UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

interpretować

Chronologizacja

SPXVI, SJPXVII, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

łac. interpretāre, interpretārī 'wyjaśniać, tlumaczyć'

1. jakiś fakt

Definicja

rozumieć w określony sposób sens lub znaczenie czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Połączenia

  • interpretować fakty, minę, Pismo Święte, przepis, przepowiednie, czyjeś słowa, śmierć, tekst, tytuł, ustawę, wydarzenia, wyniki, wypowiedź, zachowanie, zapis, zarządzenie
  • interpretować błędnie, opacznie, trafnie; dwojako, jednoznacznie
  • analizować i interpretować; interpretować i komentować
  • interpretować coś jako bożą interwencję, jako deklarację, jako dowód winy, jako odmowę, jako prowokację, jako przejaw czegoś, jako przyzwolenie, jako zapowiedź czegoś, jako zdradę, jako zwycięstwo, jako sabotaż; jako niezgodne z czymś

Cytaty

Choć nie jest to hagiografia, w wielu miejscach można odnieść wrażenie, że autor interpretuje fakty w sposób bardziej przychylny dyktatorowi niż inni historycy.

źródło: NKJP: Miłosz Cybowski: Ten okrutny XX wiek. Dobry wujaszek Joe, Esensja, 2009-09-08

Film pozbawiony dialogów, pełen jest symboliki, której nie sposób jednoznacznie interpretować.

źródło: NKJP: Emilia Sękowska: Wielkie odkurzanie kina: Skandalista Pasolini, Esensja, 2009-11-08

[...] autor nie stara się niczego interpretować: on w chłodny sposób relacjonuje fakty, a resztę pozostawia wrażliwości czytelnika. Każdy opis to tak naprawdę zapis - pozbawiona emocji transmisja.

źródło: NKJP: Paweł Sasko: Abra makabra, Esensja, 2008, nr 8

Śmierć Hansa Adolfa w 1943 roku w Madrycie [...] interpretowana była jako polityczne zabójstwo.

źródło: NKJP: Maciej Kozłowski: Sprawa premiera Leona Kozłowskiego: zdrajca czy ofiara, 2005

[...] ujemnie ocenia każde moje słowo i czyn, interpretuje je jako wymierzone przeciwko sobie i przypisuje mi jak najgorsze intencje.

źródło: NKJP: Hanna Samson: Miłość reaktywacja, 2004

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. interpretuję
interpretujemy
2 os. interpretujesz
interpretujecie
3 os. interpretuje
interpretują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. interpretowałem
+(e)m interpretował
interpretowałam
+(e)m interpretowała
interpretowałom
+(e)m interpretowało
interpretowaliśmy
+(e)śmy interpretowali
interpretowałyśmy
+(e)śmy interpretowały
2 os. interpretowałeś
+(e)ś interpretował
interpretowałaś
+(e)ś interpretowała
interpretowałoś
+(e)ś interpretowało
interpretowaliście
+(e)ście interpretowali
interpretowałyście
+(e)ście interpretowały
3 os. interpretował
interpretowała
interpretowało
interpretowali
interpretowały

bezosobnik: interpretowano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę interpretował
będę interpretować
będę interpretowała
będę interpretować
będę interpretowało
będę interpretować
będziemy interpretowali
będziemy interpretować
będziemy interpretowały
będziemy interpretować
2 os. będziesz interpretował
będziesz interpretować
będziesz interpretowała
będziesz interpretować
będziesz interpretowało
będziesz interpretować
będziecie interpretowali
będziecie interpretować
będziecie interpretowały
będziecie interpretować
3 os. będzie interpretował
będzie interpretować
będzie interpretowała
będzie interpretować
będzie interpretowało
będzie interpretować
będą interpretowali
będą interpretować
będą interpretowały
będą interpretować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. interpretujmy
2 os. interpretuj
interpretujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. interpretowałbym
bym interpretował
interpretowałabym
bym interpretowała
interpretowałobym
bym interpretowało
interpretowalibyśmy
byśmy interpretowali
interpretowałybyśmy
byśmy interpretowały
2 os. interpretowałbyś
byś interpretował
interpretowałabyś
byś interpretowała
interpretowałobyś
byś interpretowało
interpretowalibyście
byście interpretowali
interpretowałybyście
byście interpretowały
3 os. interpretowałby
by interpretował
interpretowałaby
by interpretowała
interpretowałoby
by interpretowało
interpretowaliby
by interpretowali
interpretowałyby
by interpretowały

