UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

pokaleczyć

Chronologizacja

1 połowa XVII w., Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. pokaleczę
pokaleczymy
2 os. pokaleczysz
pokaleczycie
3 os. pokaleczy
pokaleczą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. pokaleczyłem
+(e)m pokaleczył
pokaleczyłam
+(e)m pokaleczyła
pokaleczyłom
+(e)m pokaleczyło
pokaleczyliśmy
+(e)śmy pokaleczyli
pokaleczyłyśmy
+(e)śmy pokaleczyły
2 os. pokaleczyłeś
+(e)ś pokaleczył
pokaleczyłaś
+(e)ś pokaleczyła
pokaleczyłoś
+(e)ś pokaleczyło
pokaleczyliście
+(e)ście pokaleczyli
pokaleczyłyście
+(e)ście pokaleczyły
3 os. pokaleczył
pokaleczyła
pokaleczyło
pokaleczyli
pokaleczyły

bezosobnik: pokaleczono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. pokaleczmy
2 os. pokalecz
pokaleczcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. pokaleczyłbym
bym pokaleczył
pokaleczyłabym
bym pokaleczyła
pokaleczyłobym
bym pokaleczyło
pokaleczylibyśmy
byśmy pokaleczyli
pokaleczyłybyśmy
byśmy pokaleczyły
2 os. pokaleczyłbyś
byś pokaleczył
pokaleczyłabyś
byś pokaleczyła
pokaleczyłobyś
byś pokaleczyło
pokaleczylibyście
byście pokaleczyli
pokaleczyłybyście
byście pokaleczyły
3 os. pokaleczyłby
by pokaleczył
pokaleczyłaby
by pokaleczyła
pokaleczyłoby
by pokaleczyło
pokaleczyliby
by pokaleczyli
pokaleczyłyby
by pokaleczyły

bezosobnik: pokaleczono by

bezokolicznik: pokaleczyć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: pokaleczywszy

gerundium: pokaleczenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. pokaleczenie
pokaleczenia
D. pokaleczenia
pokaleczeń
C. pokaleczeniu
pokaleczeniom
B. pokaleczenie
pokaleczenia
N. pokaleczeniem
pokaleczeniami
Ms. pokaleczeniu
pokaleczeniach
W. pokaleczenie
pokaleczenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: pokaleczony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. pokaleczony
pokaleczony
pokaleczony
pokaleczone
pokaleczona
D. pokaleczonego
pokaleczonego
pokaleczonego
pokaleczonego
pokaleczonej
C. pokaleczonemu
pokaleczonemu
pokaleczonemu
pokaleczonemu
pokaleczonej
B. pokaleczonego
pokaleczonego
pokaleczony
pokaleczone
pokaleczoną
N. pokaleczonym
pokaleczonym
pokaleczonym
pokaleczonym
pokaleczoną
Ms. pokaleczonym
pokaleczonym
pokaleczonym
pokaleczonym
pokaleczonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. pokaleczeni
pokaleczeni
pokaleczone
pokaleczone
D. pokaleczonych
pokaleczonych
pokaleczonych
pokaleczonych
C. pokaleczonym
pokaleczonym
pokaleczonym
pokaleczonym
B. pokaleczonych
pokaleczonych
pokaleczonych
pokaleczone
N. pokaleczonymi
pokaleczonymi
pokaleczonymi
pokaleczonymi
Ms. pokaleczonych
pokaleczonych
pokaleczonych
pokaleczonych

Pochodzenie

Zob. kaleka

1. ciało

Definicja

naruszyć wielokrotnie zewnętrzną tkankę żywego organizmu lub rośliny

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin budowa i funkcjonowanie roślin

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  poranić

Połączenia

  • pokaleczona twarz; pokaleczone ciało; pokaleczone dłonie, palce, stopy
  • okrutnie pokaleczony

Cytaty

Policja zapewnia, że rozpracowuje grupę skinów, którzy w sobotę ciężko pobili i pokaleczyli nożami licealistów.

źródło: NKJP: A.Tumialis: (rye): Skiny w sieci, Dziennik Bałtycki, 1999-10-01

- Pokaleczone drzewa są słabe, a przez to narażone na choroby. Przecież to jest żywa tkanka.

źródło: NKJP: sach: Straż miejska nie karze, bo nie może, Dziennik Łódzki, 2003-11-19

Zwłoki obojga znaleziono w zeszłą niedzielę u wejścia do apartamentu Nicole Simpson. Oboje byli straszliwie pokaleczeni nożem.

