UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

mordka

Chronologizacja

1787, SL

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. mordka
mordki
D. mordki
mordek
C. mordce
mordkom
B. mordkę
mordki
N. mordką
mordkami
Ms. mordce
mordkach
W. mordko
mordki

Pochodzenie

Zob. morda

1. psa

Definicja

pot. 
ekspresywnie o mordzie - pysku zwierzęcia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

Relacje znaczeniowe

synonimy:  morda

Połączenia

  • kocia, psia; sympatyczna mordka

Cytaty

[...] jest to nieduży kotek, szary z białą mordką i różowym nosem [...].

źródło: NKJP: Maria Krüger: Karolcia 1959

[...] wciąż musiała się przed policją tłumaczyć, dlaczego pudlowi nie nakłada kagańca na mordkę [...].

źródło: NKJP: Irena Matuszkiewicz: Nie zabijać pająków, 2007

[...] najedzony przychodzi po należne pieszczoty. Trójkątna mordka z resztkami mleka na wąsach promienieje zadowoleniem z życia i z siebie. Rozumie się samo przez się, że powinna go teraz głaskać i drapać za kosmatym uchem.

źródło: NKJP: Ewa Cechnicka: Znak Anny, 1997

Z przyjemnością i zaangażowaniem aportuje patyki, a jej psia mordka ani na chwilę nie przestaje się uśmiechać.

źródło: Internet: schronisko.sosnowiec.pl

Najbardziej lubił rozdzielać to zielone pachnące pożywienie poszczególnym królikom. Obserwował, jak sprytnie chwytają mordkami duże porcje [...].

źródło: NKJP: Elwira Kucharska: Siła przyciągania, czyli polskie losy, 2008

2. dziecka

Definicja

pot. 
ekspresywnie o mordzie - twarzy człowieka

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego części ciała, elementy i substancje składowe

Relacje znaczeniowe

synonimy:  gęba, morda
hiperonimy:  twarz

Cytaty

[...] najmłodsze nic sobie z nikogo nie robiło. Szło do obcych z ufnością w oczach ogromnych [...]. Brajńcia, Brajnyśkie - tak na nią matka wołała [...]. Brudna była, [...] mordkę miała całą umorusaną i koszulinę Bóg wie kiedy praną [...].

źródło: NKJP: Igor Newerly: Pamiątka z Celulozy, 1952

Zaczęłam używać delikatniejszych kosmetyków, czasami wtarłam w mordkę jakiś przypadkowy krem nawilżający [...].

źródło: Intenret: recogi.pl/pare-slow-o-pielegnacji

3. otwór

Definicja

pot. 
ekspresywnie o mordzie - otworze gębowym zwierzęcia lub człowieka

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego części ciała, elementy i substancje składowe

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

Relacje znaczeniowe

synonimy:  gęba, morda, usta

Cytaty

[..] chomik, jak wiadomo, usiłuje do buzi schować wszystko i im więcej tego czegoś, tym lepiej. Dopiero, gdy mu się w mordce już nic nie mieści, opróżnia pyszczek i robi miejsce na następny łup.

źródło: NKJP: Małgorzata Rahnenfeld: Jak mieszkać z..., Gazeta Wyborcza, 1993-01-15

Jak kot mi ziewa, to czasem lubię dla żartu wsadzić mu palec poprzecznie do mordki, jest wtedy taki zaskoczony [...].

źródło: Internet: wykop.pl

Michał do 3 roku życia sprawdzał wszystko organoleptycznie. Kacper prawie w ogóle nie pakował nic do mordki [...].

źródło: Internet: kobieta.onet.pl

4. osoba

Definicja

pot. 
ekspresywnie o mordzie - jakiejś osobie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia osób wchodzących w relacje międzyludzkie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  morda

Cytaty

[...] możecie mi powiedzieć, jakie tam są gwiazdy?? Połowy tych mordek nawet nie kojarzę. No ale cóż, jaka stacja takie gwiazdy.

źródło: NKJP: Internet

Frazeologizmy

w mordę jeża
w mordkę jeża
Data ostatniej modyfikacji: 08.04.2019
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json