Chronologizacja
Na podstawie indeksu haseł.
Pochodzenie
Zob. toczyć
1. o beczce
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | sturlać się |
Połączenia
- kamień, samochód stoczył się
- stoczyć się urwiskiem, zboczem
- stoczyć się do jeziora, do rzeki, do szybu, do wody
- stoczyć się na podłogę, na ziemię
- stoczyć się po kamieniach, po stoku, po zboczu
- stoczyć się w dół, w przepaść
- stoczyć się z góry, z nasypu, z pagórka, ze schodów, ze skarpy, ze stoku, z wiaduktu, ze wzgórza, ze zbocza
Cytaty
|
Policjant stoczył się z nasypu, padł twarzą w sięgającą do kostek wodę przydrożnego rowu i utonął, nim walka dobiegła końca. źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Drzymalski przeciw Rzeczpospolitej, 2004 |
|
|
Po stopniach stoczył się z łomotem okopcony blaszany piecyk. źródło: NKJP: Piotr Siemion: Finimondo: komedia romantyczna, 2004 |
|
|
Kłódka upadła na schody z hałasem i stoczyła się do piwnicy. źródło: NKJP: Zygmunt Miłoszewski: Domofon, 2005 |
|
|
Stracił panowanie nad kierownicą, zjechał z jezdni i stoczył się po górskim zboczu. źródło: NKJP: Paweł Sasko: Nocne motyle: Dziewczynka bez zęba na przedzie, Esensja, nr 10, 2008 |
|
|
Nagle ogromny ford Fryderyka, wziąwszy rozpęd, stoczył się ze skarpy wprost do wody. źródło: NKJP: Zbigniew Nienacki: Księga strachów, 1967 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
stoczę się |
stoczymy się |
|||
| 2 os. |
stoczysz się |
stoczycie się |
|||
| 3 os. |
stoczy się |
stoczą się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
stoczyłem się +(e)m się stoczył |
stoczyłam się +(e)m się stoczyła |
stoczyłom się +(e)m się stoczyło |
stoczyliśmy się +(e)śmy się stoczyli |
stoczyłyśmy się +(e)śmy się stoczyły |
| 2 os. |
stoczyłeś się +(e)ś się stoczył |
stoczyłaś się +(e)ś się stoczyła |
stoczyłoś się +(e)ś się stoczyło |
stoczyliście się +(e)ście się stoczyli |
stoczyłyście się +(e)ście się stoczyły |
| 3 os. |
stoczył się |
stoczyła się |
stoczyło się |
stoczyli się |
stoczyły się |
bezosobnik: stoczono się
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
stoczmy się |
|
| 2 os. |
stocz się |
stoczcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
stoczyłbym się bym się stoczył |
stoczyłabym się bym się stoczyła |
stoczyłobym się bym się stoczyło |
stoczylibyśmy się byśmy się stoczyli |
stoczyłybyśmy się byśmy się stoczyły |
| 2 os. |
stoczyłbyś się byś się stoczył |
stoczyłabyś się byś się stoczyła |
stoczyłobyś się byś się stoczyło |
stoczylibyście się byście się stoczyli |
stoczyłybyście się byście się stoczyły |
| 3 os. |
stoczyłby się by się stoczył |
stoczyłaby się by się stoczyła |
stoczyłoby się by się stoczyło |
stoczyliby się by się stoczyli |
stoczyłyby się by się stoczyły |
bezosobnik: stoczono by się
bezokolicznik: stoczyć się
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
stoczywszy się
gerundium: stoczenie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | stoczenie się |
stoczenia się |
| D. | stoczenia się |
stoczeń się |
| C. | stoczeniu się |
stoczeniom się |
| B. | stoczenie się |
stoczenia się |
| N. | stoczeniem się |
stoczeniami się |
| Ms. | stoczeniu się |
stoczeniach się |
| W. | stoczenie się |
stoczenia się |
odpowiednik aspektowy: staczać się
Składnia
|
+ | stoczyć się | + |
