UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

płukać

Chronologizacja

2 połowa XV w., SStp
W postaci: płokać

Pochodzenie

psł. *polkati

Forma prasłowiańska jest ekspresywnym czasownikiem z przyrostkiem -k- od psł. *polti 'wprawiać w ruch, potrząsać czymś, podrzucać coś, wymachiwać czymś' > 'wypluskiwać, wychlapywać wodę' (Bor)

1. ziemniaki

Definicja

usuwać z czegoś brud lub detergent, polewając to wodą lub innym płynem albo zanurzając w nim

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  czyścić

Połączenia

  • płukać buraki, fasolę, grzyby, jarzyny, mięso, owoce, ryby, ryż, szpinak, warzywa, ziemniaki; butelki, menażkę, miski, naczynia, narzędzia, opakowania, szkło, termos; bieliznę, pranie, ręczniki, sweter, szmaty, ściereczkę, tkaninę; palce, ręce, twarz, włosy; kruszywo, piasek, złoto, żwir
  • płukać lizolem, octem, piwem, sokiem z cytryny, wodą
  • płukać nad potokiem, nad rzeką
  • płukać pod kranem, pod bieżącą wodą
  • płukać przed jedzeniem, przed mieleniem, przed obraniem, przed spożyciem
  • płukać w ługu sodowym, w benzynie ekstrakcyjnej, w płynie, w bieżącej, ciepłej, zimnej... wodzie, w roztworze sody kaustycznej, w środkach hypoalergicznych, zapachowych, zmiękczających...; w misce, w wiaderku, w naczyniu, w zbiorniku... z wodą, w jeziorze, w potoku, w strumieniu; w łazience, w toalecie
  • płukać z mułu
  • płukać dokładnie, energicznie, kilkakrotnie, stale, wielokrotnie; aż woda będzie czysta, do skutku
  • można, należy płukać
  • płukać i gotować, płukać i kłaść, płukać i krochmalić, płukać i moczyć, płukać i myć, płukać i ocierać, płukać i pakować, płukać i suszyć, płukać i ustawiać, płukać i wycierać; krajać i płukać, zbierać i płukać, zmywać i płukać
  • płyn do płukania tkanin

Cytaty

Filtry należy płukać gorącą wodą, lecz mimo to konieczna jest okresowa wymiana wypełnienia.

źródło: NKJP: Bronisław Bartkiewicz: Oczyszczanie ścieków przemysłowych, 2002

Po posiłku blaszane miski płukaliśmy w jeziorze.

źródło: NKJP: Eugenia Czyż: Kącik wspomnień: W Falmierowie, Nakielski Czas, 2006-05-17

A co do maszynek, to kiedy korzystałam wcześniej, to goliłam nogi smarując kremem do golenia albo pianką taty i płukałam pod zimną wodą.

źródło: NKJP: Depilacja nóg, 2007-08-25, Internet

- By nie było banalnie, poprowadziłem, nie powiem, że całkiem trzeźwy, zespół w morze. I cały chór, panie w długich sukniach, panowie w eleganckich garniturach, poszedł za nami... - opowiada Jakóbiec. A Kwaśniewski wspomina, że musiał potem płukać z wody morskiej klarnet.

źródło: NKJP: Oldy, Dziennik Polski - Magazyn, 2003-07-04

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. płuczę
płuczemy
2 os. płuczesz
płuczecie
3 os. płucze
płuczą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. płukałem
+(e)m płukał
płukałam
+(e)m płukała
płukałom
+(e)m płukało
płukaliśmy
+(e)śmy płukali
płukałyśmy
+(e)śmy płukały
2 os. płukałeś
+(e)ś płukał
płukałaś
+(e)ś płukała
płukałoś
+(e)ś płukało
płukaliście
+(e)ście płukali
płukałyście
+(e)ście płukały
3 os. płukał
płukała
płukało
płukali
płukały

bezosobnik: płukano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę płukał
będę płukać
będę płukała
będę płukać
będę płukało
będę płukać
będziemy płukali
będziemy płukać
będziemy płukały
będziemy płukać
2 os. będziesz płukał
będziesz płukać
będziesz płukała
będziesz płukać
będziesz płukało
będziesz płukać
będziecie płukali
będziecie płukać
będziecie płukały
będziecie płukać
3 os. będzie płukał
będzie płukać
będzie płukała
będzie płukać
będzie płukało
będzie płukać
będą płukali
będą płukać
będą płukały
będą płukać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. płuczmy
2 os. płucz
płuczcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. płukałbym
bym płukał
płukałabym
bym płukała
płukałobym
bym płukało
płukalibyśmy
byśmy płukali
płukałybyśmy
byśmy płukały
2 os. płukałbyś
byś płukał
płukałabyś
byś płukała
płukałobyś
byś płukało
płukalibyście
byście płukali
płukałybyście
byście płukały
3 os. płukałby
by płukał
płukałaby
by płukała
płukałoby
by płukało
płukaliby
by płukali
płukałyby
by płukały

