UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

uwiązać

Chronologizacja

2 połowa XIV w., SStp

Pochodzenie

1. psa do budy

Definicja

przywiązać zwierzę lub człowieka sznurem, łańcuchem itp. tak, aby mógł się poruszać w ograniczonym zakresie, ale aby nie mógł uciec

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt

Relacje znaczeniowe

	antonimy:	odwiązać
	hiperonimy:	przywiązać

Połączenia

uwiązać psa, konia
uwiązać do drzewa, do pala, do palika, do słupka
uwiązać na linie, na łańcuchu, na powrozie, na smyczy, na sznurku
uwiązać za nogę

Cytaty

	Przecież rodzice nie będą trzymać nas przez dwa miesiące uwiązanych za nogę do kaloryfera. źródło: NKJP: Kinga Dunin: Tabu, 1998
	Przodem karawany drepcze osioł przewodnik, bardzo stary i bardzo mądry. Za osłem wielbłądy uwiązane sznurem kołyszą się jeden za drugim miarowo. źródło: NKJP: Zofia Kossak ; Przymierze, 1952
	Szprot uwiązał osła u płotu, zbliżył się, ignorując szepty i syki za plecami. źródło: NKJP: Agnieszka Hałas: Kto się śmieje ostatni, Esensja 2005-12
	Pracownicy schroniska po interwencji zajęli się zwierzakiem. Pies był uwiązany przy budzie na metrowym łańcuchu. źródło: NKJP:(MST): Zaopiekuj się psem, Gazeta Krakowska 2007-08-07
	W środę strażnicy miejscy i pracownicy schroniska przywieźli jamnika, którego ktoś uwiązał na smyczy i zostawił. źródło: NKJP: CG: Ludzie pozbywają się psów, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska 2005-07-01

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	uwiążę	uwiążemy
2 os.	uwiążesz	uwiążecie
3 os.	uwiąże	uwiążą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	uwiązałem +(e)m uwiązał	uwiązałam +(e)m uwiązała	uwiązałom +(e)m uwiązało	uwiązaliśmy +(e)śmy uwiązali	uwiązałyśmy +(e)śmy uwiązały
2 os.	uwiązałeś +(e)ś uwiązał	uwiązałaś +(e)ś uwiązała	uwiązałoś +(e)ś uwiązało	uwiązaliście +(e)ście uwiązali	uwiązałyście +(e)ście uwiązały
3 os.	uwiązał	uwiązała	uwiązało	uwiązali	uwiązały

bezosobnik: uwiązano

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		uwiążmy
2 os.	uwiąż	uwiążcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	uwiązałbym bym uwiązał	uwiązałabym bym uwiązała	uwiązałobym bym uwiązało	uwiązalibyśmy byśmy uwiązali	uwiązałybyśmy byśmy uwiązały
2 os.	uwiązałbyś byś uwiązał	uwiązałabyś byś uwiązała	uwiązałobyś byś uwiązało	uwiązalibyście byście uwiązali	uwiązałybyście byście uwiązały
3 os.	uwiązałby by uwiązał	uwiązałaby by uwiązała	uwiązałoby by uwiązało	uwiązaliby by uwiązali	uwiązałyby by uwiązały

bezosobnik: uwiązano by

bezokolicznik: uwiązać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: uwiązawszy

gerundium: uwiązanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	uwiązanie	uwiązania
D.	uwiązania	uwiązań
C.	uwiązaniu	uwiązaniom
B.	uwiązanie	uwiązania
N.	uwiązaniem	uwiązaniami
Ms.	uwiązaniu	uwiązaniach
W.	uwiązanie	uwiązania

imiesłów przymiotnikowy bierny: uwiązany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	uwiązany	uwiązany	uwiązany	uwiązane	uwiązana
D.	uwiązanego	uwiązanego	uwiązanego	uwiązanego	uwiązanej
C.	uwiązanemu	uwiązanemu	uwiązanemu	uwiązanemu	uwiązanej
B.	uwiązanego	uwiązanego	uwiązany	uwiązane	uwiązaną
N.	uwiązanym	uwiązanym	uwiązanym	uwiązanym	uwiązaną
Ms.	uwiązanym	uwiązanym	uwiązanym	uwiązanym	uwiązanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	uwiązani	uwiązani	uwiązane	uwiązane
D.	uwiązanych	uwiązanych	uwiązanych	uwiązanych
C.	uwiązanym	uwiązanym	uwiązanym	uwiązanym
B.	uwiązanych	uwiązanych	uwiązanych	uwiązane
N.	uwiązanymi	uwiązanymi	uwiązanymi	uwiązanymi
Ms.	uwiązanych	uwiązanych	uwiązanych	uwiązanych

odpowiednik aspektowy: uwiązywać

Składnia

+	uwiązać	+	KOGO/CO + do CZEGO\| u CZEGO + (za CO)
+	uwiązać	+	KOGO/CO + do CZEGO\|u CZEGO + (CZYM)
+	uwiązać	+	KOGO/CO + do CZEGO\| u CZEGO + (na CZYM)

