UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wierzgnąć

Chronologizacja

2 połowa XV w., SStp

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wierzgnę
wierzgniemy
2 os. wierzgniesz
wierzgniecie
3 os. wierzgnie
wierzgną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wierzgnąłem
+(e)m wierzgnął
wierzgnęłam
+(e)m wierzgnęła
wierzgnęłom
+(e)m wierzgnęło
wierzgnęliśmy
+(e)śmy wierzgnęli
wierzgnęłyśmy
+(e)śmy wierzgnęły
2 os. wierzgnąłeś
+(e)ś wierzgnął
wierzgnęłaś
+(e)ś wierzgnęła
wierzgnęłoś
+(e)ś wierzgnęło
wierzgnęliście
+(e)ście wierzgnęli
wierzgnęłyście
+(e)ście wierzgnęły
3 os. wierzgnął
wierzgnęła
wierzgnęło
wierzgnęli
wierzgnęły

bezosobnik: wierzgnięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wierzgnijmy
2 os. wierzgnij
wierzgnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wierzgnąłbym
bym wierzgnął
wierzgnęłabym
bym wierzgnęła
wierzgnęłobym
bym wierzgnęło
wierzgnęlibyśmy
byśmy wierzgnęli
wierzgnęłybyśmy
byśmy wierzgnęły
2 os. wierzgnąłbyś
byś wierzgnął
wierzgnęłabyś
byś wierzgnęła
wierzgnęłobyś
byś wierzgnęło
wierzgnęlibyście
byście wierzgnęli
wierzgnęłybyście
byście wierzgnęły
3 os. wierzgnąłby
by wierzgnął
wierzgnęłaby
by wierzgnęła
wierzgnęłoby
by wierzgnęło
wierzgnęliby
by wierzgnęli
wierzgnęłyby
by wierzgnęły

bezosobnik: wierzgnięto by

bezokolicznik: wierzgnąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wierzgnąwszy

gerundium: wierzgnięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wierzgnięcie
wierzgnięcia
D. wierzgnięcia
wierzgnięć
C. wierzgnięciu
wierzgnięciom
B. wierzgnięcie
wierzgnięcia
N. wierzgnięciem
wierzgnięciami
Ms. wierzgnięciu
wierzgnięciach
W. wierzgnięcie
wierzgnięcia

odpowiednik aspektowy: wierzgać

Pochodzenie

Zob. wierzgać

1. o cielęciu

Definicja

nagłym ruchem unieść w górę tylne nogi i zad

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt

Relacje znaczeniowe

synonimy:  bryknąć, fiknąć

Cytaty

Usadowiła się w siodle i wbiła pięty w boki zwierzęcia. Koń zarżał i wierzgnął.

źródło: NKJP: Alan Campbell: Bóg zegarów, Esensja, 2009-10-12

Cóż to będzie za uciecha, gdy podcięty koń wierzgnie, rzuci zadem, jaśnie panienka spadnie i się potłucze!

źródło: NKJP: Antoni Kroh: Starorzecza, 2010

Niektórzy [...] dobijają postrzałka przy użyciu noża. Co jest też niebezpieczne, bo zwierzę może wierzgnąć [...].

źródło: NKJP: Internet

2. nogą

Definicja

pot. 
poruszyć szybko nogą w powietrzu

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

synonimy:  fiknąć

Połączenia

  • wierzgnąć nogą

Cytaty

Po ataku Argentyńczyka przewrócony Beckham wierzgnął nogą, a prowokator padł na murawę.

źródło: NKJP: Mariusz Goss: Beckham i medycyna, Dziennik Łódzki, 2002-04-13

Ząbkuje, ząbkuje... Ale ona się nie wierci niespokojnie, tylko raczej „radośnie”, tu sobie wierzgnie nóżką, tam sobie machnie łapką.

źródło: NKJP: Internet

Często mamy, zwłaszcza te rodzące po raz pierwszy, są bardzo przejęte wszelkimi ruchami dziecka, upatrując w nich czegoś niedobrego. Wierzgnięcia i kopnięcia dziecka w żadnym razie nie powinny niepokoić.

źródło: NKJP: Katarzyna Zawadzka: Ciąża, początek życia, Dziennik Zachodni, 2006-10-28

Składnia

bez ograniczeń + wierzgnąć +
(CZYM)

3. zbuntować się

Definicja

pot. 
przeciwstawić się komuś silniejszemu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

synonimy:  fiknąć, podskoczyć

Cytaty

A jużci by pan B[...] wierzgnął przeciw drogiemu Bronisławowi?

źródło: Najwyższy Czas!, 2006 (books.google.pl)

Ale córki nie miały takiego szczęścia do mężów i stroiły fochy. Starsza w końcu przywykła, a młodsza już zupełnie odleciała, męża ma, krótko mówiąc, za nic. Ale ten pokorny, nigdy nie wierzgnął [...].

źródło: NKJP: Internet

Składnia

bez ograniczeń + wierzgnąć +
(przeciw KOMU)
Data ostatniej modyfikacji: 04.06.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json