UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przewał

Chronologizacja

2 połowa XIV w., SStp
Inne znaczenie: 'wezbrana woda, fala'

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przewał
 przewały
D. przewału
 przewałów
C. przewałowi
 przewałom
B. przewał
 przewały
N. przewałem
 przewałami
Ms. przewale
 przewałach
W. przewale
 przewały

Pochodzenie

Zob. walić

1.a wody

Definicja

techn. 
przelanie się nadmiernie spiętrzonej wody ponad barierą albo przez otwór w tej barierze

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia zbiorniki wodne

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Połączenia

  • przewał wody

Cytaty

W gminie Szaflary na mapkę źródeł skażeń naniesionych było kilka punktów wzdłuż brzegu Białego Dunajca. W dwóch przypadkach było to wylewanie się gnojowicy, w dwóch innych chodziło o przewały wody studziennej i odprowadzenie wód opadowych z posesji.

źródło: NKJP: Cement, nakazy, kontrole, Dziennik Polski, 2003-07-16

1.b w grobli

Definicja

techn. 
otwór w barierze, przez który wylewa się nadmiar wody spiętrzonej przez tę barierę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo rodzaje budowli i ich cechy

Połączenia

  • przewał awaryjny

Cytaty

Należy rozważać [...] wykorzystanie faktu podpiętrzenia wody przez las i zlokalizowania w dolinie na jego wysokości polderu napełnianego podpiętrzoną wodą. Innym rozwiązaniem jest [...] wykonanie przewałów lub śluz wałowych w pierwszym, niższym wale powyżej i poniżej lasu.

źródło: Wojciech Jankowski: Skuteczność różnych metod ochrony przeciwpowodziowei i ich wpływ na przyrodę, Przegląd Przyrodniczy, 2017 (kp.org.pl)

Trwa [...] przebudowa wybranych przepustów wałowych i drogowych. Wykonawca realizuje także przebudowę przewału dolnego na wale „Polder Żelazna”.

źródło: Internet: gliwice.wody.gov.pl

2. w zbiorniku

Definicja

techn. 
urządzenie zamontowane w jakimś zbiorniku, umożliwiające przemieszczanie znajdującej się tam substancji

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny budowa urządzeń i maszyn

Połączenia

  • przewał kotła

Cytaty

W ramach przygotowania do remontu kotła fluidalnego [...] załoga specjalistów [...] wyczyściła dno dyszowe komory paleniskowej kotła, usunięto zalegające złoże z przewału kotła oraz z pętli uszczelniającej oraz opróżniono leje pod drugim ciągiem.

źródło: Internet: climbex.pl

W pompach wielostopniowych stosuje się najczęściej przewały bezłopatkowe, w których ciecz przepływa w przestrzeni bezłopatkowej od wylotu kierownicy odśrodkowej do wlotu kierownicy dośrodkowej.

źródło: Andrzej Błaszczyk: Pompy spełniające specjalne wymagania ruchowe, 2011 (core.ac.uk)

Składnia

bez ograniczeń + przewał +
(CZEGO)

3. oszustwo

Definicja

pot. 
nieuczciwe działanie w celu osiągnięcia korzyści materialnych

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa przestępstwa

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przekręt, szwindel, wał, wałek
hiperonimy:  oszustwo

Połączenia

  • finansowy, słynny, wielki przewał
  • zrobić przewał

Cytaty

Te strefy to był jeden wielki przewał, ucieczka przed podatkami. W obwodzie donieckim do tamtejszej strefy przerejestrowano jeden z zakładów metalurgicznych [...]. Nigdzie się nie przenosił, nie rozpoczął nowej produkcji, po prostu zarejestrowano go w strefie Donieck.

źródło: NKJP: Andrzej Łomanowski, Karol Chlipalski: Strefy specjalnej troski, Ozon, 2005

Oszuści wiedzą teraz doskonale, że bardziej opłaca się im „jedzenie małymi łyżkami” niż ogromne finansowe przewały.

źródło: NKJP: Szybki kredyt, szybkie zakupy, Dziennik Polski, 2004-01-21
Data ostatniej modyfikacji: 21.10.2021
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN