UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zmyć

Chronologizacja

1 połowa XV w., SStp

Pochodzenie

Zob. myć

1. talerze

Definicja

usunąć z czegoś brud lub detergent, polewając to wodą lub innym płynem albo zanurzając w nim

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka czynności związane z codziennym życiem w domu

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z przyrządzaniem jedzenia

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	opłukać, spłukać
	hiperonimy:	oczyścić, umyć

Połączenia

zmyć paznokcie, twarz; naczynia, podłogę, stół, talerze
zmyć wodą

Cytaty

W halach zapewniono dostateczną ilość wody, uprzątnięto zmierzwioną słomę, zmyto posadzki wodą, budowane przy każdej hali latryny osłonięto ściankami z mat słomianych.

źródło: KWSJP: Edward Kołodziejczyk: Tryptyk warszawski, 1984

Zarówno przed malowaniem, jak i przed oklejaniem tapetą trzeba przetrzeć wszystkie płaszczyzny mebli drobnoziarnistym papierem ściernym, a następnie zmyć rozpuszczalnikiem nitro lub benzynowym (płyn do mycia naczyń może nie wystarczyć).

źródło: KWSJP: Roman Waliłko: Porady architekta, prasa, 1995

Matka zmyła statki po obiedzie, zamiotła i na ten czas do zmierzchu zapadała z różańcem w ręku między łóżkiem a kredensem.

źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Traktat o łuskaniu fasoli, 2007

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	zmyję	zmyjemy
2 os.	zmyjesz	zmyjecie
3 os.	zmyje	zmyją

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zmyłem +(e)m zmył	zmyłam +(e)m zmyła	zmyłom +(e)m zmyło	zmyliśmy +(e)śmy zmyli	zmyłyśmy +(e)śmy zmyły
2 os.	zmyłeś +(e)ś zmył	zmyłaś +(e)ś zmyła	zmyłoś +(e)ś zmyło	zmyliście +(e)ście zmyli	zmyłyście +(e)ście zmyły
3 os.	zmył	zmyła	zmyło	zmyli	zmyły

bezosobnik: zmyto

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		zmyjmy
2 os.	zmyj	zmyjcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zmyłbym bym zmył	zmyłabym bym zmyła	zmyłobym bym zmyło	zmylibyśmy byśmy zmyli	zmyłybyśmy byśmy zmyły
2 os.	zmyłbyś byś zmył	zmyłabyś byś zmyła	zmyłobyś byś zmyło	zmylibyście byście zmyli	zmyłybyście byście zmyły
3 os.	zmyłby by zmył	zmyłaby by zmyła	zmyłoby by zmyło	zmyliby by zmyli	zmyłyby by zmyły

bezosobnik: zmyto by

bezokolicznik: zmyć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zmywszy

gerundium: zmycie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zmycie	zmycia
D.	zmycia	zmyć
C.	zmyciu	zmyciom
B.	zmycie	zmycia
N.	zmyciem	zmyciami
Ms.	zmyciu	zmyciach
W.	zmycie	zmycia

imiesłów przymiotnikowy bierny: zmyty

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	zmyty	zmyty	zmyty	zmyte	zmyta
D.	zmytego	zmytego	zmytego	zmytego	zmytej
C.	zmytemu	zmytemu	zmytemu	zmytemu	zmytej
B.	zmytego	zmytego	zmyty	zmyte	zmytą
N.	zmytym	zmytym	zmytym	zmytym	zmytą
Ms.	zmytym	zmytym	zmytym	zmytym	zmytej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	zmyci	zmyci	zmyte	zmyte
D.	zmytych	zmytych	zmytych	zmytych
C.	zmytym	zmytym	zmytym	zmytym
B.	zmytych	zmytych	zmytych	zmyte
N.	zmytymi	zmytymi	zmytymi	zmytymi
Ms.	zmytych	zmytych	zmytych	zmytych

odpowiednik aspektowy: zmywać

Składnia

Rz_osobowy

zmyć

CO + (CZYM)

2. kurz

Definicja

usunąć, polewając płynem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Pielęgnacja ciała czynności związane z pielęgnacją ciała i ich efekty

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka czynności związane z codziennym życiem w domu

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	spłukać
	hiperonimy:	usunąć, wyczyścić

Połączenia

zmyć makijaż, maseczkę; błoto, brud, krew, lakier, plamę, ślady
zmyć wodą

Cytaty

	Od szwarcu pobrudził sobie ręce. Z trudem zmył mydłem plamy z palców. źródło: KWSJP: Julian Stryjkowski: Echo, 1988
	Nałożony na twarz preparat usuwa się palcami, a jeśli skóra jest bardzo delikatna - można go zmyć tonikiem. źródło: KWSJP: Piękno na twarzy, prasa, 2000
	Zmyj z oczu makijaż, a potem przyłóż na powieki... płatki tego kwiatu, a ukoisz zmęczony wzrok i zapomnisz o stresach dnia. źródło: KWSJP: Piękno nic nie kosztuje, prasa, 2003
	Tłok był pod prysznicami. Sobota. Trzeba było zmyć całotygodniowy brud. źródło: NKJP: Edward Stachura: Cała jaskrawość, 2006
	Właściciele niosą swoje ukochane zwierzaki, by fale oceanu zmyły z nich wszelakie brudy, nie tylko te fizyczne. źródło: KWSJP: kaz: Oczyszczająca kąpiel w falach oceanu, prasa, 2006

