UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przezwyciężyć

Chronologizacja

SStp: przewyciężyć, SPXVI: przewyciężyć, SJPXVII, STR: *przewyciężyć, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. zwyciężyć

Definicja

poradzić sobie z jakąś trudnością lub tym, co jest jej źródłem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przełamać, przewalczyć, zwyciężyć
sprzeczne:  ulec

Połączenia

  • ludzie przezwyciężyli
  • przezwyciężyć kłopoty, przeciwności losu, przeszkody, trudności; ból, chorobę, cierpienie; egoizm, lęk, nieśmiałość, opory, pokusę, słabość, strach, stres, wstręt, wstyd; podziały, rozbieżności, stereotypy, uprzedzenia, wrogość; biedę, kryzys, recesję; śmierć, zło; przezwyciężenie obaw; barier; przeszłości
  • przezwyciężyć coś w sobie
  • przezwyciężyć łatwo, szybko; ostatecznie
  • coś pomaga; chcieć, musieć; próbować, usiłować; potrafić, zdołać; należy przezwyciężyć
  • zostać przezwyciężonym

Cytaty

[...] zażądał, żebym przezwyciężył opór Rosji wobec przystąpienia Polski do struktur zachodnich.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 25.05.1995

[...] skoro jesteś nieśmiały, to przezwycięż tę cechę.

źródło: NKJP: Internet

Najważniejsze jest dla nas przezwyciężenie kryzysu ekonomicznego.

źródło: NKJP: Grzegorz Gromadzki: Mówi Ihor Charczenko, dyrektor departamentu studiów strategicznych MSZ Ukrainy, Gazeta Wyborcza, 1995-07-25

Nie mogąc przezwyciężyć miłosnych cierpień – choć wystarczało mu spojrzenie – udał się na krucjatę.

źródło: NKJP: Jerzy Sosnowski: Prąd zatokowy, 2003

Zapewne za kilka stuleci ludzie z podobną zazdrością będą przyglądać się tym dawno przezwyciężonym problemom, które drążą nasze sumienia, popychają nas do mordu, samobójstwa, strajków i rewolucji.

źródło: NKJP: Adam Czerniawski: Narracje ormiańskie, 2003

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przezwyciężę
przezwyciężymy
2 os. przezwyciężysz
przezwyciężycie
3 os. przezwycięży
przezwyciężą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przezwyciężyłem
+(e)m przezwyciężył
przezwyciężyłam
+(e)m przezwyciężyła
przezwyciężyłom
+(e)m przezwyciężyło
przezwyciężyliśmy
+(e)śmy przezwyciężyli
przezwyciężyłyśmy
+(e)śmy przezwyciężyły
2 os. przezwyciężyłeś
+(e)ś przezwyciężył
przezwyciężyłaś
+(e)ś przezwyciężyła
przezwyciężyłoś
+(e)ś przezwyciężyło
przezwyciężyliście
+(e)ście przezwyciężyli
przezwyciężyłyście
+(e)ście przezwyciężyły
3 os. przezwyciężył
przezwyciężyła
przezwyciężyło
przezwyciężyli
przezwyciężyły

bezosobnik: przezwyciężono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przezwyciężmy
2 os. przezwycięż
przezwyciężcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przezwyciężyłbym
bym przezwyciężył
przezwyciężyłabym
bym przezwyciężyła
przezwyciężyłobym
bym przezwyciężyło
przezwyciężylibyśmy
byśmy przezwyciężyli
przezwyciężyłybyśmy
byśmy przezwyciężyły
2 os. przezwyciężyłbyś
byś przezwyciężył
przezwyciężyłabyś
byś przezwyciężyła
przezwyciężyłobyś
byś przezwyciężyło
przezwyciężylibyście
byście przezwyciężyli
przezwyciężyłybyście
byście przezwyciężyły
3 os. przezwyciężyłby
by przezwyciężył
przezwyciężyłaby
by przezwyciężyła
przezwyciężyłoby
by przezwyciężyło
przezwyciężyliby
by przezwyciężyli
przezwyciężyłyby
by przezwyciężyły

bezosobnik: przezwyciężono by

bezokolicznik: przezwyciężyć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przezwyciężywszy

gerundium: przezwyciężenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przezwyciężenie
przezwyciężenia
D. przezwyciężenia
przezwyciężeń
C. przezwyciężeniu
przezwyciężeniom
B. przezwyciężenie
przezwyciężenia
N. przezwyciężeniem
przezwyciężeniami
Ms. przezwyciężeniu
przezwyciężeniach
W. przezwyciężenie
przezwyciężenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: przezwyciężony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. przezwyciężony
przezwyciężony
przezwyciężony
przezwyciężone
przezwyciężona
D. przezwyciężonego
przezwyciężonego
przezwyciężonego
przezwyciężonego
przezwyciężonej
C. przezwyciężonemu
przezwyciężonemu
przezwyciężonemu
przezwyciężonemu
przezwyciężonej
B. przezwyciężonego
przezwyciężonego
przezwyciężony
przezwyciężone
przezwyciężoną
N. przezwyciężonym
przezwyciężonym
przezwyciężonym
przezwyciężonym
przezwyciężoną
Ms. przezwyciężonym
przezwyciężonym
przezwyciężonym
przezwyciężonym
przezwyciężonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. przezwyciężeni
przezwyciężeni
przezwyciężone
przezwyciężone
D. przezwyciężonych
przezwyciężonych
przezwyciężonych
przezwyciężonych
C. przezwyciężonym
przezwyciężonym
przezwyciężonym
przezwyciężonym
B. przezwyciężonych
przezwyciężonych
przezwyciężonych
przezwyciężone
N. przezwyciężonymi
przezwyciężonymi
przezwyciężonymi
przezwyciężonymi
Ms. przezwyciężonych
przezwyciężonych
przezwyciężonych
przezwyciężonych

odpowiednik aspektowy: przezwyciężać

Składnia

Rzosobowy + przezwyciężyć +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 11.12.2011
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json