Chronologizacja
Pochodzenie
Zob. zwyciężyć
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | przełamać, przewalczyć, zwyciężyć | |
| sprzeczne: | ulec |
Połączenia
- ludzie przezwyciężyli
- przezwyciężyć kłopoty, przeciwności losu, przeszkody, trudności; ból, chorobę, cierpienie; egoizm, lęk, nieśmiałość, opory, pokusę, słabość, strach, stres, wstręt, wstyd; podziały, rozbieżności, stereotypy, uprzedzenia, wrogość; biedę, kryzys, recesję; śmierć, zło; przezwyciężenie obaw; barier; przeszłości
- przezwyciężyć coś w sobie
- przezwyciężyć łatwo, szybko; ostatecznie
- coś pomaga; chcieć, musieć; próbować, usiłować; potrafić, zdołać; należy przezwyciężyć
- zostać przezwyciężonym
Cytaty
|
[...] zażądał, żebym przezwyciężył opór Rosji wobec przystąpienia Polski do struktur zachodnich. źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 25.05.1995 |
|
|
[...] skoro jesteś nieśmiały, to przezwycięż tę cechę. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Najważniejsze jest dla nas przezwyciężenie kryzysu ekonomicznego. źródło: NKJP: Grzegorz Gromadzki: Mówi Ihor Charczenko, dyrektor departamentu studiów strategicznych MSZ Ukrainy, Gazeta Wyborcza, 1995-07-25 |
|
|
Nie mogąc przezwyciężyć miłosnych cierpień – choć wystarczało mu spojrzenie – udał się na krucjatę. źródło: NKJP: Jerzy Sosnowski: Prąd zatokowy, 2003 |
|
|
Zapewne za kilka stuleci ludzie z podobną zazdrością będą przyglądać się tym dawno przezwyciężonym problemom, które drążą nasze sumienia, popychają nas do mordu, samobójstwa, strajków i rewolucji. źródło: NKJP: Adam Czerniawski: Narracje ormiańskie, 2003 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
przezwyciężę |
przezwyciężymy |
|||
| 2 os. |
przezwyciężysz |
przezwyciężycie |
|||
| 3 os. |
przezwycięży |
przezwyciężą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
przezwyciężyłem +(e)m przezwyciężył |
przezwyciężyłam +(e)m przezwyciężyła |
przezwyciężyłom +(e)m przezwyciężyło |
przezwyciężyliśmy +(e)śmy przezwyciężyli |
przezwyciężyłyśmy +(e)śmy przezwyciężyły |
| 2 os. |
przezwyciężyłeś +(e)ś przezwyciężył |
przezwyciężyłaś +(e)ś przezwyciężyła |
przezwyciężyłoś +(e)ś przezwyciężyło |
przezwyciężyliście +(e)ście przezwyciężyli |
przezwyciężyłyście +(e)ście przezwyciężyły |
| 3 os. |
przezwyciężył |
przezwyciężyła |
przezwyciężyło |
przezwyciężyli |
przezwyciężyły |
bezosobnik: przezwyciężono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
przezwyciężmy |
|
| 2 os. |
przezwycięż |
przezwyciężcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
przezwyciężyłbym bym przezwyciężył |
przezwyciężyłabym bym przezwyciężyła |
przezwyciężyłobym bym przezwyciężyło |
przezwyciężylibyśmy byśmy przezwyciężyli |
przezwyciężyłybyśmy byśmy przezwyciężyły |
| 2 os. |
przezwyciężyłbyś byś przezwyciężył |
przezwyciężyłabyś byś przezwyciężyła |
przezwyciężyłobyś byś przezwyciężyło |
przezwyciężylibyście byście przezwyciężyli |
przezwyciężyłybyście byście przezwyciężyły |
| 3 os. |
przezwyciężyłby by przezwyciężył |
przezwyciężyłaby by przezwyciężyła |
przezwyciężyłoby by przezwyciężyło |
przezwyciężyliby by przezwyciężyli |
przezwyciężyłyby by przezwyciężyły |
bezosobnik: przezwyciężono by
bezokolicznik: przezwyciężyć
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
przezwyciężywszy
gerundium: przezwyciężenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | przezwyciężenie |
przezwyciężenia |
| D. | przezwyciężenia |
przezwyciężeń |
| C. | przezwyciężeniu |
przezwyciężeniom |
| B. | przezwyciężenie |
przezwyciężenia |
| N. | przezwyciężeniem |
przezwyciężeniami |
| Ms. | przezwyciężeniu |
przezwyciężeniach |
| W. | przezwyciężenie |
przezwyciężenia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: przezwyciężony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | przezwyciężony |
przezwyciężony |
przezwyciężony |
przezwyciężone |
przezwyciężona |
| D. | przezwyciężonego |
przezwyciężonego |
przezwyciężonego |
przezwyciężonego |
przezwyciężonej |
| C. | przezwyciężonemu |
przezwyciężonemu |
przezwyciężonemu |
przezwyciężonemu |
przezwyciężonej |
| B. | przezwyciężonego |
przezwyciężonego |
przezwyciężony |
przezwyciężone |
przezwyciężoną |
| N. | przezwyciężonym |
przezwyciężonym |
przezwyciężonym |
przezwyciężonym |
przezwyciężoną |
| Ms. | przezwyciężonym |
przezwyciężonym |
przezwyciężonym |
przezwyciężonym |
przezwyciężonej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | przezwyciężeni |
przezwyciężeni |
przezwyciężone |
przezwyciężone |
| D. | przezwyciężonych |
przezwyciężonych |
przezwyciężonych |
przezwyciężonych |
| C. | przezwyciężonym |
przezwyciężonym |
przezwyciężonym |
przezwyciężonym |
| B. | przezwyciężonych |
przezwyciężonych |
przezwyciężonych |
przezwyciężone |
| N. | przezwyciężonymi |
przezwyciężonymi |
przezwyciężonymi |
przezwyciężonymi |
| Ms. | przezwyciężonych |
przezwyciężonych |
przezwyciężonych |
przezwyciężonych |
odpowiednik aspektowy: przezwyciężać
Składnia
| Rzosobowy | + | przezwyciężyć | + |
CO
|