UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

nawiewać

Chronologizacja

1809, SL

Pochodzenie

Zob. wiać

1. śniegu

Definicja

nanosić w wyniku ruchów powietrza

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Pogoda zjawiska atmosferyczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  nadmuchiwać, nanosić

Połączenia

  • wiatr nawiewał
  • nawiewać od pól
  • nawiewany piasek

Cytaty

Od łąki wiatr nawiewał zapach świeżego siana a z drzwi kuchni zalatywało wanilią i pieczenią na dziko.

źródło: NKJP: Adam Bahdaj: Wakacje z duchami, 1962

Wiatr hulał pomiędzy szczytami Gór Przejścia i nawiewał śnieg na łąki, gasił ogień na palenisku.

źródło: NKJP: Iwona Surmik: Talizman złotego smoka, 2002

Najgorszy był huraganowy wiatr. Nawet gdy nie padał śnieg, nawiewało z pól tumany białego pyłu.

źródło: NKJP: RD, SAGA, Józef Djaczenko: Pociągi uwięzione w zaspach, Gazeta Poznańska, 2002-01-04

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. nawiewam
nawiewamy
2 os. nawiewasz
nawiewacie
3 os. nawiewa
nawiewają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. nawiewałem
+(e)m nawiewał
nawiewałam
+(e)m nawiewała
nawiewałom
+(e)m nawiewało
nawiewaliśmy
+(e)śmy nawiewali
nawiewałyśmy
+(e)śmy nawiewały
2 os. nawiewałeś
+(e)ś nawiewał
nawiewałaś
+(e)ś nawiewała
nawiewałoś
+(e)ś nawiewało
nawiewaliście
+(e)ście nawiewali
nawiewałyście
+(e)ście nawiewały
3 os. nawiewał
nawiewała
nawiewało
nawiewali
nawiewały

bezosobnik: nawiewano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę nawiewał
będę nawiewać
będę nawiewała
będę nawiewać
będę nawiewało
będę nawiewać
będziemy nawiewali
będziemy nawiewać
będziemy nawiewały
będziemy nawiewać
2 os. będziesz nawiewał
będziesz nawiewać
będziesz nawiewała
będziesz nawiewać
będziesz nawiewało
będziesz nawiewać
będziecie nawiewali
będziecie nawiewać
będziecie nawiewały
będziecie nawiewać
3 os. będzie nawiewał
będzie nawiewać
będzie nawiewała
będzie nawiewać
będzie nawiewało
będzie nawiewać
będą nawiewali
będą nawiewać
będą nawiewały
będą nawiewać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. nawiewajmy
2 os. nawiewaj
nawiewajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. nawiewałbym
bym nawiewał
nawiewałabym
bym nawiewała
nawiewałobym
bym nawiewało
nawiewalibyśmy
byśmy nawiewali
nawiewałybyśmy
byśmy nawiewały
2 os. nawiewałbyś
byś nawiewał
nawiewałabyś
byś nawiewała
nawiewałobyś
byś nawiewało
nawiewalibyście
byście nawiewali
nawiewałybyście
byście nawiewały
3 os. nawiewałby
by nawiewał
nawiewałaby
by nawiewała
nawiewałoby
by nawiewało
nawiewaliby
by nawiewali
nawiewałyby
by nawiewały

bezosobnik: nawiewano by

bezokolicznik: nawiewać

imiesłów przysłówkowy współczesny: nawiewając

gerundium: nawiewanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. nawiewanie
nawiewania
D. nawiewania
nawiewań
C. nawiewaniu
nawiewaniom
B. nawiewanie
nawiewania
N. nawiewaniem
nawiewaniami
Ms. nawiewaniu
nawiewaniach
W. nawiewanie
nawiewania

imiesłów przymiotnikowy czynny: nawiewający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. nawiewający
nawiewający
nawiewający
nawiewające
nawiewająca
D. nawiewającego
nawiewającego
nawiewającego
nawiewającego
nawiewającej
C. nawiewającemu
nawiewającemu
nawiewającemu
nawiewającemu
nawiewającej
B. nawiewającego
nawiewającego
nawiewający
nawiewające
nawiewającą
N. nawiewającym
nawiewającym
nawiewającym
nawiewającym
nawiewającą
Ms. nawiewającym
nawiewającym
nawiewającym
nawiewającym
nawiewającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. nawiewający
nawiewający
nawiewające
nawiewające
D. nawiewających
nawiewających
nawiewających
nawiewających
C. nawiewającym
nawiewającym
nawiewającym
nawiewającym
B. nawiewających
nawiewających
nawiewających
nawiewające
N. nawiewającymi
nawiewającymi
nawiewającymi
nawiewającymi
Ms. nawiewających
nawiewających
nawiewających
nawiewających

imiesłów przymiotnikowy bierny: nawiewany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. nawiewany
nawiewany
nawiewany
nawiewane
nawiewana
D. nawiewanego
nawiewanego
nawiewanego
nawiewanego
nawiewanej
C. nawiewanemu
nawiewanemu
nawiewanemu
nawiewanemu
nawiewanej
B. nawiewanego
nawiewanego
nawiewany
nawiewane
nawiewaną
N. nawiewanym
nawiewanym
nawiewanym
nawiewanym
nawiewaną
Ms. nawiewanym
nawiewanym
nawiewanym
nawiewanym
nawiewanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. nawiewani
nawiewani
nawiewane
nawiewane
D. nawiewanych
nawiewanych
nawiewanych
nawiewanych
C. nawiewanym
nawiewanym
nawiewanym
nawiewanym
B. nawiewanych
nawiewanych
nawiewanych
nawiewane
N. nawiewanymi
nawiewanymi
nawiewanymi
nawiewanymi
Ms. nawiewanych
nawiewanych
nawiewanych
nawiewanych

odpowiednik aspektowy: nawiać

Składnia

bez ograniczeń + nawiewać +
CO + (SKĄD) + (DOKĄD)
Ø + nawiewać +
CO + (SKĄD) + (DOKĄD)