bezosobnik: interpretowano by

bezokolicznik: interpretować

imiesłów przysłówkowy współczesny: interpretując

gerundium: interpretowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. interpretowanie
interpretowania
D. interpretowania
interpretowań
C. interpretowaniu
interpretowaniom
B. interpretowanie
interpretowania
N. interpretowaniem
interpretowaniami
Ms. interpretowaniu
interpretowaniach
W. interpretowanie
interpretowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: interpretujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. interpretujący
interpretujący
interpretujący
interpretujące
interpretująca
D. interpretującego
interpretującego
interpretującego
interpretującego
interpretującej
C. interpretującemu
interpretującemu
interpretującemu
interpretującemu
interpretującej
B. interpretującego
interpretującego
interpretujący
interpretujące
interpretującą
N. interpretującym
interpretującym
interpretującym
interpretującym
interpretującą
Ms. interpretującym
interpretującym
interpretującym
interpretującym
interpretującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. interpretujący
interpretujący
interpretujące
interpretujące
D. interpretujących
interpretujących
interpretujących
interpretujących
C. interpretującym
interpretującym
interpretującym
interpretującym
B. interpretujących
interpretujących
interpretujących
interpretujące
N. interpretującymi
interpretującymi
interpretującymi
interpretującymi
Ms. interpretujących
interpretujących
interpretujących
interpretujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: interpretowany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. interpretowany
interpretowany
interpretowany
interpretowane
interpretowana
D. interpretowanego
interpretowanego
interpretowanego
interpretowanego
interpretowanej
C. interpretowanemu
interpretowanemu
interpretowanemu
interpretowanemu
interpretowanej
B. interpretowanego
interpretowanego
interpretowany
interpretowane
interpretowaną
N. interpretowanym
interpretowanym
interpretowanym
interpretowanym
interpretowaną
Ms. interpretowanym
interpretowanym
interpretowanym
interpretowanym
interpretowanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. interpretowani
interpretowani
interpretowane
interpretowane
D. interpretowanych
interpretowanych
interpretowanych
interpretowanych
C. interpretowanym
interpretowanym
interpretowanym
interpretowanym
B. interpretowanych
interpretowanych
interpretowanych
interpretowane
N. interpretowanymi
interpretowanymi
interpretowanymi
interpretowanymi
Ms. interpretowanych
interpretowanych
interpretowanych
interpretowanych

odpowiednik aspektowy: zinterpretować

Składnia

Rzosobowy + interpretować +
CO + (JAK)

2. utwór muzyczny, rolę

Definicja

odtwarzać w określony sposób utwór lub rolę, uwydatniając pewne elementy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka

Połączenia

  • aktor, muzyk, recytator interpretuje
  • interpretować postać, rolę, utwór muzyczny, wiersz
  • interpretować w sposób nowatorski
  • interpretować po mistrzowsku, wzruszająco, znakomicie

Cytaty

[...] 17 recytatorów interpretowało utwory Brechta.

źródło: NKJP: Grażyna Bożyk: Pół wieku temu z potrzeby serca, buntu przeciwko absurdom. Narodziny Pstrąga, Kronika - pismo Uniwersytetu Łódzkiego, 2005, nr 93

Kiedyś potrafiła nad podziw dojrzale interpretować Bacha.

źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Złoty pociąg, 2006

Manfred Eicher zaproponował [...] stworzenie muzycznego misterium, w którym dźwięk jazzowego saksofonu komentowałby precyzyjnie interpretowane utwory wokalne.

źródło: NKJP: Dionizy Piątkowski: Jazz pod arkadami. Rozmowa z Janem Garbarkiem, saksofonistą jazzowym, Wprost, 1999, nr 21

[...] dobremu aktorowi, znającemu swój potencjał [...], nie zależy na tym, jak będzie odbierany przez reżysera, resztę aktorów i widzów. Daje z siebie maksimum, interpretując daną rolę na swój sposób.