źródło: NKJP: Jacek Kalabiński: Łzy gwiazdora, Gazeta Wyborcza, 1994-06-21

W jego rowerze spadł łańcuch, a chcąc go błyskawicznie założyć mocno pokaleczył rękę o tryby zębatki.

źródło: NKJP: Łańcuch Marcina, Dziennik Polski, 2000-05-22

Wiedzione nieomylnym instynktem, wybiorą ze stada te najsłabsze i będą powoli pędzić je przez zaspy, tak długo, aż ofiara pokaleczy nogi na przemarzniętym śniegu i opadnie z sił.

źródło: NKJP: Grzegorz Tabasz: Wilcze czasy, Gazeta Krakowska, 2002-01-02

Składnia

bez ograniczeń + pokaleczyć +
KOGO/CO + (CZYM)
bez ograniczeń + pokaleczyć +
CO + (o CO)
bez ograniczeń + pokaleczyć +
CO + (na CZYM)

2. o szkle

Definicja

spowodować wielokrotne uszkodzenie zewnętrznej tkanki żywego organizmu lub rośliny

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin budowa i funkcjonowanie roślin

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  poranić

Cytaty

Rannych zostało jednak trzech policjantów. Na szczęście niegroźnie. - Pokaleczyły ich w nogi odłamki zdetonowanego przez oskarżonych granatu - mówi komisarz Cisowski.

źródło: NKJP: Robert Szulc, Czesław Romanowski: Krew w sądzie, Życie nr 14/03, 2000

Skutkiem zderzenia została w samochodzie wybita szyba, a lecące odłamki szkła lekko pokaleczyły szofera.

źródło: NKJP: Dziennik Polski, 1998-08-24

Szyba pękła, nie wytrzymując takiego ataku, a odłamki rozcięły kierowcy łuk brwiowy i pokaleczyły twarz.

źródło: NKJP: (kow): Wyżyli się na autobusie, Dziennik Łódzki, 2004-09-13

Tylko w lesie pozostały zarastające mchem i trawą okopy, bunkry i pokaleczone odłamkami drzewa.

źródło: NKJP: Michał Sikora: Dziecko patrzy na uciekinierów, Gazeta Wyborcza, 1997-10-24

Z ruszającej ciężarówki nieoczekiwanie spadła bryła lodu i uderzyła w stojącą opodal przejścia kobietę. Ostre krawędzie lodu pokaleczyły jej twarz.

źródło: NKJP: (g): Okaleczona lodem, Sztafeta nr 12/2005

Składnia

bez ograniczeń + pokaleczyć +
KOGO/CO + (CZYM) + (w CO)
bez ograniczeń + pokaleczyć +
CO + KOMU

3. psychicznie

Definicja

spowodować, że ktoś wielokrotnie doznał urazu psychicznego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  poranić

Cytaty

- Coraz więcej żołnierzy wraca żywych i wracają jako problem, poważnie pokaleczeni psychicznie.

źródło: Internet: zrobtowwawie.blox.pl

Były to czasy trudne do zapomnienia, zwłaszcza dla tych, którzy wyszli z nich ciężko pokaleczeni na ciele i na duszy.

źródło: NKJP: Jan Nowak-jeziorański: Dwa razy niepodległość, Gazeta Wyborcza, 1993-11-12

Tym razem splotły się losy trzech postaci: dr Lectera, pokaleczonego psychicznie młodego śledczego FBI, specjalisty od seryjnych zabójców, Willa Grahama i rytualnego rzeźnika zwanego przez brukową prasę Zębową Wróżką [...].

źródło: NKJP: Renata Sas: Kto aresztował Hannibala?, Express Ilustrowany, 2002-10-28

W szczytowym okresie konfliktu, gdy do Rosji, ale też na Białoruś, Ukrainę czy Litwę, po raz pierwszy na skalę masową zaczęły docierać zaplombowane trumny ze zwłokami żołnierzy; gdy z Afganistanu zaczęli wracać pokaleczeni fizycznie i psychicznie dwudziestoletni weterani wojenni, nikt nie chciał więcej posyłać swoich chłopców na nie swoją wojnę.

źródło: NKJP: Sławomir Popowski: Wejście bez wyjścia, Polityka nr 36 (2721), 2009-09-05

Składnia

bez ograniczeń + pokaleczyć +
KOGO
Data ostatniej modyfikacji: 02.05.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json