bezosobnik: płukano by

bezokolicznik: płukać

imiesłów przysłówkowy współczesny: płucząc

gerundium: płukanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. płukanie
płukania
D. płukania
płukań
C. płukaniu
płukaniom
B. płukanie
płukania
N. płukaniem
płukaniami
Ms. płukaniu
płukaniach
W. płukanie
płukania

imiesłów przymiotnikowy czynny: płuczący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. płuczący
płuczący
płuczący
płuczące
płucząca
D. płuczącego
płuczącego
płuczącego
płuczącego
płuczącej
C. płuczącemu
płuczącemu
płuczącemu
płuczącemu
płuczącej
B. płuczącego
płuczącego
płuczący
płuczące
płuczącą
N. płuczącym
płuczącym
płuczącym
płuczącym
płuczącą
Ms. płuczącym
płuczącym
płuczącym
płuczącym
płuczącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. płuczący
płuczący
płuczące
płuczące
D. płuczących
płuczących
płuczących
płuczących
C. płuczącym
płuczącym
płuczącym
płuczącym
B. płuczących
płuczących
płuczących
płuczące
N. płuczącymi
płuczącymi
płuczącymi
płuczącymi
Ms. płuczących
płuczących
płuczących
płuczących

imiesłów przymiotnikowy bierny: płukany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. płukany
płukany
płukany
płukane
płukana
D. płukanego
płukanego
płukanego
płukanego
płukanej
C. płukanemu
płukanemu
płukanemu
płukanemu
płukanej
B. płukanego
płukanego
płukany
płukane
płukaną
N. płukanym
płukanym
płukanym
płukanym
płukaną
Ms. płukanym
płukanym
płukanym
płukanym
płukanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. płukani
płukani
płukane
płukane
D. płukanych
płukanych
płukanych
płukanych
C. płukanym
płukanym
płukanym
płukanym
B. płukanych
płukanych
płukanych
płukane
N. płukanymi
płukanymi
płukanymi
płukanymi
Ms. płukanych
płukanych
płukanych
płukanych

odpowiedniki aspektowe: opłukać , wypłukać

Składnia

Rzosobowy + płukać +
CO + (CZYM) + (w CZYM | pod CZYM) + (z CZEGO)

2. usta

Definicja

nabierać i wypluwać wodę lub płyn leczniczy albo dezynfekujący

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Pielęgnacja ciała czynności związane z pielęgnacją ciała i ich efekty

Połączenia

  • płukać buzię, gardło, jamę ustną, nos, usta, zęby
  • płukać naparem z rumianku, szałwii..., płynami, rumiankiem, roztworem czegoś, solą, szałwią, wodą, wywarem z czegoś, herbatą, ziołami
  • płukać po paście, po każdym posiłku, po przyjęciu leku, po szczotkowaniu
  • płukać pod ciśnieniem
  • płukać przez ileś minut
  • płukać przy zapaleniu błon śluzowych, gardła...
  • płukać często, hałaśliwie, głośno, skrupulatnie, starannie
  • kazać, musieć, próbować, zacząć, zalecać płukać
  • płukać i wypluwać; myć i płukać, osłodzić i płukać

Cytaty

Kiedy myjemy zęby i płuczemy je wodą z kubeczka, a nie bieżącą - zaoszczędzamy 70 litrów wody miesięcznie.

źródło: NKJP: (MM): Szanuj wodę, weź prysznic, Dziennik Polski - Kraków, 2000-08-14

Kuracjusze w pijalniach popijają zapisane przez lekarzy wody, chodzą na inhalacje, płukania gardła itp.

źródło: NKJP: Zabiegi na kranówce, Dziennik Polski - Podhale, 2003-04-23

Zbyt rzadko zmieniamy szczoteczki. Nie stosujemy dodatkowych akcesoriów i preparatów [...]. Jeszcze mniej osób płucze jamę ustną preparatami przeciwpróchniczymi.

źródło: NKJP: /KAK/: Zgrzytanie zębami, Echo Dnia, 2004-06-16

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. płuczę
płuczemy
2 os. płuczesz
płuczecie
3 os. płucze
płuczą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. płukałem
+(e)m płukał
płukałam
+(e)m płukała
płukałom
+(e)m płukało
płukaliśmy
+(e)śmy płukali
płukałyśmy
+(e)śmy płukały
2 os. płukałeś
+(e)ś płukał
płukałaś
+(e)ś płukała
płukałoś
+(e)ś płukało
płukaliście
+(e)ście płukali
płukałyście
+(e)ście płukały
3 os. płukał
płukała
płukało
płukali
płukały

bezosobnik: płukano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę płukał
będę płukać
będę płukała
będę płukać
będę płukało
będę płukać
będziemy płukali
będziemy płukać
będziemy płukały
będziemy płukać
2 os. będziesz płukał
będziesz płukać
będziesz płukała
będziesz płukać
będziesz płukało
będziesz płukać
będziecie płukali
będziecie płukać
będziecie płukały
będziecie płukać
3 os. będzie płukał
będzie płukać
będzie płukała
będzie płukać
będzie płukało
będzie płukać
będą płukali
będą płukać
będą płukały
będą płukać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. płuczmy
2 os. płucz
płuczcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. płukałbym
bym płukał
płukałabym
bym płukała
płukałobym
bym płukało
płukalibyśmy
byśmy płukali
płukałybyśmy
byśmy płukały
2 os. płukałbyś
byś płukał
płukałabyś
byś płukała
płukałobyś
byś płukało
płukalibyście
byście płukali
płukałybyście
byście płukały
3 os. płukałby
by płukał
płukałaby
by płukała
płukałoby
by płukało
płukaliby
by płukali
płukałyby
by płukały

bezosobnik: płukano by

bezokolicznik: płukać

imiesłów przysłówkowy współczesny: płucząc

gerundium: płukanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. płukanie
płukania
D. płukania
płukań
C. płukaniu
płukaniom
B. płukanie
płukania
N. płukaniem
płukaniami
Ms. płukaniu
płukaniach
W. płukanie
płukania

imiesłów przymiotnikowy czynny: płuczący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. płuczący
płuczący
płuczący
płuczące
płucząca
D. płuczącego
płuczącego
płuczącego
płuczącego
płuczącej
C. płuczącemu
płuczącemu
płuczącemu
płuczącemu
płuczącej
B. płuczącego
płuczącego
płuczący
płuczące
płuczącą
N. płuczącym
płuczącym
płuczącym
płuczącym
płuczącą
Ms. płuczącym
płuczącym
płuczącym
płuczącym
płuczącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. płuczący
płuczący
płuczące
płuczące
D. płuczących
płuczących
płuczących
płuczących
C. płuczącym
płuczącym
płuczącym
płuczącym
B. płuczących
płuczących
płuczących
płuczące
N. płuczącymi
płuczącymi
płuczącymi
płuczącymi
Ms. płuczących
płuczących
płuczących
płuczących

imiesłów przymiotnikowy bierny: płukany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. płukany
płukany
płukany
płukane
płukana
D. płukanego
płukanego
płukanego
płukanego
płukanej
C. płukanemu
płukanemu
płukanemu
płukanemu
płukanej
B. płukanego
płukanego
płukany
płukane
płukaną
N. płukanym
płukanym
płukanym
płukanym
płukaną
Ms. płukanym
płukanym
płukanym
płukanym
płukanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. płukani
płukani
płukane
płukane
D. płukanych
płukanych
płukanych
płukanych
C. płukanym
płukanym
płukanym
płukanym
B. płukanych
płukanych
płukanych
płukane
N. płukanymi
płukanymi
płukanymi
płukanymi
Ms. płukanych
płukanych
płukanych
płukanych

odpowiedniki aspektowe: popłukać , wypłukać

Składnia

Rzosobowy + płukać +
CO + (CZYM)

3. żołądek

Definicja

przeprowadzając zabieg medyczny, wielokrotnie wypełniać i opróżniać żołądek, jelito lub inny organ

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie leki i sposoby leczenia, zabiegi, sprzęty medyczne

Połączenia

  • płukanie jelita grubego, otrzewnej, pęcherza, żołądka
  • płukać na pogotowiu
  • płukać w szpitalu

Cytaty

Jeśli objawy śródmiąższowego zapalenia pęcherza moczowego nie ulegają złagodzeniu po zabiegu rozciągania pęcherza, może pomóc płukanie pęcherza specjalnym roztworem leków.