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	zmyję	zmyjemy
2 os.	zmyjesz	zmyjecie
3 os.	zmyje	zmyją

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zmyłem +(e)m zmył	zmyłam +(e)m zmyła	zmyłom +(e)m zmyło	zmyliśmy +(e)śmy zmyli	zmyłyśmy +(e)śmy zmyły
2 os.	zmyłeś +(e)ś zmył	zmyłaś +(e)ś zmyła	zmyłoś +(e)ś zmyło	zmyliście +(e)ście zmyli	zmyłyście +(e)ście zmyły
3 os.	zmył	zmyła	zmyło	zmyli	zmyły

bezosobnik: zmyto

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		zmyjmy
2 os.	zmyj	zmyjcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zmyłbym bym zmył	zmyłabym bym zmyła	zmyłobym bym zmyło	zmylibyśmy byśmy zmyli	zmyłybyśmy byśmy zmyły
2 os.	zmyłbyś byś zmył	zmyłabyś byś zmyła	zmyłobyś byś zmyło	zmylibyście byście zmyli	zmyłybyście byście zmyły
3 os.	zmyłby by zmył	zmyłaby by zmyła	zmyłoby by zmyło	zmyliby by zmyli	zmyłyby by zmyły

bezosobnik: zmyto by

bezokolicznik: zmyć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zmywszy

gerundium: zmycie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zmycie	zmycia
D.	zmycia	zmyć
C.	zmyciu	zmyciom
B.	zmycie	zmycia
N.	zmyciem	zmyciami
Ms.	zmyciu	zmyciach
W.	zmycie	zmycia

imiesłów przymiotnikowy bierny: zmyty

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	zmyty	zmyty	zmyty	zmyte	zmyta
D.	zmytego	zmytego	zmytego	zmytego	zmytej
C.	zmytemu	zmytemu	zmytemu	zmytemu	zmytej
B.	zmytego	zmytego	zmyty	zmyte	zmytą
N.	zmytym	zmytym	zmytym	zmytym	zmytą
Ms.	zmytym	zmytym	zmytym	zmytym	zmytej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	zmyci	zmyci	zmyte	zmyte
D.	zmytych	zmytych	zmytych	zmytych
C.	zmytym	zmytym	zmytym	zmytym
B.	zmytych	zmytych	zmytych	zmyte
N.	zmytymi	zmytymi	zmytymi	zmytymi
Ms.	zmytych	zmytych	zmytych	zmytych

odpowiednik aspektowy: zmywać

Składnia

zmyć

CO + (CZYM) + (z CZEGO)

3. ziemię

Definicja

płynąc, przenieść w inne miejsce

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia zbiorniki wodne

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	spłukać
	hiperonimy:	zabrać

Połączenia

deszcz, potop, sztorm zmył; powódź, rzeka zmyła; morze zmyło; fale zmyły
zmyć ziemię
zmyć za burtę
zmyć z pokładu

Cytaty

Zamiast damnificados (poszkodowani, np. na skutek powodzi, która potrafi zmyć z powierzchni ziemi tysiące szałasów wraz z mieszkańcami) mówi dignificados - godni.

źródło: KWSJP: Daniel Passent: Twarze Chaveza, prasa, 2005

Kilku pasażerów i wielu marynarzy zmyła fala.

źródło: KWSJP: Elżbieta Hajnicz: Poza nurtem czasu, 1996

Woda zmyła nasypy wykonane niegdyś ciężkim sprzętem z dowiezionego materiału.

źródło: KWSJP: Józef Figura: Góry zapomniane, prasa, 1997

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	zmyję	zmyjemy
2 os.	zmyjesz	zmyjecie
3 os.	zmyje	zmyją

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zmyłem +(e)m zmył	zmyłam +(e)m zmyła	zmyłom +(e)m zmyło	zmyliśmy +(e)śmy zmyli	zmyłyśmy +(e)śmy zmyły
2 os.	zmyłeś +(e)ś zmył	zmyłaś +(e)ś zmyła	zmyłoś +(e)ś zmyło	zmyliście +(e)ście zmyli	zmyłyście +(e)ście zmyły
3 os.	zmył	zmyła	zmyło	zmyli	zmyły

bezosobnik: zmyto

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		zmyjmy
2 os.	zmyj	zmyjcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zmyłbym bym zmył	zmyłabym bym zmyła	zmyłobym bym zmyło	zmylibyśmy byśmy zmyli	zmyłybyśmy byśmy zmyły
2 os.	zmyłbyś byś zmył	zmyłabyś byś zmyła	zmyłobyś byś zmyło	zmylibyście byście zmyli	zmyłybyście byście zmyły
3 os.	zmyłby by zmył	zmyłaby by zmyła	zmyłoby by zmyło	zmyliby by zmyli	zmyłyby by zmyły

