UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zagrzewać się

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł

Pochodzenie

Zob. grzać

1. przy ognisku

Definicja

poddawać swoje ciało działaniu ciepła po to, żeby pozbyć się uczucia zimna

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii temperatura i ogień

Relacje znaczeniowe

synonimy:  grzać się, ogrzewać się, rozgrzewać się
antonimy:  marznąć

Cytaty

I tak na zmianę, co dziesięć minut, pozwolił nam zagrzewać się przy płonącym koksiaku obok kuźni, w której pracowali cywilni kowale.

źródło: Internet: Kazimierz Bidakowski, ‎Tadeusz Wójcik: Pamiętniki nauczycieli z obozów i więzień hitlerowskich, 1939-1945, 1962 (books.google.com)

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zagrzewam się
zagrzewamy się
2 os. zagrzewasz się
zagrzewacie się
3 os. zagrzewa się
zagrzewają się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zagrzewałem się
+(e)m się zagrzewał
zagrzewałam się
+(e)m się zagrzewała
zagrzewałom się
+(e)m się zagrzewało
zagrzewaliśmy się
+(e)śmy się zagrzewali
zagrzewałyśmy się
+(e)śmy się zagrzewały
2 os. zagrzewałeś się
+(e)ś się zagrzewał
zagrzewałaś się
+(e)ś się zagrzewała
zagrzewałoś się
+(e)ś się zagrzewało
zagrzewaliście się
+(e)ście się zagrzewali
zagrzewałyście się
+(e)ście się zagrzewały
3 os. zagrzewał się
zagrzewała się
zagrzewało się
zagrzewali się
zagrzewały się

bezosobnik: zagrzewano się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się zagrzewał
będę się zagrzewać
będę się zagrzewała
będę się zagrzewać
będę się zagrzewało
będę się zagrzewać
będziemy się zagrzewali
będziemy się zagrzewać
będziemy się zagrzewały
będziemy się zagrzewać
2 os. będziesz się zagrzewał
będziesz się zagrzewać
będziesz się zagrzewała
będziesz się zagrzewać
będziesz się zagrzewało
będziesz się zagrzewać
będziecie się zagrzewali
będziecie się zagrzewać
będziecie się zagrzewały
będziecie się zagrzewać
3 os. będzie się zagrzewał
będzie się zagrzewać
będzie się zagrzewała
będzie się zagrzewać
będzie się zagrzewało
będzie się zagrzewać
będą się zagrzewali
będą się zagrzewać
będą się zagrzewały
będą się zagrzewać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zagrzewajmy się
2 os. zagrzewaj się
zagrzewajcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zagrzewałbym się
bym się zagrzewał
zagrzewałabym się
bym się zagrzewała
zagrzewałobym się
bym się zagrzewało
zagrzewalibyśmy się
byśmy się zagrzewali
zagrzewałybyśmy się
byśmy się zagrzewały
2 os. zagrzewałbyś się
byś się zagrzewał
zagrzewałabyś się
byś się zagrzewała
zagrzewałobyś się
byś się zagrzewało
zagrzewalibyście się
byście się zagrzewali
zagrzewałybyście się
byście się zagrzewały
3 os. zagrzewałby się
by się zagrzewał
zagrzewałaby się
by się zagrzewała
zagrzewałoby się
by się zagrzewało
zagrzewaliby się
by się zagrzewali
zagrzewałyby się
by się zagrzewały

bezosobnik: zagrzewano by się

bezokolicznik: zagrzewać się

imiesłów przysłówkowy współczesny: zagrzewając się

gerundium: zagrzewanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zagrzewanie się
zagrzewania się
D. zagrzewania się
zagrzewań się
C. zagrzewaniu się
zagrzewaniom się
B. zagrzewanie się
zagrzewania się
N. zagrzewaniem się
zagrzewaniami się
Ms. zagrzewaniu się
zagrzewaniach się
W. zagrzewanie się
zagrzewania się

