik: rozszczepiać

imiesłów przysłówkowy współczesny: rozszczepiając

gerundium: rozszczepianie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	rozszczepianie	rozszczepiania
D.	rozszczepiania	rozszczepiań
C.	rozszczepianiu	rozszczepianiom
B.	rozszczepianie	rozszczepiania
N.	rozszczepianiem	rozszczepianiami
Ms.	rozszczepianiu	rozszczepianiach
W.	rozszczepianie	rozszczepiania

imiesłów przymiotnikowy czynny: rozszczepiający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	rozszczepiający	rozszczepiający	rozszczepiający	rozszczepiające	rozszczepiająca
D.	rozszczepiającego	rozszczepiającego	rozszczepiającego	rozszczepiającego	rozszczepiającej
C.	rozszczepiającemu	rozszczepiającemu	rozszczepiającemu	rozszczepiającemu	rozszczepiającej
B.	rozszczepiającego	rozszczepiającego	rozszczepiający	rozszczepiające	rozszczepiającą
N.	rozszczepiającym	rozszczepiającym	rozszczepiającym	rozszczepiającym	rozszczepiającą
Ms.	rozszczepiającym	rozszczepiającym	rozszczepiającym	rozszczepiającym	rozszczepiającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	rozszczepiający	rozszczepiający	rozszczepiające	rozszczepiające
D.	rozszczepiających	rozszczepiających	rozszczepiających	rozszczepiających
C.	rozszczepiającym	rozszczepiającym	rozszczepiającym	rozszczepiającym
B.	rozszczepiających	rozszczepiających	rozszczepiających	rozszczepiające
N.	rozszczepiającymi	rozszczepiającymi	rozszczepiającymi	rozszczepiającymi
Ms.	rozszczepiających	rozszczepiających	rozszczepiających	rozszczepiających

imiesłów przymiotnikowy bierny: rozszczepiany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	rozszczepiany	rozszczepiany	rozszczepiany	rozszczepiane	rozszczepiana
D.	rozszczepianego	rozszczepianego	rozszczepianego	rozszczepianego	rozszczepianej
C.	rozszczepianemu	rozszczepianemu	rozszczepianemu	rozszczepianemu	rozszczepianej
B.	rozszczepianego	rozszczepianego	rozszczepiany	rozszczepiane	rozszczepianą
N.	rozszczepianym	rozszczepianym	rozszczepianym	rozszczepianym	rozszczepianą
Ms.	rozszczepianym	rozszczepianym	rozszczepianym	rozszczepianym	rozszczepianej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	rozszczepiani	rozszczepiani	rozszczepiane	rozszczepiane
D.	rozszczepianych	rozszczepianych	rozszczepianych	rozszczepianych
C.	rozszczepianym	rozszczepianym	rozszczepianym	rozszczepianym
B.	rozszczepianych	rozszczepianych	rozszczepianych	rozszczepiane
N.	rozszczepianymi	rozszczepianymi	rozszczepianymi	rozszczepianymi
Ms.	rozszczepianych	rozszczepianych	rozszczepianych	rozszczepianych

odpowiednik aspektowy: rozszczepić

Składnia

+

rozszczepiać

+

CO

Pochodzenie

ogsł. *orz-ščepjati

Zob. szczepić