UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kuma

Chronologizacja

1 połowa XVII w., Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kuma
kumy
D. kumy
kum
C. kumie
kumom
B. kumę
kumy
N. kumą
kumami
Ms. kumie
kumach
W. kumo
kumy

Pochodzenie

Południowosłowiańskie *kuma 'matka chrzestna', ekspresywne zdrobnienie od łacińskiego ludowego bałkańskiego cómmetra/cómmăter 'matka chrzestna'. Do pol. wyraz trafił za pośrednictwem wschodniosłowiańskim (Bor.).

1. koleżanka

Definicja

przest. 
kobieta, z którą ktoś, zwłaszcza inna kobieta, jest w koleżeńskich stosunkach

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia osób wchodzących w relacje międzyludzkie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  kolesiówka, koleżanka, kumoszka, ziomalka, ziomka

Cytaty

Kiedy rodzice sześćdziesięciolatków przyjechali na początku PRL ze wsi do miast, przywieźli do bloków wiejskie życie gromadne - odwiedzanie się między sąsiadami, wspólne uroczystości rodzinne, babskie plotki u kumy z klatki schodowej [...].

źródło: NKJP: Barbara Bregy: Pokolenie XXL, Polityka, 2007

W urzędzie gminnym zapisano niemowlę obdarzając cesarskim imieniem: Wilhelm. [...]. Kumy szeptały matuli, że będzie głośny, światu znany, lecz i kolców przysporzy [...].

źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Za kurtyną mroku. Zabawa w chowanego, 1995

Zdarzało się [...], że nie napaliła jak potrzeba w piecu [...], pogadując w najlepsze z kumami pod sadem, pod sklepem.

źródło: NKJP: Tadeusz Nowak: Półbaśnie, 1976

Do ciotki schodziły się ciągle jakieś kumy na brydża, co Hankę śmiertelnie nudziło [...].

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Panny i wdowy: czyściec, 1992

Hurtownik kupił działkę obok nich, w ogrodzie. W ogrodzie, gdzie od pokoleń bawiły się dzieciaki, a kumy urządzały sobie pogawędki.

źródło: NKJP: (gz): Zapomniany dom. Modlą się, żeby dach nie spadł im na głowy, Express Ilustrowany, 2001-05-26

2. matka chrzestna

Definicja

przest. 
kobieta, która podaje dziecko do chrztu

Noty o użyciu

Wyraz używany również w odniesieniu do innych osób wchodzących w relacje przez chrzest dziecka, także w odniesieniu do matki chrzestnej w stosunku do ojca chrzestnego i matki dziecka w stosunku do jego rodziców chrzestnych.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół sakramenty i obrzędy religijne

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Rodzina członkowie rodziny

Relacje znaczeniowe

synonimy:  kumoszka, matka chrzestna

Cytaty

Wiele lat temu w pięknym kościele św. Kazimierza trzymałem tu do chrztu małego Wojtusia, dziś wysokiego młodzieńca [...]. - A kto był kumą? - Jak to kto! Baśka, dentystka, siostra Majki.

źródło: NKJP: Mam sądeckiego chrześniaka, Dziennik Polski, 2002-02-23

Ludzie mnie biorą za chrzestną, bo chrzestna najlepiej się opiekuje. Tu w Siedlcach chrzciłam dziewięcioro [...]. Taka byłam kuma familijna - jak gdzieś ochrzciłam jedno dziecko, to już wszyscy z rodziny mnie prosili.

źródło: NKJP: Jolanta Krysowska: Sen mara, Gazeta Wyborcza, 1997-01-24

Moją kumą, czyli matką chrzestną była księża gospodyni, druga osoba po proboszczu we wsi.

źródło: NKJP: Internet

Data ostatniej modyfikacji: 26.03.2019
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json