kapitulować - Wielki słownik języka polskiego PAN

2.

w trudnej sytuacji albo napotykając na przeszkody, rezygnować z określonych działań

W tekstach sprawozdań sportowych połączenie bramkarz kapitulował odnoszone jest do sytuacji, kiedy nie zdołał obronić strzału przeciwnika i padła bramka.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA

Ocena i wartościowanie

wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:

wymiękać

Połączenia

akademiczki, łodzianki (nie) kapitulowały
kapitulować bez walki
nie mieć zamiaru, nie myśleć, nie zamierzać kapitulować

Cytaty

	W ósmej minucie [...] lublinianki objęły dwubramkowe prowadzenie (7:5), ale Ukrainki nie zamierzały wcale kapitulować i ponownie w 18. minucie doprowadziły do wyrównania 8:8. źródło: NKJP: Jarosław Klukowski, Wiesław Pawłat: PIiłka ręczna. Liga Mistrzów, Gazeta Wyborcza, 1999-01-04
	Co zrobić, jeśli wszystkie dostępne oferty wydają się zbyt drogie? Otóż nie warto kapitulować. Wprawdzie tani przewoźnicy nie mają siatki połączeń i oferują wyłącznie pojedyncze bilety, ale przecież jeszcze w kraju można kupić kolejny, na dalszą część trasy, także u konkurencji źródło: NKJP: Paweł Wrabec, Danuta Pawłowska, Polityka, 2004
	Szkoła sportowa nie pasowała do wymarzonego scenariusza.[...] Uczniowskie obowiązki traktowane z przymrużeniem oka i nauczyciele kapitulujący przed wymówkami, że przecież były zawody. źródło: NKJP: Marcin Piątek: Siłaczka, Polityka, 2009-02-21
	Nie wolno poddawać się nastrojom rezygnacji, nie wolno kapitulować wobec agresji politycznej przeciwników, nie wolno podkulać ogona. źródło: NKJP: Marek Borowski: Wystąpienie na konwencji SLD, Strona Marka Borowskiego, 2004-03-06
	W poniedziałek z zimowymi warunkami nie radziły sobie autobusy, wczoraj przed mrozem i śniegiem kapitulowały tramwaje. źródło: NKJP: (K.P.): Oblodzone sieci, Gazeta Krakowska, 2001-11-28

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany lub niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	kapituluję	kapitulujemy
2 os.	kapitulujesz	kapitulujecie
3 os.	kapituluje	kapitulują

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	kapitulowałem +(e)m kapitulował	kapitulowałam +(e)m kapitulowała	kapitulowałom +(e)m kapitulowało	kapitulowaliśmy +(e)śmy kapitulowali	kapitulowałyśmy +(e)śmy kapitulowały
2 os.	kapitulowałeś +(e)ś kapitulował	kapitulowałaś +(e)ś kapitulowała	kapitulowałoś +(e)ś kapitulowało	kapitulowaliście +(e)ście kapitulowali	kapitulowałyście +(e)ście kapitulowały
3 os.	kapitulował	kapitulowała	kapitulowało	kapitulowali	kapitulowały

bezosobnik: kapitulowano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę kapitulował będę kapitulować	będę kapitulowała będę kapitulować	będę kapitulowało będę kapitulować	będziemy kapitulowali będziemy kapitulować	będziemy kapitulowały będziemy kapitulować
2 os.	będziesz kapitulował będziesz kapitulować	będziesz kapitulowała będziesz kapitulować	będziesz kapitulowało będziesz kapitulować	będziecie kapitulowali będziecie kapitulować	będziecie kapitulowały będziecie kapitulować
3 os.	będzie kapitulował będzie kapitulować	będzie kapitulowała będzie kapitulować	będzie kapitulowało będzie kapitulować	będą kapitulowali będą kapitulować	będą kapitulowały będą kapitulować

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		kapitulujmy
2 os.	kapituluj	kapitulujcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	kapitulowałbym bym kapitulował	kapitulowałabym bym kapitulowała	kapitulowałobym bym kapitulowało	kapitulowalibyśmy byśmy kapitulowali	kapitulowałybyśmy byśmy kapitulowały
2 os.	kapitulowałbyś byś kapitulował	kapitulowałabyś byś kapitulowała	kapitulowałobyś byś kapitulowało	kapitulowalibyście byście kapitulowali	kapitulowałybyście byście kapitulowały
3 os.	kapitulowałby by kapitulował	kapitulowałaby by kapitulowała	kapitulowałoby by kapitulowało	kapitulowaliby by kapitulowali	kapitulowałyby by kapitulowały

bezosobnik: kapitulowano by

bezokolicznik: kapitulować

imiesłów przysłówkowy współczesny:

kapitulując

imiesłów przysłówkowy uprzedni:

kapitulowawszy

gerundium: kapitulowanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	kapitulowanie	kapitulowania
D.	kapitulowania	kapitulowań
C.	kapitulowaniu	kapitulowaniom
B.	kapitulowanie	kapitulowania
N.	kapitulowaniem	kapitulowaniami
Ms.	kapitulowaniu	kapitulowaniach
W.	kapitulowanie	kapitulowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: kapitulujący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	kapitulujący	kapitulujący	kapitulujący	kapitulujące	kapitulująca
D.	kapitulującego	kapitulującego	kapitulującego	kapitulującego	kapitulującej
C.	kapitulującemu	kapitulującemu	kapitulującemu	kapitulującemu	kapitulującej
B.	kapitulującego	kapitulującego	kapitulujący	kapitulujące	kapitulującą
N.	kapitulującym	kapitulującym	kapitulującym	kapitulującym	kapitulującą
Ms.	kapitulującym	kapitulującym	kapitulującym	kapitulującym	kapitulującej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	kapitulujący	kapitulujący	kapitulujące	kapitulujące
D.	kapitulujących	kapitulujących	kapitulujących	kapitulujących
C.	kapitulującym	kapitulującym	kapitulującym	kapitulującym
B.	kapitulujących	kapitulujących	kapitulujących	kapitulujące
N.	kapitulującymi	kapitulującymi	kapitulującymi	kapitulującymi
Ms.	kapitulujących	kapitulujących	kapitulujących	kapitulujących

Składnia

+

kapitulować

+

(przed CZYM|wobec CZEGO)

Pochodzenie

łac. śred. capitulare 'podjąć decyzję; ugodzić się'