Chronologizacja
Pochodzenie
1. do pracy
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Edukacja i oświata pozaszkolne formy nauczania
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | sposobić |
Połączenia
- przysposabiać broń, pojazd, program; kandydata do czegoś
- przysposabiać do drogi, do obrony, do pracy, do użytku, do zadań, do zawodu, do życia
Cytaty
|
W czasie wielkopostnych rekolekcji przysposabiał ludzi do przemyślenia swojego postępowania. źródło: KWSJP: Jan Łapka: Ukochał góry, a spoczął w Starachowicach, Tygodnik Podhalański, 1996 |
|
|
Sytuacji tej nie poprawia też projekt powołania przygotowawczych szkół morskich, które mają przysposabiać kandydatów do szkół nawigacyjnych. źródło: KWSJP: Eugeniusz Koczorowski: Ludzie od masztów i żagli, 1986 |
|
|
Jeszcze w niedawnej przeszłości końce tych kijów zaciosywane były przez szamanów i hartowane w ogniu, teraz jednak każdy właściciel ogrodu sam je przysposabia. źródło: KWSJP: Kamil Giżycki: Listy z Archipelagu Salomona, 1969 |
|
|
Biegając tam i sam wzdłuż brzegu, szukali dogodnych stanowisk do obrony i przysposabiali broń do walki. źródło: NKJP: Arkady Fiedler: Wyspa Robinsona, 1954 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
przysposabiam |
przysposabiamy |
|||
| 2 os. |
przysposabiasz |
przysposabiacie |
|||
| 3 os. |
przysposabia |
przysposabiają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
przysposabiałem +(e)m przysposabiał |
przysposabiałam +(e)m przysposabiała |
przysposabiałom +(e)m przysposabiało |
przysposabialiśmy +(e)śmy przysposabiali |
przysposabiałyśmy +(e)śmy przysposabiały |
| 2 os. |
przysposabiałeś +(e)ś przysposabiał |
przysposabiałaś +(e)ś przysposabiała |
przysposabiałoś +(e)ś przysposabiało |
przysposabialiście +(e)ście przysposabiali |
przysposabiałyście +(e)ście przysposabiały |
| 3 os. |
przysposabiał |
przysposabiała |
przysposabiało |
przysposabiali |
przysposabiały |
bezosobnik: przysposabiano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę przysposabiał będę przysposabiać |
będę przysposabiała będę przysposabiać |
będę przysposabiało będę przysposabiać |
będziemy przysposabiali będziemy przysposabiać |
będziemy przysposabiały będziemy przysposabiać |
| 2 os. |
będziesz przysposabiał będziesz przysposabiać |
będziesz przysposabiała będziesz przysposabiać |
będziesz przysposabiało będziesz przysposabiać |
będziecie przysposabiali będziecie przysposabiać |
będziecie przysposabiały będziecie przysposabiać |
| 3 os. |
będzie przysposabiał będzie przysposabiać |
będzie przysposabiała będzie przysposabiać |
będzie przysposabiało będzie przysposabiać |
będą przysposabiali będą przysposabiać |
będą przysposabiały będą przysposabiać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
przysposabiajmy |
|
| 2 os. |
przysposabiaj |
przysposabiajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
przysposabiałbym bym przysposabiał |
przysposabiałabym bym przysposabiała |
przysposabiałobym bym przysposabiało |
przysposabialibyśmy byśmy przysposabiali |
przysposabiałybyśmy byśmy przysposabiały |
| 2 os. |
przysposabiałbyś byś przysposabiał |
przysposabiałabyś byś przysposabiała |
przysposabiałobyś byś przysposabiało |
przysposabialibyście byście przysposabiali |
przysposabiałybyście byście przysposabiały |
| 3 os. |
przysposabiałby by przysposabiał |
przysposabiałaby by przysposabiała |
przysposabiałoby by przysposabiało |
przysposabialiby by przysposabiali |
przysposabiałyby by przysposabiały |
bezosobnik: przysposabiano by
bezokolicznik: przysposabiać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
przysposabiając
gerundium: przysposabianie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | przysposabianie |
przysposabiania |
| D. | przysposabiania |
przysposabiań |
| C. | przysposabianiu |
przysposabianiom |
| B. | przysposabianie |
przysposabiania |
| N. | przysposabianiem |
przysposabianiami |
| Ms. | przysposabianiu |
przysposabianiach |
| W. | przysposabianie |
przysposabiania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: przysposabiający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | przysposabiający |
przysposabiający |
przysposabiający |
przysposabiające |
przysposabiająca |
| D. | przysposabiającego |