imiesłów przymiotnikowy czynny: zagrzewający się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zagrzewający się
zagrzewający się
zagrzewający się
zagrzewające się
zagrzewająca się
D. zagrzewającego się
zagrzewającego się
zagrzewającego się
zagrzewającego się
zagrzewającej się
C. zagrzewającemu się
zagrzewającemu się
zagrzewającemu się
zagrzewającemu się
zagrzewającej się
B. zagrzewającego się
zagrzewającego się
zagrzewający się
zagrzewające się
zagrzewającą się
N. zagrzewającym się
zagrzewającym się
zagrzewającym się
zagrzewającym się
zagrzewającą się
Ms. zagrzewającym się
zagrzewającym się
zagrzewającym się
zagrzewającym się
zagrzewającej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zagrzewający się
zagrzewający się
zagrzewające się
zagrzewające się
D. zagrzewających się
zagrzewających się
zagrzewających się
zagrzewających się
C. zagrzewającym się
zagrzewającym się
zagrzewającym się
zagrzewającym się
B. zagrzewających się
zagrzewających się
zagrzewających się
zagrzewające się
N. zagrzewającymi się
zagrzewającymi się
zagrzewającymi się
zagrzewającymi się
Ms. zagrzewających się
zagrzewających się
zagrzewających się
zagrzewających się

odpowiednik aspektowy: zagrzać się

Składnia

Rzżywotny + zagrzewać się +
(CZYM)
Rzżywotny + zagrzewać się +
(przy CZYM)

2. do działania

Definicja

zachęcać się nawzajem do zwiększonej aktywności

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  zachęcać się

Połączenia

  • zagrzewać się okrzykami
  • zagrzewać się do boju, do działania, do gry, do do walki

Cytaty

Na łagodnych stokach górskich widać było sady oliwek, granatów i daktyli, a nawet tu i ówdzie starannie uprawiane winnice. [...] Wędrowcy, upojeni radością, padali sobie w ramiona i zagrzewali się wzajemnie do natychmiastowego ruszenia na podbój tej pięknej krainy.

źródło: KWSJP: Zenon Kosidowski: Opowieści biblijne, 1963

Rycerze zagrzewali się nawzajem do boju, wykrzykując imię dowódcy.

źródło: KWSJP: Krzysztof Pawłowski: Retoryka starożytna w kronice Kadłubka. Sztuka narracji, 2003

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zagrzewam się
zagrzewamy się
2 os. zagrzewasz się
zagrzewacie się
3 os. zagrzewa się
zagrzewają się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zagrzewałem się
+(e)m się zagrzewał
zagrzewałam się
+(e)m się zagrzewała
zagrzewałom się
+(e)m się zagrzewało
zagrzewaliśmy się
+(e)śmy się zagrzewali
zagrzewałyśmy się
+(e)śmy się zagrzewały
2 os. zagrzewałeś się
+(e)ś się zagrzewał
zagrzewałaś się
+(e)ś się zagrzewała
zagrzewałoś się
+(e)ś się zagrzewało
zagrzewaliście się
+(e)ście się zagrzewali
zagrzewałyście się
+(e)ście się zagrzewały
3 os. zagrzewał się
zagrzewała się
zagrzewało się
zagrzewali się
zagrzewały się

bezosobnik: zagrzewano się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się zagrzewał
będę się zagrzewać
będę się zagrzewała
będę się zagrzewać
będę się zagrzewało
będę się zagrzewać
będziemy się zagrzewali
będziemy się zagrzewać
będziemy się zagrzewały
będziemy się zagrzewać
2 os. będziesz się zagrzewał
będziesz się zagrzewać
będziesz się zagrzewała
będziesz się zagrzewać
będziesz się zagrzewało
będziesz się zagrzewać
będziecie się zagrzewali
będziecie się zagrzewać
będziecie się zagrzewały
będziecie się zagrzewać
3 os. będzie się zagrzewał
będzie się zagrzewać
będzie się zagrzewała
będzie się zagrzewać
będzie się zagrzewało
będzie się zagrzewać
będą się zagrzewali
będą się zagrzewać
będą się zagrzewały
będą się zagrzewać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zagrzewajmy się
2 os. zagrzewaj się
zagrzewajcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zagrzewałbym się
bym się zagrzewał
zagrzewałabym się
bym się zagrzewała
zagrzewałobym się
bym się zagrzewało
zagrzewalibyśmy się
byśmy się zagrzewali
zagrzewałybyśmy się
byśmy się zagrzewały
2 os. zagrzewałbyś się
byś się zagrzewał
zagrzewałabyś się
byś się zagrzewała
zagrzewałobyś się
byś się zagrzewało
zagrzewalibyście się
byście się zagrzewali
zagrzewałybyście się
byście się zagrzewały
3 os. zagrzewałby się
by się zagrzewał
zagrzewałaby się
by się zagrzewała
zagrzewałoby się
by się zagrzewało
zagrzewaliby się
by się zagrzewali
zagrzewałyby się
by się zagrzewały

