Chronologizacja
Pochodzenie
Zob. drapać
1. na szczyt
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | wedrzeć się, wspiąć się |
Połączenia
- autobus; kot wdrapał się; chłopcy wdrapali się
- wdrapać się ostatkiem sił
- wdrapać się na dach, na drabinę, na drzewo, na górę, na czyjeś kolana, na krzesło, na maszt, na mur, na piętro, na pokład, na słup, na stołek, na szczyt, na wieżę, na wóz
- wdrapać się po drabinie, po linie, po schodach
- wdrapać się z trudem
- szybko, wysoko wdrapać się
- chcieć, móc, próbować, usiłować wdrapać się
Cytaty
|
Kobieta ciężko dysząc wdrapała się na drugie piętro. źródło: KWSJP: Michał Bielicki: Wigilijna przygoda, Detektyw, 1999, nr 1 |
|
|
Autobus wdrapał się w końcu na przełęcz i zaczął się osuwać w dół, tak samo ostrożnie, wolno [...]. A potem był długi łagodny zjazd. źródło: KWSJP: Andrzej Stasiuk: Biały kruk, 1955 |
|
|
Nosiliśmy rannych. Długo. Niełatwo wdrapać się z noszami do zatłoczonego śmigłowca. źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Kisuny, 2008 |
|
|
Nie miał ochoty wracać do swojego pokoju. Wdrapał się po schodkach prowadzących na dach. źródło: NKJP: Joanna Rudniańska: Miejsca, 1999 |
|
|
W niedzielę wdrapały się ścieżką prawie na sam szczyt góry. Usiadły na kłującej trawie i przyglądały się mieszkańcom wsi. źródło: NKJP: Grażyna Plebanek: Dziewczyny z Portofino, 2005 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
wdrapię się |
wdrapiemy się |
|||
| 2 os. |
wdrapiesz się |
wdrapiecie się |
|||
| 3 os. |
wdrapie się |
wdrapią się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wdrapałem się +(e)m się wdrapał |
wdrapałam się +(e)m się wdrapała |
wdrapałom się +(e)m się wdrapało |
wdrapaliśmy się +(e)śmy się wdrapali |
wdrapałyśmy się +(e)śmy się wdrapały |
| 2 os. |
wdrapałeś się +(e)ś się wdrapał |
wdrapałaś się +(e)ś się wdrapała |
wdrapałoś się +(e)ś się wdrapało |
wdrapaliście się +(e)ście się wdrapali |
wdrapałyście się +(e)ście się wdrapały |
| 3 os. |
wdrapał się |
wdrapała się |
wdrapało się |
wdrapali się |
wdrapały się |
bezosobnik: wdrapano się
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
wdrapmy się |
|
| 2 os. |
wdrap się |
wdrapcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wdrapałbym się bym się wdrapał |
wdrapałabym się bym się wdrapała |
wdrapałobym się bym się wdrapało |
wdrapalibyśmy się byśmy się wdrapali |
wdrapałybyśmy się byśmy się wdrapały |
| 2 os. |
wdrapałbyś się byś się wdrapał |
wdrapałabyś się byś się wdrapała |
wdrapałobyś się byś się wdrapało |
wdrapalibyście się byście się wdrapali |
wdrapałybyście się byście się wdrapały |
| 3 os. |
wdrapałby się by się wdrapał |
wdrapałaby się by się wdrapała |
wdrapałoby się by się wdrapało |
wdrapaliby się by się wdrapali |
wdrapałyby się by się wdrapały |
bezosobnik: wdrapano by się
bezokolicznik: wdrapać się
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
wdrapawszy się
gerundium: wdrapanie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | wdrapanie się |
wdrapania się |
| D. | wdrapania się |
wdrapań się |
| C. | wdrapaniu się |
wdrapaniom się |
| B. | wdrapanie się |
wdrapania się |
| N. | wdrapaniem się |
wdrapaniami się |
| Ms. | wdrapaniu się |
wdrapaniach się |
| W. | wdrapanie się |
wdrapania się |
odpowiedniki aspektowe: wdrapywać się , drapać się
Składnia
|
+ | wdrapać się | + |
GDZIE
|
2. po szczeblach kariery