źródło: Internet

Dziewczyna chciała się otruć proszkami nasennymi, środek był słaby, wzięła niewielką dawkę. Ale płukanie żołądka długo będzie pamiętać.

źródło: NKJP: Aleksander Minkowski: Szaleństwo Majki Skowron, 1972

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. płuczę
płuczemy
2 os. płuczesz
płuczecie
3 os. płucze
płuczą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. płukałem
+(e)m płukał
płukałam
+(e)m płukała
płukałom
+(e)m płukało
płukaliśmy
+(e)śmy płukali
płukałyśmy
+(e)śmy płukały
2 os. płukałeś
+(e)ś płukał
płukałaś
+(e)ś płukała
płukałoś
+(e)ś płukało
płukaliście
+(e)ście płukali
płukałyście
+(e)ście płukały
3 os. płukał
płukała
płukało
płukali
płukały

bezosobnik: płukano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę płukał
będę płukać
będę płukała
będę płukać
będę płukało
będę płukać
będziemy płukali
będziemy płukać
będziemy płukały
będziemy płukać
2 os. będziesz płukał
będziesz płukać
będziesz płukała
będziesz płukać
będziesz płukało
będziesz płukać
będziecie płukali
będziecie płukać
będziecie płukały
będziecie płukać
3 os. będzie płukał
będzie płukać
będzie płukała
będzie płukać
będzie płukało
będzie płukać
będą płukali
będą płukać
będą płukały
będą płukać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. płuczmy
2 os. płucz
płuczcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. płukałbym
bym płukał
płukałabym
bym płukała
płukałobym
bym płukało
płukalibyśmy
byśmy płukali
płukałybyśmy
byśmy płukały
2 os. płukałbyś
byś płukał
płukałabyś
byś płukała
płukałobyś
byś płukało
płukalibyście
byście płukali
płukałybyście
byście płukały
3 os. płukałby
by płukał
płukałaby
by płukała
płukałoby
by płukało
płukaliby
by płukali
płukałyby
by płukały

bezosobnik: płukano by

bezokolicznik: płukać

imiesłów przysłówkowy współczesny: płucząc

gerundium: płukanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. płukanie
płukania
D. płukania
płukań
C. płukaniu
płukaniom
B. płukanie
płukania
N. płukaniem
płukaniami
Ms. płukaniu
płukaniach
W. płukanie
płukania

imiesłów przymiotnikowy czynny: płuczący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. płuczący
płuczący
płuczący
płuczące
płucząca
D. płuczącego
płuczącego
płuczącego
płuczącego
płuczącej
C. płuczącemu
płuczącemu
płuczącemu
płuczącemu
płuczącej
B. płuczącego
płuczącego
płuczący
płuczące
płuczącą
N. płuczącym
płuczącym
płuczącym
płuczącym
płuczącą
Ms. płuczącym
płuczącym
płuczącym
płuczącym
płuczącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. płuczący
płuczący
płuczące
płuczące
D. płuczących
płuczących
płuczących
płuczących
C. płuczącym
płuczącym
płuczącym
płuczącym
B. płuczących
płuczących
płuczących
płuczące
N. płuczącymi
płuczącymi
płuczącymi
płuczącymi
Ms. płuczących
płuczących
płuczących
płuczących

imiesłów przymiotnikowy bierny: płukany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. płukany
płukany
płukany
płukane
płukana
D. płukanego
płukanego
płukanego
płukanego
płukanej
C. płukanemu
płukanemu
płukanemu
płukanemu
płukanej
B. płukanego
płukanego
płukany
płukane
płukaną
N. płukanym
płukanym
płukanym
płukanym
płukaną
Ms. płukanym
płukanym
płukanym
płukanym
płukanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. płukani
płukani
płukane
płukane
D. płukanych
płukanych
płukanych
płukanych
C. płukanym
płukanym
płukanym
płukanym
B. płukanych
płukanych
płukanych
płukane
N. płukanymi
płukanymi
płukanymi
płukanymi
Ms. płukanych
płukanych
płukanych
płukanych

odpowiednik aspektowy: przepłukać

Inne uwagi

Zwykle ger

Składnia

bez ograniczeń + płukać +
CO + (CZYM)
Data ostatniej modyfikacji: 04.09.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json