2. uciekać

Definicja

pot. 
bez uzgodnienia lub pozwolenia opuszczać miejsce, w którym nie chce się przebywać

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

synonimy:  uciekać, zwiewać

Cytaty

Jedziemy z Pruszkowa transportem w nieznane, w Skierniewicach nawiewam z pociągu wraz ze starszą panią, wdową po Stanisławie Brzozowskim.

źródło: NKJP: Mariusz Urbanek: Kisielewscy: Jan August, Zygmunt, Stefan, Wacek, 2006

Jak upatrzyliśmy sobie z Jaśkiem taki dom w pierzynach, ja niby to za jakimś interesem wchodziłem do izby i zagadywałem domowników. Jasiek tymczasem ściągał z żerdek pod sadem lub z ganków pierzynę, upychał nią wór i po zastodolu nawiewał za rzekę do wdówki.

źródło: NKJP: Tadeusz Nowak: A jak królem, a jak katem będziesz, 1967

- Nawiewajmy - szepnął Kajaki. - Idzie Babka. Skoczyli obaj ku furtce, omal się nie przewracając w ciasnym przejściu. - Dajemy nogę! - krzyknął Kajaki do Ferdzi.

źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Dziura w niebie, 1959

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. nawiewam
nawiewamy
2 os. nawiewasz
nawiewacie
3 os. nawiewa
nawiewają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. nawiewałem
+(e)m nawiewał
nawiewałam
+(e)m nawiewała
nawiewałom
+(e)m nawiewało
nawiewaliśmy
+(e)śmy nawiewali
nawiewałyśmy
+(e)śmy nawiewały
2 os. nawiewałeś
+(e)ś nawiewał
nawiewałaś
+(e)ś nawiewała
nawiewałoś
+(e)ś nawiewało
nawiewaliście
+(e)ście nawiewali
nawiewałyście
+(e)ście nawiewały
3 os. nawiewał
nawiewała
nawiewało
nawiewali
nawiewały

bezosobnik: nawiewano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę nawiewał
będę nawiewać
będę nawiewała
będę nawiewać
będę nawiewało
będę nawiewać
będziemy nawiewali
będziemy nawiewać
będziemy nawiewały
będziemy nawiewać
2 os. będziesz nawiewał
będziesz nawiewać
będziesz nawiewała
będziesz nawiewać
będziesz nawiewało
będziesz nawiewać
będziecie nawiewali
będziecie nawiewać
będziecie nawiewały
będziecie nawiewać
3 os. będzie nawiewał
będzie nawiewać
będzie nawiewała
będzie nawiewać
będzie nawiewało
będzie nawiewać
będą nawiewali
będą nawiewać
będą nawiewały
będą nawiewać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. nawiewajmy
2 os. nawiewaj
nawiewajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. nawiewałbym
bym nawiewał
nawiewałabym
bym nawiewała
nawiewałobym
bym nawiewało
nawiewalibyśmy
byśmy nawiewali
nawiewałybyśmy
byśmy nawiewały
2 os. nawiewałbyś
byś nawiewał
nawiewałabyś
byś nawiewała
nawiewałobyś
byś nawiewało
nawiewalibyście
byście nawiewali
nawiewałybyście
byście nawiewały
3 os. nawiewałby
by nawiewał
nawiewałaby
by nawiewała
nawiewałoby
by nawiewało
nawiewaliby
by nawiewali
nawiewałyby
by nawiewały

bezosobnik: nawiewano by

bezokolicznik: nawiewać

imiesłów przysłówkowy współczesny: nawiewając

gerundium: nawiewanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. nawiewanie
nawiewania
D. nawiewania
nawiewań
C. nawiewaniu
nawiewaniom
B. nawiewanie
nawiewania
N. nawiewaniem
nawiewaniami
Ms. nawiewaniu
nawiewaniach
W. nawiewanie
nawiewania

imiesłów przymiotnikowy czynny: nawiewający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. nawiewający
nawiewający
nawiewający
nawiewające
nawiewająca
D. nawiewającego
nawiewającego
nawiewającego
nawiewającego
nawiewającej
C. nawiewającemu
nawiewającemu
nawiewającemu
nawiewającemu
nawiewającej
B. nawiewającego
nawiewającego
nawiewający
nawiewające
nawiewającą
N. nawiewającym
nawiewającym
nawiewającym
nawiewającym
nawiewającą
Ms. nawiewającym
nawiewającym
nawiewającym
nawiewającym
nawiewającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. nawiewający
nawiewający
nawiewające
nawiewające
D. nawiewających
nawiewających
nawiewających
nawiewających
C. nawiewającym
nawiewającym
nawiewającym
nawiewającym
B. nawiewających
nawiewających
nawiewających
nawiewające
N. nawiewającymi
nawiewającymi
nawiewającymi
nawiewającymi
Ms. nawiewających
nawiewających
nawiewających
nawiewających

odpowiednik aspektowy: nawiać

Składnia

bez ograniczeń + nawiewać +
SKĄD
bez ograniczeń + nawiewać +
DOKĄD
Data ostatniej modyfikacji: 01.03.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json