UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przysposabiać

Chronologizacja

1559, SPXVI

Pochodzenie

Zob. sposobić

1. do pracy

Definicja

książk. 
przygotowywać kogoś lub coś do jakichś zadań

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Edukacja i oświata pozaszkolne formy nauczania

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  sposobić

Połączenia

  • przysposabiać broń, pojazd, program; kandydata do czegoś
  • przysposabiać do drogi, do obrony, do pracy, do użytku, do zadań, do zawodu, do życia

Cytaty

W czasie wielkopostnych rekolekcji przysposabiał ludzi do przemyślenia swojego postępowania.

źródło: KWSJP: Jan Łapka: Ukochał góry, a spoczął w Starachowicach, Tygodnik Podhalański, 1996

Sytuacji tej nie poprawia też projekt powołania przygotowawczych szkół morskich, które mają przysposabiać kandydatów do szkół nawigacyjnych.

źródło: KWSJP: Eugeniusz Koczorowski: Ludzie od masztów i żagli, 1986

Jeszcze w niedawnej przeszłości końce tych kijów zaciosywane były przez szamanów i hartowane w ogniu, teraz jednak każdy właściciel ogrodu sam je przysposabia.

źródło: KWSJP: Kamil Giżycki: Listy z Archipelagu Salomona, 1969

Biegając tam i sam wzdłuż brzegu, szukali dogodnych stanowisk do obrony i przysposabiali broń do walki.

źródło: NKJP: Arkady Fiedler: Wyspa Robinsona, 1954

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przysposabiam
przysposabiamy
2 os. przysposabiasz
przysposabiacie
3 os. przysposabia
przysposabiają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przysposabiałem
+(e)m przysposabiał
przysposabiałam
+(e)m przysposabiała
przysposabiałom
+(e)m przysposabiało
przysposabialiśmy
+(e)śmy przysposabiali
przysposabiałyśmy
+(e)śmy przysposabiały
2 os. przysposabiałeś
+(e)ś przysposabiał
przysposabiałaś
+(e)ś przysposabiała
przysposabiałoś
+(e)ś przysposabiało
przysposabialiście
+(e)ście przysposabiali
przysposabiałyście
+(e)ście przysposabiały
3 os. przysposabiał
przysposabiała
przysposabiało
przysposabiali
przysposabiały

bezosobnik: przysposabiano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę przysposabiał
będę przysposabiać
będę przysposabiała
będę przysposabiać
będę przysposabiało
będę przysposabiać
będziemy przysposabiali
będziemy przysposabiać
będziemy przysposabiały
będziemy przysposabiać
2 os. będziesz przysposabiał
będziesz przysposabiać
będziesz przysposabiała
będziesz przysposabiać
będziesz przysposabiało
będziesz przysposabiać
będziecie przysposabiali
będziecie przysposabiać
będziecie przysposabiały
będziecie przysposabiać
3 os. będzie przysposabiał
będzie przysposabiać
będzie przysposabiała
będzie przysposabiać
będzie przysposabiało
będzie przysposabiać
będą przysposabiali
będą przysposabiać
będą przysposabiały
będą przysposabiać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przysposabiajmy
2 os. przysposabiaj
przysposabiajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przysposabiałbym
bym przysposabiał
przysposabiałabym
bym przysposabiała
przysposabiałobym
bym przysposabiało
przysposabialibyśmy
byśmy przysposabiali
przysposabiałybyśmy
byśmy przysposabiały
2 os. przysposabiałbyś
byś przysposabiał
przysposabiałabyś
byś przysposabiała
przysposabiałobyś
byś przysposabiało
przysposabialibyście
byście przysposabiali
przysposabiałybyście
byście przysposabiały
3 os. przysposabiałby
by przysposabiał
przysposabiałaby
by przysposabiała
przysposabiałoby
by przysposabiało
przysposabialiby
by przysposabiali
przysposabiałyby
by przysposabiały

bezosobnik: przysposabiano by

bezokolicznik: przysposabiać

imiesłów przysłówkowy współczesny: przysposabiając

gerundium: przysposabianie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przysposabianie
przysposabiania
D. przysposabiania
przysposabiań
C. przysposabianiu
przysposabianiom
B. przysposabianie
przysposabiania
N. przysposabianiem
przysposabianiami
Ms. przysposabianiu
przysposabianiach
W. przysposabianie
przysposabiania