2. szmatę na kiju

Definicja

przywiązać coś do czegoś tak, że znajduje się na końcu tego, zwisając

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Relacje znaczeniowe

	antonimy:	odwiązać
	hiperonimy:	przywiązać

Połączenia

uwiązać na szyi; u szyi, u paska

Cytaty

	- Podaj mi sznur - zachrypiał do Stachurki. - Na końcu sznura uwiąż kamień. źródło: NKJP: Edmund Niziurski: Księga urwisów, 1954
	Jeden koniec powroza uwiązałem na tej poprzecznej belce, na drugim zrobiłem pętlę. źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski:Traktat o łuskaniu fasoli, 2007
	Podzwaniała cicho o klamrę bańka po konserwach, uwiązana u paska. źródło: NKJP: Bohdan Czeszko: Pokolenie, 1951
	Zdjąwszy z cembrowiny ciężką, drewnianą pokrywę, Hebrajczycy uwiązali linę palmową do wiadra i jęli spuszczać ją w głąb. źródło: NKJP: Zofia Kossak: Przymierze, 1952

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	uwiążę	uwiążemy
2 os.	uwiążesz	uwiążecie
3 os.	uwiąże	uwiążą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	uwiązałem +(e)m uwiązał	uwiązałam +(e)m uwiązała	uwiązałom +(e)m uwiązało	uwiązaliśmy +(e)śmy uwiązali	uwiązałyśmy +(e)śmy uwiązały
2 os.	uwiązałeś +(e)ś uwiązał	uwiązałaś +(e)ś uwiązała	uwiązałoś +(e)ś uwiązało	uwiązaliście +(e)ście uwiązali	uwiązałyście +(e)ście uwiązały
3 os.	uwiązał	uwiązała	uwiązało	uwiązali	uwiązały

bezosobnik: uwiązano

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		uwiążmy
2 os.	uwiąż	uwiążcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	uwiązałbym bym uwiązał	uwiązałabym bym uwiązała	uwiązałobym bym uwiązało	uwiązalibyśmy byśmy uwiązali	uwiązałybyśmy byśmy uwiązały
2 os.	uwiązałbyś byś uwiązał	uwiązałabyś byś uwiązała	uwiązałobyś byś uwiązało	uwiązalibyście byście uwiązali	uwiązałybyście byście uwiązały
3 os.	uwiązałby by uwiązał	uwiązałaby by uwiązała	uwiązałoby by uwiązało	uwiązaliby by uwiązali	uwiązałyby by uwiązały

bezosobnik: uwiązano by

bezokolicznik: uwiązać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: uwiązawszy

gerundium: uwiązanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	uwiązanie	uwiązania
D.	uwiązania	uwiązań
C.	uwiązaniu	uwiązaniom
B.	uwiązanie	uwiązania
N.	uwiązaniem	uwiązaniami
Ms.	uwiązaniu	uwiązaniach
W.	uwiązanie	uwiązania

imiesłów przymiotnikowy bierny: uwiązany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	uwiązany	uwiązany	uwiązany	uwiązane	uwiązana
D.	uwiązanego	uwiązanego	uwiązanego	uwiązanego	uwiązanej
C.	uwiązanemu	uwiązanemu	uwiązanemu	uwiązanemu	uwiązanej
B.	uwiązanego	uwiązanego	uwiązany	uwiązane	uwiązaną
N.	uwiązanym	uwiązanym	uwiązanym	uwiązanym	uwiązaną
Ms.	uwiązanym	uwiązanym	uwiązanym	uwiązanym	uwiązanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	uwiązani	uwiązani	uwiązane	uwiązane
D.	uwiązanych	uwiązanych	uwiązanych	uwiązanych
C.	uwiązanym	uwiązanym	uwiązanym	uwiązanym
B.	uwiązanych	uwiązanych	uwiązanych	uwiązane
N.	uwiązanymi	uwiązanymi	uwiązanymi	uwiązanymi
Ms.	uwiązanych	uwiązanych	uwiązanych	uwiązanych