przysposabiającego |
przysposabiającego |
przysposabiającego |
przysposabiającej |
| C. | przysposabiającemu |
przysposabiającemu |
przysposabiającemu |
przysposabiającemu |
przysposabiającej |
| B. | przysposabiającego |
przysposabiającego |
przysposabiający |
przysposabiające |
przysposabiającą |
| N. | przysposabiającym |
przysposabiającym |
przysposabiającym |
przysposabiającym |
przysposabiającą |
| Ms. | przysposabiającym |
przysposabiającym |
przysposabiającym |
przysposabiającym |
przysposabiającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | przysposabiający |
przysposabiający |
przysposabiające |
przysposabiające |
| D. | przysposabiających |
przysposabiających |
przysposabiających |
przysposabiających |
| C. | przysposabiającym |
przysposabiającym |
przysposabiającym |
przysposabiającym |
| B. | przysposabiających |
przysposabiających |
przysposabiających |
przysposabiające |
| N. | przysposabiającymi |
przysposabiającymi |
przysposabiającymi |
przysposabiającymi |
| Ms. | przysposabiających |
przysposabiających |
przysposabiających |
przysposabiających |
imiesłów przymiotnikowy bierny: przysposabiany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | przysposabiany |
przysposabiany |
przysposabiany |
przysposabiane |
przysposabiana |
| D. | przysposabianego |
przysposabianego |
przysposabianego |
przysposabianego |
przysposabianej |
| C. | przysposabianemu |
przysposabianemu |
przysposabianemu |
przysposabianemu |
przysposabianej |
| B. | przysposabianego |
przysposabianego |
przysposabiany |
przysposabiane |
przysposabianą |
| N. | przysposabianym |
przysposabianym |
przysposabianym |
przysposabianym |
przysposabianą |
| Ms. | przysposabianym |
przysposabianym |
przysposabianym |
przysposabianym |
przysposabianej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | przysposabiani |
przysposabiani |
przysposabiane |
przysposabiane |
| D. | przysposabianych |
przysposabianych |
przysposabianych |
przysposabianych |
| C. | przysposabianym |
przysposabianym |
przysposabianym |
przysposabianym |
| B. | przysposabianych |
przysposabianych |
przysposabianych |
przysposabiane |
| N. | przysposabianymi |
przysposabianymi |
przysposabianymi |
przysposabianymi |
| Ms. | przysposabianych |
przysposabianych |
przysposabianych |
przysposabianych |
odpowiednik aspektowy: przysposobić
Składnia
| Rzosobowy | + | przysposabiać | + |
KOGO/CO +
(do CZEGO)
|
2. dziecko
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Rodzina relacje rodzinne
Połączenia
- przysposabiać brata, dziecko, kuzynkę, sierotę, siostrę
Cytaty
|
Urlop na prawach urlopu macierzyńskiego ma w założeniu zapewnić pracownicom, które przysposabiają dzieci, podobne uprawnienia jak w przypadku pracownic, które urodziły dzieci. źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 28.06.2000 |
|
|
Powstała potrzeba [...] generalnych regulacji ograniczających możliwość przysposabiania dzieci polskich przez osoby zamieszkałe za granicą. źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 08.03.1994 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
przysposabiam |
przysposabiamy |
|||
| 2 os. |
przysposabiasz |
przysposabiacie |
|||
| 3 os. |
przysposabia |
przysposabiają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
przysposabiałem +(e)m przysposabiał |
przysposabiałam +(e)m przysposabiała |
przysposabiałom +(e)m przysposabiało |
przysposabialiśmy +(e)śmy przysposabiali |
przysposabiałyśmy +(e)śmy przysposabiały |
| 2 os. |
przysposabiałeś +(e)ś przysposabiał |
przysposabiałaś +(e)ś przysposabiała |
przysposabiałoś +(e)ś przysposabiało |
przysposabialiście +(e)ście przysposabiali |
przysposabiałyście +(e)ście przysposabiały |
| 3 os. |
przysposabiał |
przysposabiała |
przysposabiało |
przysposabiali |
przysposabiały |
bezosobnik: przysposabiano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę przysposabiał będę przysposabiać |
będę przysposabiała będę przysposabiać |
będę przysposabiało będę przysposabiać |
będziemy przysposabiali będziemy przysposabiać |
będziemy przysposabiały będziemy przysposabiać |
| 2 os. |
będziesz przysposabiał będziesz przysposabiać |
będziesz przysposabiała będziesz przysposabiać |
będziesz przysposabiało będziesz przysposabiać |
