iść (do domu ) - Wielki słownik języka polskiego PAN

1.

przemieszczać się w jakimś kierunku za pomocą nóg, wysuwając naprzód raz jedną, raz drugą w taki sposób, że zawsze co najmniej jedna stopa dotyka ziemi

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE

Cechy i właściwości materii

ruch i spoczynek

Połączenia

chłopiec, dziecko, dziewczyna; grupa, tłum idzie; ludzie idą
iść korytarzem; chodnikiem, drogą, szosą, ścieżką, ulicą; brzegiem
iść do domu; do kuchni, do łazienki; do bramy, do drzwi; do kina
iść na obiad, na spacer
iść po schodach
iść w pochodzie; w kierunku czegoś; w stronę czegoś
iść do przodu, naprzód; w lewo, w prawo, prosto; prędko, szybko; wolno, powoli; ostrożnie; spokojnie; piechotą, pieszo; cicho, w milczeniu
wstawać i iść

Cytaty

	Idąc szybko pod ścianę Giewontu, doszliśmy do ratowników-górali, którzy nieśli sprzęt. Wzięliśmy od nich najpotrzebniejsze rzeczy i ruszyliśmy do Żlebu Kirkora. źródło: NKJP: Apoloniusz Rajwa: 90 urodziny Witolda Paryskiego, Tygodnik Podhalański, nr 37, 1999
	Myślał o tym idąc korytarzem domu wypoczynkowego, schludnym i czystym, o ścianach obwieszonych obrazkami, przedstawiającymi niemieckie zwycięstwa na wszystkich frontach. źródło: NKJP: Andrzej Zbych (Andrzej Szypulski, Zbigniew Safjan): Stawka większa niż życie, 2000
	Usłyszałem kroki gospodyni, idącej ku drzwiom... źródło: NKJP: Ireneusz Iredyński: Dzień oszusta. Człowiek epoki, 1962
	- Kiedy jestem w Nowym Jorku, wstaję o 4.30 i idę popływać. źródło: NKJP: Z Esther Dyson rozmawia Dariusz Ćwiklak: Interesują mnie ludzie, Gazeta Wyborcza, 1999-05-22
	Zawodniczka nie dopuszcza jednak myśli, że nie pojedzie na olimpiadę. - To byłaby dla mnie wielka tragedia - rzuciła, idąc na badania. - Mam nadzieję, że USG niczego nie wykaże. źródło: NKJP: Rafał Musioł,Leszek Jaźwiecki: Szczyrk: Makijaż to nie wszystko, Dziennik Zachodni, 2008-07-18

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	idę	idziemy
2 os.	idziesz	idziecie
3 os.	idzie	idą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	szedłem +(e)m szedł	szłam +(e)m szła	szłom +(e)m szło	szliśmy +(e)śmy szli	szłyśmy +(e)śmy szły
2 os.	szedłeś +(e)ś szedł	szłaś +(e)ś szła	szłoś +(e)ś szło	szliście +(e)ście szli	szłyście +(e)ście szły
3 os.	szedł	szła	szło	szli	szły

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę szedł będę iść	będę szła będę iść	będę szło będę iść	będziemy szli będziemy iść	będziemy szły będziemy iść
2 os.	będziesz szedł będziesz iść	będziesz szła będziesz iść	będziesz szło będziesz iść	będziecie szli będziecie iść	będziecie szły będziecie iść
3 os.	będzie szedł będzie iść	będzie szła będzie iść	będzie szło będzie iść	będą szli będą iść	będą szły będą iść

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		idźmy
2 os.	idź	idźcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	szedłbym bym szedł	szłabym bym szła	szłobym bym szło	szlibyśmy byśmy szli	szłybyśmy byśmy szły
2 os.	szedłbyś byś szedł	szłabyś byś szła	szłobyś byś szło	szlibyście byście szli	szłybyście byście szły
3 os.	szedłby by szedł	szłaby by szła	szłoby by szło	szliby by szli	szłyby by szły

bezokolicznik: iść

imiesłów przysłówkowy współczesny: idąc

imiesłów przymiotnikowy czynny: idący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	idący	idący	idący	idące	idąca
D.	idącego	idącego	idącego	idącego	idącej
C.	idącemu	idącemu	idącemu	idącemu	idącej
B.	idącego	idącego	idący	idące	idącą
N.	idącym	idącym	idącym	idącym	idącą
Ms.	idącym	idącym	idącym	idącym	idącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	idący	idący	idące	idące
D.	idących	idących	idących	idących
C.	idącym	idącym	idącym	idącym
B.	idących	idących	idących	idące
N.	idącymi	idącymi	idącymi	idącymi
Ms.	idących	idących	idących	idących

odpowiednik aspektowy: pójść

Składnia

	+	iść	+	DOKĄD
	+	iść	+	BEZOKOLICZNIK

Pochodzenie

psł. *jьti, *jьdǫ

Pierwotnie bezokolicznik miał postać ić; forma współczesna jest wtórna.