bezosobnik: zmyto by

bezokolicznik: zmyć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zmywszy

gerundium: zmycie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zmycie	zmycia
D.	zmycia	zmyć
C.	zmyciu	zmyciom
B.	zmycie	zmycia
N.	zmyciem	zmyciami
Ms.	zmyciu	zmyciach
W.	zmycie	zmycia

imiesłów przymiotnikowy bierny: zmyty

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	zmyty	zmyty	zmyty	zmyte	zmyta
D.	zmytego	zmytego	zmytego	zmytego	zmytej
C.	zmytemu	zmytemu	zmytemu	zmytemu	zmytej
B.	zmytego	zmytego	zmyty	zmyte	zmytą
N.	zmytym	zmytym	zmytym	zmytym	zmytą
Ms.	zmytym	zmytym	zmytym	zmytym	zmytej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	zmyci	zmyci	zmyte	zmyte
D.	zmytych	zmytych	zmytych	zmytych
C.	zmytym	zmytym	zmytym	zmytym
B.	zmytych	zmytych	zmytych	zmyte
N.	zmytymi	zmytymi	zmytymi	zmytymi
Ms.	zmytych	zmytych	zmytych	zmytych

odpowiednik aspektowy: zmywać

Składnia

Rz_nieżywotny

zmyć

KOGO/CO + (z CZEGO)

4. grzech

Definicja

pozbyć się odpowiedzialności za spowodowanie czegoś złego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	zmazać
	hiperonimy:	naprawić

Połączenia

zmyć grzechy, hańbę, piętno, winę

Cytaty

Nic jednak nie zdoła zmyć haniebnego faktu, że pewna część AK, zwłaszcza z grupy NSZ, prowadzi zbrodniczą akcję już nie politycznego, a wręcz kryminalnego typu.

źródło: KWSJP: Możemy powiedzieć z całą pewnością - wygraliśmy wojnę, prasa, 1945

Chcą w ten sposób zmyć z siebie poczucie winy - mówi dr Stanisław Dulko (50 l.), seksuolog.

źródło: KWSJP: GOD; TUT: Die Prostituierte już czekają na waszych mężów!, prasa, 2006

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	zmyję	zmyjemy
2 os.	zmyjesz	zmyjecie
3 os.	zmyje	zmyją

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zmyłem +(e)m zmył	zmyłam +(e)m zmyła	zmyłom +(e)m zmyło	zmyliśmy +(e)śmy zmyli	zmyłyśmy +(e)śmy zmyły
2 os.	zmyłeś +(e)ś zmył	zmyłaś +(e)ś zmyła	zmyłoś +(e)ś zmyło	zmyliście +(e)ście zmyli	zmyłyście +(e)ście zmyły
3 os.	zmył	zmyła	zmyło	zmyli	zmyły

bezosobnik: zmyto

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		zmyjmy
2 os.	zmyj	zmyjcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zmyłbym bym zmył	zmyłabym bym zmyła	zmyłobym bym zmyło	zmylibyśmy byśmy zmyli	zmyłybyśmy byśmy zmyły
2 os.	zmyłbyś byś zmył	zmyłabyś byś zmyła	zmyłobyś byś zmyło	zmylibyście byście zmyli	zmyłybyście byście zmyły
3 os.	zmyłby by zmył	zmyłaby by zmyła	zmyłoby by zmyło	zmyliby by zmyli	zmyłyby by zmyły

bezosobnik: zmyto by

bezokolicznik: zmyć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zmywszy

gerundium: zmycie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zmycie	zmycia
D.	zmycia	zmyć
C.	zmyciu	zmyciom
B.	zmycie	zmycia
N.	zmyciem	zmyciami
Ms.	zmyciu	zmyciach
W.	zmycie	zmycia

imiesłów przymiotnikowy bierny: zmyty

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	zmyty	zmyty	zmyty	zmyte	zmyta
D.	zmytego	zmytego	zmytego	zmytego	zmytej
C.	zmytemu	zmytemu	zmytemu	zmytemu	zmytej
B.	zmytego	zmytego	zmyty	zmyte	zmytą
N.	zmytym	zmytym	zmytym	zmytym	zmytą
Ms.	zmytym	zmytym	zmytym	zmytym	zmytej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	zmyci	zmyci	zmyte	zmyte
D.	zmytych	zmytych	zmytych	zmytych
C.	zmytym	zmytym	zmytym	zmytym
B.	zmytych	zmytych	zmytych	zmyte
N.	zmytymi	zmytymi	zmytymi	zmytymi
Ms.	zmytych	zmytych	zmytych	zmytych

odpowiednik aspektowy: zmywać

Składnia

Rz_osobowy

zmyć

Frazeologizmy

jak zmyty
ktoś zmył głowę komuś

Data ostatniej modyfikacji: 14.03.2024