UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

terkotać

Chronologizacja

1 połowa XVII w., Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. terkocę
terkoczę
terkocemy
terkoczemy
2 os. terkocesz
terkoczesz
terkocecie
terkoczecie
3 os. terkoce
terkocze
terkocą
terkoczą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. terkotałem
+(e)m terkotał
terkotałam
+(e)m terkotała
terkotałom
+(e)m terkotało
terkotaliśmy
+(e)śmy terkotali
terkotałyśmy
+(e)śmy terkotały
2 os. terkotałeś
+(e)ś terkotał
terkotałaś
+(e)ś terkotała
terkotałoś
+(e)ś terkotało
terkotaliście
+(e)ście terkotali
terkotałyście
+(e)ście terkotały
3 os. terkotał
terkotała
terkotało
terkotali
terkotały

bezosobnik: terkotano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę terkotał
będę terkotać
będę terkotała
będę terkotać
będę terkotało
będę terkotać
będziemy terkotali
będziemy terkotać
będziemy terkotały
będziemy terkotać
2 os. będziesz terkotał
będziesz terkotać
będziesz terkotała
będziesz terkotać
będziesz terkotało
będziesz terkotać
będziecie terkotali
będziecie terkotać
będziecie terkotały
będziecie terkotać
3 os. będzie terkotał
będzie terkotać
będzie terkotała
będzie terkotać
będzie terkotało
będzie terkotać
będą terkotali
będą terkotać
będą terkotały
będą terkotać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. terkoczmy
2 os. terkocz
terkoczcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. terkotałbym
bym terkotał
terkotałabym
bym terkotała
terkotałobym
bym terkotało
terkotalibyśmy
byśmy terkotali
terkotałybyśmy
byśmy terkotały
2 os. terkotałbyś
byś terkotał
terkotałabyś
byś terkotała
terkotałobyś
byś terkotało
terkotalibyście
byście terkotali
terkotałybyście
byście terkotały
3 os. terkotałby
by terkotał
terkotałaby
by terkotała
terkotałoby
by terkotało
terkotaliby
by terkotali
terkotałyby
by terkotały

bezosobnik: terkotano by

bezokolicznik: terkotać

imiesłów przysłówkowy współczesny:

terkocąc
terkocząc

gerundium: terkotanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. terkotanie
terkotania
D. terkotania
terkotań
C. terkotaniu
terkotaniom
B. terkotanie
terkotania
N. terkotaniem
terkotaniami
Ms. terkotaniu
terkotaniach
W. terkotanie
terkotania

imiesłów przymiotnikowy czynny: terkocący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. terkocący
terkoczący
terkocący
terkoczący
terkocący
terkoczący
terkocące
terkoczące
terkocąca
terkocząca
D. terkocącego
terkoczącego
terkocącego
terkoczącego
terkocącego
terkoczącego
terkocącego
terkoczącego
terkocącej
terkoczącej
C. terkocącemu
terkoczącemu
terkocącemu
terkoczącemu
terkocącemu
terkoczącemu
terkocącemu
terkoczącemu
terkocącej
terkoczącej
B. terkocącego
terkoczącego
terkocącego
terkoczącego
terkocący
terkoczący
terkocące
terkoczące
terkocącą
terkoczącą
N. terkocącym
terkoczącym
terkocącym
terkoczącym
terkocącym
terkoczącym
terkocącym
terkoczącym
terkocącą
terkoczącą
Ms. terkocącym
terkoczącym
terkocącym
terkoczącym
terkocącym
terkoczącym
terkocącym
terkoczącym
terkocącej
terkoczącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. terkocący
terkoczący
terkocący
terkoczący
terkocące
terkoczące
terkocące
terkoczące
D. terkocących
terkoczących
terkocących
terkoczących
terkocących
terkoczących
terkocących
terkoczących
C. terkocącym
terkoczącym
terkocącym
terkoczącym
terkocącym
terkoczącym
terkocącym
terkoczącym
B. terkocących
terkoczących
terkocących
terkoczących
terkocących
terkoczących
terkocące
terkoczące
N. terkocącymi
terkoczącymi
terkocącymi
terkoczącymi
terkocącymi
terkoczącymi
terkocącymi
terkoczącymi
Ms. terkocących
terkoczących
terkocących
terkoczących
terkocących
terkoczących
terkocących
terkoczących

Pochodzenie

Zob. turkotać

1. o maszynie

Definicja

wydawać jednostajny, przerywany odgłos, charakterystyczny dla niektórych urządzeń, których części w trakcie pracy uderzają o siebie

Warianty

  • rzadziej pot. tarkotać
  • rzadziej pot. tyrkotać

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Relacje znaczeniowe

synonimy:  trajkotać

Połączenia

  • agregat, kamera, maszyna, motor, silnik, telefon, wiatrak terkocze

Cytaty

[...] spokojnie terkoce motorek na rufie łodzi [...].

źródło: NKJP: Olgierd Budrewicz: Piekło w kolorach, 1997

Niemieckie bombowce dokonują nalotu na lotnisko Ławica, ryczą silniki i spadają bomby. Terkoczą karabiny maszynowe polskich obrońców [...].

źródło: NKJP: Grzegorz Okoński: Komiks z powstania, Gazeta Poznańska, 2006-10-14

[...] nie sprawdziłem silnika. [...] Do obrotów 2 tys. nawet przy gwałtownym przyspieszeniu idealnie cichutko, natomiast po przekroczeniu 2 tys. obrotów przy mocniejszym przyspieszaniu zaczyna głośno dudnić, tarkotać (przytłumiony regularny dźwięk jak w dieslu z turbiną [...]).

źródło: Internet: renault.auto.com.pl/forum

Po przyjechaniu do domu okazało się, że na maksymalnie skręconych kołach coś tyrkocze [...]. Auto postało 2 dni [...] - i tu zaskoczenie, nic nie stuka [...].

źródło: Internet: forum-subaru.pl/v

2. o gadule

Definicja

pot. 
mówić szybko i bez przerwy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  trajkotać
hiperonimy:  mówić

Połączenia

  • terkotać jak nakręcony, jak najęty

Cytaty

- Niestety, nie ma lodu. Mamy trochę problemów z prądem. Mogę za to zaproponować krystaliczną wodę, najlepszą na całej wyspie. Nigdzie takiej nie znajdziecie - terkotał Ronald, napełniając szklanki wodą

źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Hotel na Sri Lance, Gazeta Wyborcza, 1996-11-08

- Kochanie, przypomnij mi, że muszę zamówić nowy tusz do rzęs, ten strasznie się rozmazuje - zaczyna terkotać [...]. - I lepszy róż.

źródło: NKJP: Małgorzata Saramonowicz, Lustra 1999

– Słuchaj, stary – Maciek natychmiast przeszedł do rzeczy, a terkotał jak najęty, próbując przekrzyczeć jakieś wrzaski – nie wiem, ile czasu mi zostało, dlatego wybacz, że będę się streszczał. Nie przejmuj się bombą. Ruscy zawrócili…

źródło: KWJP: Robert J. Szmidt: Szczury Wrocławia. Chaos, 2015

Składnia

bez ograniczeń + terkotać +
MOWA WPROST
Data ostatniej modyfikacji: 09.04.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json