odpowiednik aspektowy: uwiązywać

Składnia

	+	uwiązać	+	CO + do CZEGO\| u CZEGO
	+	uwiązać	+	CO + na CZYM

3. kogoś w domu

Definicja

ograniczyć czyjąś swobodę działania, poruszania się, zmiany miejsca

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

synonimy:

uziemić

Cytaty

	Uwiązani do biurek i komputerów przesiadujemy przy nich tysiące godzin, wystawiając na szwank własne zdrowie. źródło: NKJP: (goc): Ruszaj się, Dziennik Zachodni 2002-09-21
	Za trzy lata, jeśli wrócimy, nie będę miała pola manewru. Będę uwiązana do niego dziećmi, wychowanymi według jego zaleceń, jako elementy ozdobne kariery słynnego architekta. źródło: NKJP: Ewa Siarkiewicz: Kuźnia na rozdrożu, 2008
	Jonathan tkwił z gorączkującymi dziećmi w domu, uwiązany, bo niańka wyjechała akurat do Polski. źródło: NKJP: Grażyna Plebanek: Nielegalne związki 2011
	Nie chcę więcej być uwiązana w domu. Chcę wyjść do ludzi, pracować. Malować. Chcę być pełnoprawną żoną, a nie bezpłatną gosposią. źródło: NKJP: Ewa Siarkiewicz: Kuźnia głupców, 2009

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	uwiążę	uwiążemy
2 os.	uwiążesz	uwiążecie
3 os.	uwiąże	uwiążą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	uwiązałem +(e)m uwiązał	uwiązałam +(e)m uwiązała	uwiązałom +(e)m uwiązało	uwiązaliśmy +(e)śmy uwiązali	uwiązałyśmy +(e)śmy uwiązały
2 os.	uwiązałeś +(e)ś uwiązał	uwiązałaś +(e)ś uwiązała	uwiązałoś +(e)ś uwiązało	uwiązaliście +(e)ście uwiązali	uwiązałyście +(e)ście uwiązały
3 os.	uwiązał	uwiązała	uwiązało	uwiązali	uwiązały

bezosobnik: uwiązano

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		uwiążmy
2 os.	uwiąż	uwiążcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	uwiązałbym bym uwiązał	uwiązałabym bym uwiązała	uwiązałobym bym uwiązało	uwiązalibyśmy byśmy uwiązali	uwiązałybyśmy byśmy uwiązały
2 os.	uwiązałbyś byś uwiązał	uwiązałabyś byś uwiązała	uwiązałobyś byś uwiązało	uwiązalibyście byście uwiązali	uwiązałybyście byście uwiązały
3 os.	uwiązałby by uwiązał	uwiązałaby by uwiązała	uwiązałoby by uwiązało	uwiązaliby by uwiązali	uwiązałyby by uwiązały

bezosobnik: uwiązano by

bezokolicznik: uwiązać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: uwiązawszy

gerundium: uwiązanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	uwiązanie	uwiązania
D.	uwiązania	uwiązań
C.	uwiązaniu	uwiązaniom
B.	uwiązanie	uwiązania
N.	uwiązaniem	uwiązaniami
Ms.	uwiązaniu	uwiązaniach
W.	uwiązanie	uwiązania

imiesłów przymiotnikowy bierny: uwiązany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	uwiązany	uwiązany	uwiązany	uwiązane	uwiązana
D.	uwiązanego	uwiązanego	uwiązanego	uwiązanego	uwiązanej
C.	uwiązanemu	uwiązanemu	uwiązanemu	uwiązanemu	uwiązanej
B.	uwiązanego	uwiązanego	uwiązany	uwiązane	uwiązaną
N.	uwiązanym	uwiązanym	uwiązanym	uwiązanym	uwiązaną
Ms.	uwiązanym	uwiązanym	uwiązanym	uwiązanym	uwiązanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	uwiązani	uwiązani	uwiązane	uwiązane
D.	uwiązanych	uwiązanych	uwiązanych	uwiązanych
C.	uwiązanym	uwiązanym	uwiązanym	uwiązanym
B.	uwiązanych	uwiązanych	uwiązanych	uwiązane
N.	uwiązanymi	uwiązanymi	uwiązanymi	uwiązanymi
Ms.	uwiązanych	uwiązanych	uwiązanych	uwiązanych

odpowiednik aspektowy: uwiązywać

Inne uwagi

Zwykle imb

Składnia

	+	uwiązać	+	KOGO + GDZIE + (CZYM)
	+	uwiązać	+	KOGO + do KOGO/CZEGO + (CZYM)

Data ostatniej modyfikacji: 02.12.2019