będziecie przysposabiali będziecie przysposabiać |
będziecie przysposabiały będziecie przysposabiać |
| 3 os. |
będzie przysposabiał będzie przysposabiać |
będzie przysposabiała będzie przysposabiać |
będzie przysposabiało będzie przysposabiać |
będą przysposabiali będą przysposabiać |
będą przysposabiały będą przysposabiać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
przysposabiajmy |
|
| 2 os. |
przysposabiaj |
przysposabiajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
przysposabiałbym bym przysposabiał |
przysposabiałabym bym przysposabiała |
przysposabiałobym bym przysposabiało |
przysposabialibyśmy byśmy przysposabiali |
przysposabiałybyśmy byśmy przysposabiały |
| 2 os. |
przysposabiałbyś byś przysposabiał |
przysposabiałabyś byś przysposabiała |
przysposabiałobyś byś przysposabiało |
przysposabialibyście byście przysposabiali |
przysposabiałybyście byście przysposabiały |
| 3 os. |
przysposabiałby by przysposabiał |
przysposabiałaby by przysposabiała |
przysposabiałoby by przysposabiało |
przysposabialiby by przysposabiali |
przysposabiałyby by przysposabiały |
bezosobnik: przysposabiano by
bezokolicznik: przysposabiać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
przysposabiając
gerundium: przysposabianie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | przysposabianie |
przysposabiania |
| D. | przysposabiania |
przysposabiań |
| C. | przysposabianiu |
przysposabianiom |
| B. | przysposabianie |
przysposabiania |
| N. | przysposabianiem |
przysposabianiami |
| Ms. | przysposabianiu |
przysposabianiach |
| W. | przysposabianie |
przysposabiania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: przysposabiający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | przysposabiający |
przysposabiający |
przysposabiający |
przysposabiające |
przysposabiająca |
| D. | przysposabiającego |
przysposabiającego |
przysposabiającego |
przysposabiającego |
przysposabiającej |
| C. | przysposabiającemu |
przysposabiającemu |
przysposabiającemu |
przysposabiającemu |
przysposabiającej |
| B. | przysposabiającego |
przysposabiającego |
przysposabiający |
przysposabiające |
przysposabiającą |
| N. | przysposabiającym |
przysposabiającym |
przysposabiającym |
przysposabiającym |
przysposabiającą |
| Ms. | przysposabiającym |
przysposabiającym |
przysposabiającym |
przysposabiającym |
przysposabiającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | przysposabiający |
przysposabiający |
przysposabiające |
przysposabiające |
| D. | przysposabiających |
przysposabiających |
przysposabiających |
przysposabiających |
| C. | przysposabiającym |
przysposabiającym |
przysposabiającym |
przysposabiającym |
| B. | przysposabiających |
przysposabiających |
przysposabiających |
przysposabiające |
| N. | przysposabiającymi |
przysposabiającymi |
przysposabiającymi |
przysposabiającymi |
| Ms. | przysposabiających |
przysposabiających |
przysposabiających |
przysposabiających |
imiesłów przymiotnikowy bierny: przysposabiany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | przysposabiany |
przysposabiany |
przysposabiany |
przysposabiane |
przysposabiana |
| D. | przysposabianego |
przysposabianego |
przysposabianego |
przysposabianego |
przysposabianej |
| C. | przysposabianemu |
przysposabianemu |
przysposabianemu |
przysposabianemu |
przysposabianej |
| B. | przysposabianego |
przysposabianego |
przysposabiany |
przysposabiane |
przysposabianą |
| N. | przysposabianym |
przysposabianym |
przysposabianym |
przysposabianym |
przysposabianą |
| Ms. | przysposabianym |
przysposabianym |
przysposabianym |
przysposabianym |
przysposabianej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | przysposabiani |
przysposabiani |
przysposabiane |
przysposabiane |
| D. | przysposabianych |
przysposabianych |
przysposabianych |
przysposabianych |
| C. | przysposabianym |
przysposabianym |
przysposabianym |
przysposabianym |
| B. | przysposabianych |
przysposabianych |
przysposabianych |
przysposabiane |
| N. | przysposabianymi |
przysposabianymi |
przysposabianymi |
przysposabianymi |
| Ms. | przysposabianych |
przysposabianych |
przysposabianych |
przysposabianych |
odpowiednik aspektowy: przysposobić
Składnia
| Rzosobowy | + | przysposabiać | + |
KOGO
|