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca organizacja i hierarchia w pracy, stosunki służbowe
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | awansować, wspiąć się |
Połączenia
- wdrapać się na szczyt czegoś, na jakiś urząd
- wdrapać się wysoko
Cytaty
|
Biedacy [...] uwielbiają prezydenta, bo jego zawrotna kariera jest jakby ziszczeniem ich własnych snów. Z samego dna biedy zdołał wdrapać się na najwyższy urząd w państwie. źródło: KWSJP: Olgierd Domino: Kałamarnica z Pernambuco, Ozon, 2005 |
|
|
Każdy, kto wdrapał się wysoko i chciał utrzymać standard życiowy, musiał dosłownie pazurami trzymać się posady. źródło: NKJP: Janusz Rolicki: Edward Gierek. Życie i narodziny legendy, 2002 |
|
|
Część ludzi, którzy zostali w „Solidarności”, ma poczucie niesprawiedliwości. Oni myślą tak: myśmy walczyli z komuną, a na naszych plecach wdrapali się do władzy politycy. źródło: NKJP: Henryk Wujec, Ewa Milewicz: Tor nieuchronny, Gazeta Wyborcza, 1995-06-05 |
|
|
Gdy w szeregach NPDW zabrakło indywidualności na miarę Antalla, wkrótce na szczyty tej partii wdrapał się bardzo elokwentny adwokat Jozsef Torgyan. źródło: NKJP: Jacek Danek: Wibracja elit, Gazeta Wyborcza, 1993-07-11 |
|
|
Poczucie bezsilności i braku wpływu na otaczający świat jest powodem wielu frustracji. Na razie niewiele z nas wdrapało się na szczyt drabiny, ale to na szczęście się zmienia. źródło: KWSJP: Grażyna Olbrych: Rządzimy!, CKM, 2000, nr 3 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
wdrapię się |
wdrapiemy się |
|||
| 2 os. |
wdrapiesz się |
wdrapiecie się |
|||
| 3 os. |
wdrapie się |
wdrapią się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wdrapałem się +(e)m się wdrapał |
wdrapałam się +(e)m się wdrapała |
wdrapałom się +(e)m się wdrapało |
wdrapaliśmy się +(e)śmy się wdrapali |
wdrapałyśmy się +(e)śmy się wdrapały |
| 2 os. |
wdrapałeś się +(e)ś się wdrapał |
wdrapałaś się +(e)ś się wdrapała |
wdrapałoś się +(e)ś się wdrapało |
wdrapaliście się +(e)ście się wdrapali |
wdrapałyście się +(e)ście się wdrapały |
| 3 os. |
wdrapał się |
wdrapała się |
wdrapało się |
wdrapali się |
wdrapały się |
bezosobnik: wdrapano się
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
wdrapmy się |
|
| 2 os. |
wdrap się |
wdrapcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wdrapałbym się bym się wdrapał |
wdrapałabym się bym się wdrapała |
wdrapałobym się bym się wdrapało |
wdrapalibyśmy się byśmy się wdrapali |
wdrapałybyśmy się byśmy się wdrapały |
| 2 os. |
wdrapałbyś się byś się wdrapał |
wdrapałabyś się byś się wdrapała |
wdrapałobyś się byś się wdrapało |
wdrapalibyście się byście się wdrapali |
wdrapałybyście się byście się wdrapały |
| 3 os. |
wdrapałby się by się wdrapał |
wdrapałaby się by się wdrapała |
wdrapałoby się by się wdrapało |
wdrapaliby się by się wdrapali |
wdrapałyby się by się wdrapały |
bezosobnik: wdrapano by się
bezokolicznik: wdrapać się
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
wdrapawszy się
gerundium: wdrapanie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | wdrapanie się |
wdrapania się |
| D. | wdrapania się |
wdrapań się |
| C. | wdrapaniu się |
wdrapaniom się |
| B. | wdrapanie się |
wdrapania się |
| N. | wdrapaniem się |
wdrapaniami się |
| Ms. | wdrapaniu się |
wdrapaniach się |
| W. | wdrapanie się |
wdrapania się |
odpowiednik aspektowy: wdrapywać się
Składnia
| Rzosobowy | + | wdrapać się | + |
GDZIE
|