-
1.
odczepić konia lub inne zwierzę pociągowe od wozu, sań lub pługa -
CZŁOWIEK I PRZYRODA
Świat zwierząt
hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt -
synonimy: wyprząc
wyprzęgnąć
antonimy: zaprząc
-
- rozprząc konia; wóz
-
Zanim ojciec rozprzągł konie, ja pobiegłem do mamy [...].
źródło: Zdzisław Piaskowski: Ryszard Bitowt, jakiego nie znamy, Kurier Mrągowski, 2018-09-29 (gazetaolsztynska.pl)
[...] rozprzęgli wóz, konie schowali do stodoły, a pijanego woźnicę do szopy, z której uciekł.
źródło: Andrzej Bukowski: Pijany woźnica spowodował kolizję!, 2020-05-19 (moje-gniezno.pl)
-
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
liczba pojedyncza liczba mnoga 1 os. rozprzęgę
rozprzężemy
2 os. rozprzężesz
rozprzężecie
3 os. rozprzęże
rozprzęgą
Czas przeszły
liczba pojedyncza liczba mnoga m ż n mo -mo 1 os. rozprzągłem
+(e)m rozprzągł
rozprzęgłam
+(e)m rozprzęgła
rozprzęgłom
+(e)m rozprzęgło
rozprzęgliśmy
+(e)śmy rozprzęgli
rozprzęgłyśmy
+(e)śmy rozprzęgły
2 os. rozprzągłeś
+(e)ś rozprzągł
rozprzęgłaś
+(e)ś rozprzęgła
rozprzęgłoś
+(e)ś rozprzęgło
rozprzęgliście
+(e)ście rozprzęgli
rozprzęgłyście
+(e)ście rozprzęgły
3 os. rozprzągł
rozprzęgła
rozprzęgło
rozprzęgli
rozprzęgły
bezosobnik: rozprzężono
Tryb rozkazujący
liczba pojedyncza liczba mnoga 1 os. rozprzążmy
2 os. rozprząż
rozprzążcie
Tryb warunkowy
liczba pojedyncza liczba mnoga m ż n mo -mo 1 os. rozprzągłbym
bym rozprzągł
rozprzęgłabym
bym rozprzęgła
rozprzęgłobym
bym rozprzęgło
rozprzęglibyśmy
byśmy rozprzęgli
rozprzęgłybyśmy
byśmy rozprzęgły
2 os. rozprzągłbyś
byś rozprzągł
rozprzęgłabyś
byś rozprzęgła
rozprzęgłobyś
byś rozprzęgło
rozprzęglibyście
byście rozprzęgli
rozprzęgłybyście
byście rozprzęgły
3 os. rozprzągłby
by rozprzągł
rozprzęgłaby
by rozprzęgła
rozprzęgłoby
by rozprzęgło
rozprzęgliby
by rozprzęgli
rozprzęgłyby
by rozprzęgły
bezosobnik: rozprzężono by
bezokolicznik: rozprząc
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
rozprzągłszy
gerundium: rozprzężenie
liczba pojedyncza liczba mnoga M. rozprzężenie
rozprzężenia
D. rozprzężenia
rozprzężeń
C. rozprzężeniu
rozprzężeniom
B. rozprzężenie
rozprzężenia
N. rozprzężeniem
rozprzężeniami
Ms. rozprzężeniu
rozprzężeniach
W. rozprzężenie
rozprzężenia
imiesłów przymiotnikowy bierny: rozprzężony
liczba pojedyncza m1 m2 m3 n1, n2 ż M. rozprzężony
rozprzężony
rozprzężony
rozprzężone
rozprzężona
D. rozprzężonego
rozprzężonego
rozprzężonego
rozprzężonego
rozprzężonej
C. rozprzężonemu
rozprzężonemu
rozprzężonemu
rozprzężonemu
rozprzężonej
B. rozprzężonego
rozprzężonego
rozprzężony
rozprzężone
rozprzężoną
N. rozprzężonym
rozprzężonym
rozprzężonym
rozprzężonym
rozprzężoną
Ms. rozprzężonym
rozprzężonym
rozprzężonym
rozprzężonym
rozprzężonej
liczba mnoga p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe M. rozprzężeni
rozprzężeni
rozprzężone
rozprzężone
D. rozprzężonych
rozprzężonych
rozprzężonych
rozprzężonych
C. rozprzężonym
rozprzężonym
rozprzężonym
rozprzężonym
B. rozprzężonych
rozprzężonych
rozprzężonych
rozprzężone
N. rozprzężonymi
rozprzężonymi
rozprzężonymi
rozprzężonymi
Ms. rozprzężonych
rozprzężonych
rozprzężonych
rozprzężonych
odpowiednik aspektowy: rozprzęgać
-
+ rozprząc + CO -
psł. *pręgti, *pręgǫ 'łączyć coś z czymś w pewną całość, zespalać, związywać'