CZYM
|
|
+ | stoczyć się | + |
SKĄD
|
|
+ | stoczyć się | + |
DOKĄD
|
2. o gospodarce
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | zdemoralizować się |
Połączenia
- kolega, przyjaciel, syn, znajomy stoczył się; córka, koleżanka; gospodarka stoczyła się; dziecko; państwo, społeczeństwo stoczyło się
- stoczyć się do rynsztoka; do jakiegoś poziomu
- stoczyć się na dno
- stoczyć się w bagno
Cytaty
|
Od niedawna musiała zniżyć się do roli kwiaciarki. [...] W istocie, Madame Boucher stoczyła się dużo wcześniej, nim została kwiaciarką. źródło: NKJP: Tomasz Piątek: Błogosławiony wiek, 2006 |
|
|
Widać krew nie woda, coś tam jednak dobrego odziedziczył w charakterze po przodkach, skoro nie stoczył się do poziomu pospolitego nożownika z mrocznych zaułków Podzamcza. źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Naznaczeni błękitem, 2005 |
|
|
Strasznie się stoczył, nie poznałbyś go, nieogolony, śmierdzący, wciąż w tych samych ciuchach, miał w oczach jakąś dzikość, można się było przestraszyć. źródło: NKJP: Waldemar Borzestowski: Bulterier Samson i ja, 2008 |
|
|
Walka, którą prowadzili o schedę po Neronie Galba, Otton, Witeliusz i Flawiusz, ukazuje całą otchłań deprawacji, w jaką stoczyła się Rzeczpospolita Rzymska w sto lat zaledwie po zamachu na Cezara. źródło: NKJP: Jan Dobraczyński: Święty miecz, 1949 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
stoczę się |
stoczymy się |
|||
| 2 os. |
stoczysz się |
stoczycie się |
|||
| 3 os. |
stoczy się |
stoczą się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
stoczyłem się +(e)m się stoczył |
stoczyłam się +(e)m się stoczyła |
stoczyłom się +(e)m się stoczyło |
stoczyliśmy się +(e)śmy się stoczyli |
stoczyłyśmy się +(e)śmy się stoczyły |
| 2 os. |
stoczyłeś się +(e)ś się stoczył |
stoczyłaś się +(e)ś się stoczyła |
stoczyłoś się +(e)ś się stoczyło |
stoczyliście się +(e)ście się stoczyli |
stoczyłyście się +(e)ście się stoczyły |
| 3 os. |
stoczył się |
stoczyła się |
stoczyło się |
stoczyli się |
stoczyły się |
bezosobnik: stoczono się
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
stoczmy się |
|
| 2 os. |
stocz się |
stoczcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
stoczyłbym się bym się stoczył |
stoczyłabym się bym się stoczyła |
stoczyłobym się bym się stoczyło |
stoczylibyśmy się byśmy się stoczyli |
stoczyłybyśmy się byśmy się stoczyły |
| 2 os. |
stoczyłbyś się byś się stoczył |
stoczyłabyś się byś się stoczyła |
stoczyłobyś się byś się stoczyło |
stoczylibyście się byście się stoczyli |
stoczyłybyście się byście się stoczyły |
| 3 os. |
stoczyłby się by się stoczył |
stoczyłaby się by się stoczyła |
stoczyłoby się by się stoczyło |
stoczyliby się by się stoczyli |
stoczyłyby się by się stoczyły |
bezosobnik: stoczono by się
bezokolicznik: stoczyć się
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
stoczywszy się
gerundium: stoczenie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | stoczenie się |
stoczenia się |
| D. | stoczenia się |
stoczeń się |
| C. | stoczeniu się |
stoczeniom się |
| B. | stoczenie się |
stoczenia się |
| N. | stoczeniem się |
stoczeniami się |
| Ms. | stoczeniu się |
stoczeniach się |
| W. | stoczenie się |
stoczenia się |
odpowiednik aspektowy: staczać się