UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

nawiać

Chronologizacja

1638, Kart XVII-XVIII

Pochodzenie

Zob. wiać

1. śniegu

Definicja

nanieść w wyniku ruchów powietrza

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Pogoda zjawiska atmosferyczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  nadmuchać
hiperonimy:  nanieść

Połączenia

  • wiatr nawiał
  • nawiany piasek

Cytaty

Nie zawsze przekroczenie normy jest spowodowane niewłaściwym działaniem producenta. Czasami winę może ponosić wiatr, który nawieje jakiś środek z pola sąsiada, mającego inną uprawę.

źródło: NKJP: Agnieszka Kubik: Szkodliwe pestycydy na celowniku, Dziennik Łódzki, 2007-01-12

Były to niskie krzaki wydzielające pod wpływem gorąca gęsty, pachnący olejek [...]. Tracił połowę wartości, gdy wiatr nawiał doń pyłu, zebrany w dzień cichy przedstawiał ogromną cenę.

źródło: NKJP: Zofia Kossak: Przymierze, 1952

Już widzę, jak odmiata śnieg, którego nawiało równo z płotem!

źródło: NKJP: Kira Gałczyńska: Nie wrócę tu nigdy, czyli Pożegnanie z Mazurami, 1998

Później zmienił się klimat, morza zniknęły, a ich dawne dna zostały przykryte grubymi warstwami nawianego piasku.

źródło: NKJP: Mirosława Kanwas: Pradzieje dla ciebie (14), EKO-U Nas, 23 (33), 2004

Nie wiadomo skąd nawiany cierń wraził się w jego nogę.

źródło: NKJP: Halina Rudnicka: Uczniowie Spartakusa, 1951

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. nawieję
nawiejemy
2 os. nawiejesz
nawiejecie
3 os. nawieje
nawieją

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. nawiałem
+(e)m nawiał
nawiałam
+(e)m nawiała
nawiałom
+(e)m nawiało
nawialiśmy
nawieliśmy
+(e)śmy nawiali
+(e)śmy nawieli
nawiałyśmy
+(e)śmy nawiały
2 os. nawiałeś
+(e)ś nawiał
nawiałaś
+(e)ś nawiała
nawiałoś
+(e)ś nawiało
nawialiście
nawieliście
+(e)ście nawiali
+(e)ście nawieli
nawiałyście
+(e)ście nawiały
3 os. nawiał
nawiała
nawiało
nawiali
nawieli
nawiały

bezosobnik: nawiano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. nawiejmy
2 os. nawiej
nawiejcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. nawiałbym
bym nawiał
nawiałabym
bym nawiała
nawiałobym
bym nawiało
nawialibyśmy
nawielibyśmy
byśmy nawiali
byśmy nawieli
nawiałybyśmy
byśmy nawiały
2 os. nawiałbyś
byś nawiał
nawiałabyś
byś nawiała
nawiałobyś
byś nawiało
nawialibyście
nawielibyście
byście nawiali
byście nawieli
nawiałybyście
byście nawiały
3 os. nawiałby
by nawiał
nawiałaby
by nawiała
nawiałoby
by nawiało
nawialiby
nawieliby
by nawiali
by nawieli
nawiałyby
by nawiały

bezosobnik: nawiano by

bezokolicznik: nawiać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: nawiawszy

gerundium: nawianie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. nawianie
nawiania
D. nawiania
nawiań
C. nawianiu
nawianiom
B. nawianie
nawiania
N. nawianiem
nawianiami
Ms. nawianiu
nawianiach
W. nawianie
nawiania

imiesłów przymiotnikowy bierny: nawiany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. nawiany
nawiany
nawiany
nawiane
nawiana
D. nawianego
nawianego
nawianego
nawianego
nawianej
C. nawianemu
nawianemu
nawianemu
nawianemu
nawianej
B. nawianego
nawianego
nawiany
nawiane
nawianą
N. nawianym
nawianym
nawianym
nawianym
nawianą
Ms. nawianym
nawianym
nawianym
nawianym
nawianej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. nawiani
nawiani
nawiane
nawiane
D. nawianych
nawianych
nawianych
nawianych
C. nawianym
nawianym
nawianym
nawianym
B. nawianych
nawianych
nawianych
nawiane
N. nawianymi
nawianymi
nawianymi
nawianymi
Ms. nawianych
nawianych
nawianych
nawianych

odpowiednik aspektowy: nawiewać

Składnia

bez ograniczeń + nawiać +
CO | CZEGO + (SKĄD) + (DOKĄD)
Ø + nawiać +
CZEGO + (SKĄD) + (DOKĄD)

2. uciec

Definicja

pot. 
bez uzgodnienia lub pozwolenia opuścić miejsce, w którym nie chce się przebywać

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

synonimy:  uciec, zwiać

Cytaty

Nikt z nas nie wiedział, że Kostek nawiał z wojska. Nie było go kilka tygodni.

źródło: NKJP: Barbara Kosmowska: Hermańce, 2008

Po prostu nawiałam z lekcji. Często to robię.

źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Kronika wypadków miłosnych, 1974

Po osiągnięciu pełnoletności nawiał z klasztoru, dobrał sobie bandę takich, jak on sam, zabijaków i zajął się rozbójnictwem na drogach publicznych.

źródło: NKJP: Marian Brandys: Z panem Biegankiem w Abisynii, 1962

– A moja żona nawiała do Ameryki. Już kilka lat minęło, a stamtąd ani słychu, ani dychu.

źródło: NKJP: Barbara Chabior: Dyskoteka dorosłego człowieka, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2004-11-27

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. nawieję
nawiejemy
2 os. nawiejesz
nawiejecie
3 os. nawieje
nawieją

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. nawiałem
+(e)m nawiał
nawiałam
+(e)m nawiała
nawiałom
+(e)m nawiało
nawialiśmy
nawieliśmy
+(e)śmy nawiali
+(e)śmy nawieli
nawiałyśmy
+(e)śmy nawiały
2 os. nawiałeś
+(e)ś nawiał
nawiałaś
+(e)ś nawiała
nawiałoś
+(e)ś nawiało
nawialiście
nawieliście
+(e)ście nawiali
+(e)ście nawieli
nawiałyście
+(e)ście nawiały
3 os. nawiał
nawiała
nawiało
nawiali
nawieli
nawiały

bezosobnik: nawiano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. nawiejmy
2 os. nawiej
nawiejcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. nawiałbym
bym nawiał
nawiałabym
bym nawiała
nawiałobym
bym nawiało
nawialibyśmy
nawielibyśmy
byśmy nawiali
byśmy nawieli
nawiałybyśmy
byśmy nawiały
2 os. nawiałbyś
byś nawiał
nawiałabyś
byś nawiała
nawiałobyś
byś nawiało
nawialibyście
nawielibyście
byście nawiali
byście nawieli
nawiałybyście
byście nawiały
3 os. nawiałby
by nawiał
nawiałaby
by nawiała
nawiałoby
by nawiało
nawialiby
nawieliby
by nawiali
by nawieli
nawiałyby
by nawiały

bezosobnik: nawiano by

bezokolicznik: nawiać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: nawiawszy

gerundium: nawianie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. nawianie
nawiania
D. nawiania
nawiań
C. nawianiu
nawianiom
B. nawianie
nawiania
N. nawianiem
nawianiami
Ms. nawianiu
nawianiach
W. nawianie
nawiania

odpowiednik aspektowy: nawiewać

Składnia

bez ograniczeń + nawiać +
SKĄD
bez ograniczeń + nawiać +
DOKĄD
Data ostatniej modyfikacji: 01.03.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json