imiesłów przymiotnikowy czynny: przysposabiający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. przysposabiający
przysposabiający
przysposabiający
przysposabiające
przysposabiająca
D. przysposabiającego
przysposabiającego
przysposabiającego
przysposabiającego
przysposabiającej
C. przysposabiającemu
przysposabiającemu
przysposabiającemu
przysposabiającemu
przysposabiającej
B. przysposabiającego
przysposabiającego
przysposabiający
przysposabiające
przysposabiającą
N. przysposabiającym
przysposabiającym
przysposabiającym
przysposabiającym
przysposabiającą
Ms. przysposabiającym
przysposabiającym
przysposabiającym
przysposabiającym
przysposabiającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. przysposabiający
przysposabiający
przysposabiające
przysposabiające
D. przysposabiających
przysposabiających
przysposabiających
przysposabiających
C. przysposabiającym
przysposabiającym
przysposabiającym
przysposabiającym
B. przysposabiających
przysposabiających
przysposabiających
przysposabiające
N. przysposabiającymi
przysposabiającymi
przysposabiającymi
przysposabiającymi
Ms. przysposabiających
przysposabiających
przysposabiających
przysposabiających

imiesłów przymiotnikowy bierny: przysposabiany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. przysposabiany
przysposabiany
przysposabiany
przysposabiane
przysposabiana
D. przysposabianego
przysposabianego
przysposabianego
przysposabianego
przysposabianej
C. przysposabianemu
przysposabianemu
przysposabianemu
przysposabianemu
przysposabianej
B. przysposabianego
przysposabianego
przysposabiany
przysposabiane
przysposabianą
N. przysposabianym
przysposabianym
przysposabianym
przysposabianym
przysposabianą
Ms. przysposabianym
przysposabianym
przysposabianym
przysposabianym
przysposabianej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. przysposabiani
przysposabiani
przysposabiane
przysposabiane
D. przysposabianych
przysposabianych
przysposabianych
przysposabianych
C. przysposabianym
przysposabianym
przysposabianym
przysposabianym
B. przysposabianych
przysposabianych
przysposabianych
przysposabiane
N. przysposabianymi
przysposabianymi
przysposabianymi
przysposabianymi
Ms. przysposabianych
przysposabianych
przysposabianych
przysposabianych

odpowiednik aspektowy: przysposobić

Składnia

Rzosobowy + przysposabiać +
KOGO/CO + (do CZEGO)

2. dziecko

Definicja

książk. 
uznawać cudze dziecko za swoje i przyznawać mu prawo do nazwiska i do dziedziczenia

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Rodzina relacje rodzinne

Połączenia

  • przysposabiać brata, dziecko, kuzynkę, sierotę, siostrę

Cytaty

Urlop na prawach urlopu macierzyńskiego ma w założeniu zapewnić pracownicom, które przysposabiają dzieci, podobne uprawnienia jak w przypadku pracownic, które urodziły dzieci.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 28.06.2000

Powstała potrzeba [...] generalnych regulacji ograniczających możliwość przysposabiania dzieci polskich przez osoby zamieszkałe za granicą.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 08.03.1994

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przysposabiam
przysposabiamy
2 os. przysposabiasz
przysposabiacie
3 os. przysposabia
przysposabiają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przysposabiałem
+(e)m przysposabiał
przysposabiałam
+(e)m przysposabiała
przysposabiałom
+(e)m przysposabiało
przysposabialiśmy
+(e)śmy przysposabiali
przysposabiałyśmy
+(e)śmy przysposabiały
2 os. przysposabiałeś
+(e)ś przysposabiał
przysposabiałaś
+(e)ś przysposabiała
przysposabiałoś
+(e)ś przysposabiało
przysposabialiście
+(e)ście przysposabiali
przysposabiałyście
+(e)ście przysposabiały
3 os. przysposabiał
przysposabiała
przysposabiało
przysposabiali
przysposabiały