źródło: NKJP: Roman Nacht: Podwójna spirala, 2005

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. interpretuję
interpretujemy
2 os. interpretujesz
interpretujecie
3 os. interpretuje
interpretują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. interpretowałem
+(e)m interpretował
interpretowałam
+(e)m interpretowała
interpretowałom
+(e)m interpretowało
interpretowaliśmy
+(e)śmy interpretowali
interpretowałyśmy
+(e)śmy interpretowały
2 os. interpretowałeś
+(e)ś interpretował
interpretowałaś
+(e)ś interpretowała
interpretowałoś
+(e)ś interpretowało
interpretowaliście
+(e)ście interpretowali
interpretowałyście
+(e)ście interpretowały
3 os. interpretował
interpretowała
interpretowało
interpretowali
interpretowały

bezosobnik: interpretowano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę interpretował
będę interpretować
będę interpretowała
będę interpretować
będę interpretowało
będę interpretować
będziemy interpretowali
będziemy interpretować
będziemy interpretowały
będziemy interpretować
2 os. będziesz interpretował
będziesz interpretować
będziesz interpretowała
będziesz interpretować
będziesz interpretowało
będziesz interpretować
będziecie interpretowali
będziecie interpretować
będziecie interpretowały
będziecie interpretować
3 os. będzie interpretował
będzie interpretować
będzie interpretowała
będzie interpretować
będzie interpretowało
będzie interpretować
będą interpretowali
będą interpretować
będą interpretowały
będą interpretować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. interpretujmy
2 os. interpretuj
interpretujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. interpretowałbym
bym interpretował
interpretowałabym
bym interpretowała
interpretowałobym
bym interpretowało
interpretowalibyśmy
byśmy interpretowali
interpretowałybyśmy
byśmy interpretowały
2 os. interpretowałbyś
byś interpretował
interpretowałabyś
byś interpretowała
interpretowałobyś
byś interpretowało
interpretowalibyście
byście interpretowali
interpretowałybyście
byście interpretowały
3 os. interpretowałby
by interpretował
interpretowałaby
by interpretowała
interpretowałoby
by interpretowało
interpretowaliby
by interpretowali
interpretowałyby
by interpretowały

bezosobnik: interpretowano by

bezokolicznik: interpretować

imiesłów przysłówkowy współczesny: interpretując

gerundium: interpretowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. interpretowanie
interpretowania
D. interpretowania
interpretowań
C. interpretowaniu
interpretowaniom
B. interpretowanie
interpretowania
N. interpretowaniem
interpretowaniami
Ms. interpretowaniu
interpretowaniach
W. interpretowanie
interpretowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: interpretujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. interpretujący
interpretujący
interpretujący
interpretujące
interpretująca
D. interpretującego
interpretującego
interpretującego
interpretującego
interpretującej
C. interpretującemu
interpretującemu
interpretującemu
interpretującemu
interpretującej
B. interpretującego
interpretującego
interpretujący
interpretujące
interpretującą
N. interpretującym
interpretującym
interpretującym
interpretującym
interpretującą
Ms. interpretującym
interpretującym
interpretującym
interpretującym
interpretującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. interpretujący
interpretujący
interpretujące
interpretujące
D. interpretujących
interpretujących
interpretujących
interpretujących
C. interpretującym
interpretującym
interpretującym
interpretującym
B. interpretujących
interpretujących
interpretujących
interpretujące
N. interpretującymi
interpretującymi
interpretującymi
interpretującymi
Ms. interpretujących
interpretujących
interpretujących
interpretujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: interpretowany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. interpretowany
interpretowany
interpretowany
interpretowane
interpretowana
D. interpretowanego
interpretowanego
interpretowanego
interpretowanego
interpretowanej
C. interpretowanemu
interpretowanemu
interpretowanemu
interpretowanemu
interpretowanej
B. interpretowanego
interpretowanego
interpretowany
interpretowane
interpretowaną
N. interpretowanym
interpretowanym
interpretowanym
interpretowanym
interpretowaną
Ms. interpretowanym
interpretowanym
interpretowanym
interpretowanym
interpretowanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. interpretowani
interpretowani
interpretowane
interpretowane
D. interpretowanych
interpretowanych
interpretowanych
interpretowanych
C. interpretowanym
interpretowanym
interpretowanym
interpretowanym
B. interpretowanych
interpretowanych
interpretowanych
interpretowane
N. interpretowanymi
interpretowanymi
interpretowanymi
interpretowanymi
Ms. interpretowanych
interpretowanych
interpretowanych
interpretowanych

odpowiednik aspektowy: zinterpretować

Składnia

Rzosobowy + interpretować +
CO + (JAK)
Data ostatniej modyfikacji: 14.01.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json