UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

skąd

Chronologizacja

1 połowa XV w., SStp

Pochodzenie

psł. *jьz kǫdu

Złożenie przyimka *jьz- 'z' oraz przysłówka miejsca *kǫdu 'skąd' (analogicznie: *otъ kǫdu 'skąd', *do kǫdu 'dokąd').

1. tam, skąd przyjechał

Definicja

wskazuje na to, że to, o czym mowa w zdaniu nadrzędnym, zaczęło się w miejscu, o którym mowa w zdaniu podrzędnym

Kategoria znaczeniowa

wykładnik lokalizacji przestrzennej

Cytaty

	Oczywiście regionalne potrawy najlepiej smakują tam, skąd się wywodzą. źródło: NKJP: Danuta Jakubiec: Podróże - Smakowanie Węgier: Dziennik Polski, 2000-10-03
	Powinien pomknąć wzrokiem w dół strumienia, tam, skąd dobiegł terkot. źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Drzymalski przeciw Rzeczpospolitej, 2004
	Tam, skąd przybywali, nie było powrotu. źródło: NKJP: Magdalena Tulli: Sny i kamienie, 1999
	W czasie wojny wywiezione zostały do Osiecka, skąd trafiły do Poznania, gdzie spoczęły w sejfie. źródło: NKJP: T. Woicki: Tropiciel listów Zygmunta Krasińskiego, Tygodnik Ciechanowski, 2005-07-08
	Pochodzi z języka hebrajskiego - Johohanan 'Jahwe (Bóg) jest łaskawy' - skąd przeszło do języka greckiego - Joannes, a stąd do łaciny. źródło: NKJP: Józefa Kobylińska: Imię Jan w południowej Małopolsce w XVI-XVIII wieku (na podstawie Ksiąg gromadzkich wsi Kasina Wielka), 2008

Odmiana

część mowy: relator

podklasa: miejsca

Składnia

_: Zd.Nadrz., skąd _: Zd.Podrz.
korelat: fakultatywny: tam
szyk: obligatoryjna antepozycja względem Zd.Podrz., zmienny względem Zd.Nadrz.

Informacja normatywna

Uznawane za niepoprawne: skąd by nie + czasownik (poprawne: skądkolwiek by + czasownik)

2. Skąd przyjechał?

Definicja

wprowadza pytanie o miejsce, w którym zaczęło się to, o czym mowa w odpowiednim zdaniu

Noty o użyciu

może wprowadzać zdanie zależne

Kategoria znaczeniowa

wykładnik miejsca

Cytaty

	Skąd pan do nas przyjechał? źródło: NKJP: Wojciech Stamm: Czarna matka, 2008
	Potem dyrektor mi mówi, że w sieci są wirusy. A skąd one się biorą? Z waszych zabaw [...]. źródło: NKJP: Sławomir Shuty: Zwał, 2004
	Ale skąd on ma numer tak poza tym? źródło: NKJP: Mariusz Cieślik: Śmieszni kochankowie, 2004
	Znalazłem deskę na balkonie, nie wiem, skąd się tam wzięła, ale zacząłem na niej jeździć początkowo po osiedlu. źródło: NKJP: Joanna Guział: Kontuzja to normalka, Nowiny Raciborskie, 2005-08-30

Odmiana

część mowy: zaimek pytajny

Składnia

skąd _ w Zd. _pyt.
szyk: stała pozycja inicjalna w zdaniu

3. - Przyjechał? - Skąd!

Definicja

mówiący zaprzecza temu, co zostało powiedziane, sądząc, że rozmówca powinien wiedzieć, że nie jest to prawda

Warianty

Kategoria znaczeniowa

wykładnik niezgody

Pragmatyka

używane jako reakcja na czyjąś wypowiedź

Relacje znaczeniowe

	(quasi)synonimy:	akurat II, gdzie tam, nic podobnego, zaraz II
	(quasi)antonimy:	otóż to, owszem, właśnie

Cytaty

	– Wuj ją zna? – Skąd, w życiu jej nie widziałem na oczy, tylko raz w telewizorze. źródło: NKJP: W. Giełżyński: Asia marzy, Tygodnik Ciechanowski, 2004-03-18
	– To jakaś rodzina? – zapytał Zakrzewskiego, kiedy jechali do Magdalenki. – Rodzina? Skąd! – Karol prychnął. – Przypadkowa zbieżność nazwisk. źródło: NKJP: Tomasz Konatkowski: Przystanek Śmierć, 2007
	– Terry, jaka miła niespodzianka! Już myślałem, że całkiem o mnie zapomniałaś. – Ależ skąd! Tony, nigdy cię nie zapomnę! źródło: NKJP: Piotr Niklewicz: Niezwykła kariera Antoniego K., 2006
	– Ciociu, skąd masz ten kamień?! Przywiozłyście ze Starachowic? – A skąd! Czyś ty zgłupiała?! Mama znalazła tu w ogrodzie w Milanówku! źródło: NKJP: Krystyna Janda: Małpa, 2004

Odmiana

część mowy: komentarz metatekstowy

podklasa: dopowiedzenie

Składnia

/skąd/
szyk: obligatoryjny poprzedzający kontekst

Data ostatniej modyfikacji: 29.10.2025