bezosobnik: przysposabiano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę przysposabiał
będę przysposabiać
będę przysposabiała
będę przysposabiać
będę przysposabiało
będę przysposabiać
będziemy przysposabiali
będziemy przysposabiać
będziemy przysposabiały
będziemy przysposabiać
2 os. będziesz przysposabiał
będziesz przysposabiać
będziesz przysposabiała
będziesz przysposabiać
będziesz przysposabiało
będziesz przysposabiać
będziecie przysposabiali
będziecie przysposabiać
będziecie przysposabiały
będziecie przysposabiać
3 os. będzie przysposabiał
będzie przysposabiać
będzie przysposabiała
będzie przysposabiać
będzie przysposabiało
będzie przysposabiać
będą przysposabiali
będą przysposabiać
będą przysposabiały
będą przysposabiać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przysposabiajmy
2 os. przysposabiaj
przysposabiajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przysposabiałbym
bym przysposabiał
przysposabiałabym
bym przysposabiała
przysposabiałobym
bym przysposabiało
przysposabialibyśmy
byśmy przysposabiali
przysposabiałybyśmy
byśmy przysposabiały
2 os. przysposabiałbyś
byś przysposabiał
przysposabiałabyś
byś przysposabiała
przysposabiałobyś
byś przysposabiało
przysposabialibyście
byście przysposabiali
przysposabiałybyście
byście przysposabiały
3 os. przysposabiałby
by przysposabiał
przysposabiałaby
by przysposabiała
przysposabiałoby
by przysposabiało
przysposabialiby
by przysposabiali
przysposabiałyby
by przysposabiały

bezosobnik: przysposabiano by

bezokolicznik: przysposabiać

imiesłów przysłówkowy współczesny: przysposabiając

gerundium: przysposabianie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przysposabianie
przysposabiania
D. przysposabiania
przysposabiań
C. przysposabianiu
przysposabianiom
B. przysposabianie
przysposabiania
N. przysposabianiem
przysposabianiami
Ms. przysposabianiu
przysposabianiach
W. przysposabianie
przysposabiania

imiesłów przymiotnikowy czynny: przysposabiający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. przysposabiający
przysposabiający
przysposabiający
przysposabiające
przysposabiająca
D. przysposabiającego
przysposabiającego
przysposabiającego
przysposabiającego
przysposabiającej
C. przysposabiającemu
przysposabiającemu
przysposabiającemu
przysposabiającemu
przysposabiającej
B. przysposabiającego
przysposabiającego
przysposabiający
przysposabiające
przysposabiającą
N. przysposabiającym
przysposabiającym
przysposabiającym
przysposabiającym
przysposabiającą
Ms. przysposabiającym
przysposabiającym
przysposabiającym
przysposabiającym
przysposabiającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. przysposabiający
przysposabiający
przysposabiające
przysposabiające
D. przysposabiających
przysposabiających
przysposabiających
przysposabiających
C. przysposabiającym
przysposabiającym
przysposabiającym
przysposabiającym
B. przysposabiających
przysposabiających
przysposabiających
przysposabiające
N. przysposabiającymi
przysposabiającymi
przysposabiającymi
przysposabiającymi
Ms. przysposabiających
przysposabiających
przysposabiających
przysposabiających

imiesłów przymiotnikowy bierny: przysposabiany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. przysposabiany
przysposabiany
przysposabiany
przysposabiane
przysposabiana
D. przysposabianego
przysposabianego
przysposabianego
przysposabianego
przysposabianej
C. przysposabianemu
przysposabianemu
przysposabianemu
przysposabianemu
przysposabianej
B. przysposabianego
przysposabianego
przysposabiany
przysposabiane
przysposabianą
N. przysposabianym
przysposabianym
przysposabianym
przysposabianym
przysposabianą
Ms. przysposabianym
przysposabianym
przysposabianym
przysposabianym
przysposabianej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. przysposabiani
przysposabiani
przysposabiane
przysposabiane
D. przysposabianych
przysposabianych
przysposabianych
przysposabianych
C. przysposabianym
przysposabianym
przysposabianym
przysposabianym
B. przysposabianych
przysposabianych
przysposabianych
przysposabiane
N. przysposabianymi
przysposabianymi
przysposabianymi
przysposabianymi
Ms. przysposabianych
przysposabianych
przysposabianych
przysposabianych

odpowiednik aspektowy: przysposobić

Składnia

Rzosobowy + przysposabiać +
KOGO
Data ostatniej modyfikacji: 26.09.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json