bezosobnik: zagrzewano by się

bezokolicznik: zagrzewać się

imiesłów przysłówkowy współczesny: zagrzewając się

gerundium: zagrzewanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zagrzewanie się
zagrzewania się
D. zagrzewania się
zagrzewań się
C. zagrzewaniu się
zagrzewaniom się
B. zagrzewanie się
zagrzewania się
N. zagrzewaniem się
zagrzewaniami się
Ms. zagrzewaniu się
zagrzewaniach się
W. zagrzewanie się
zagrzewania się

imiesłów przymiotnikowy czynny: zagrzewający się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zagrzewający się
zagrzewający się
zagrzewający się
zagrzewające się
zagrzewająca się
D. zagrzewającego się
zagrzewającego się
zagrzewającego się
zagrzewającego się
zagrzewającej się
C. zagrzewającemu się
zagrzewającemu się
zagrzewającemu się
zagrzewającemu się
zagrzewającej się
B. zagrzewającego się
zagrzewającego się
zagrzewający się
zagrzewające się
zagrzewającą się
N. zagrzewającym się
zagrzewającym się
zagrzewającym się
zagrzewającym się
zagrzewającą się
Ms. zagrzewającym się
zagrzewającym się
zagrzewającym się
zagrzewającym się
zagrzewającej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zagrzewający się
zagrzewający się
zagrzewające się
zagrzewające się
D. zagrzewających się
zagrzewających się
zagrzewających się
zagrzewających się
C. zagrzewającym się
zagrzewającym się
zagrzewającym się
zagrzewającym się
B. zagrzewających się
zagrzewających się
zagrzewających się
zagrzewające się
N. zagrzewającymi się
zagrzewającymi się
zagrzewającymi się
zagrzewającymi się
Ms. zagrzewających się
zagrzewających się
zagrzewających się
zagrzewających się

Składnia

Rzosobowy; pl + zagrzewać się +
do CZEGO

3. przegrzewać się

Definicja

osiągać zbyt wysoką temperaturę podczas pracy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny funkcjonowanie urządzeń i maszyn

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przegrzewać się

Połączenia

  • hamulce zagrzewają się

Cytaty

Do dziecięcych lampek najlepiej kupić żarówkę o mocy 40 WAT, tak by światło nie raziło dziecka i by oprawa lampki nie zagrzewała się zbyt mocno.

źródło: NKJP: (KARO): Lampkowe cuda, Trybuna Śląska, 2002-10-30

Nie macie problemów z gotującymi się hamulcami? Po ostrzejszej jeździe w mieście moje hamulce zagrzewają się i tracę moc hamowania.

źródło: Internet: bmw-sport.pl/forum

Zarządzono drakońskie oszczędności materiałowe, [...] ale także na przykład na smarach do maźnic, co powodowało zagrzewanie się panewek i czopów osi i opóźnienia pociągów.

źródło: NKJP: Michał Jerczyński, Tomasz Roszak: Szlakiem łódzkiej kolei, 2003

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zagrzewam się
zagrzewamy się
2 os. zagrzewasz się
zagrzewacie się
3 os. zagrzewa się
zagrzewają się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zagrzewałem się
+(e)m się zagrzewał
zagrzewałam się
+(e)m się zagrzewała
zagrzewałom się
+(e)m się zagrzewało
zagrzewaliśmy się
+(e)śmy się zagrzewali
zagrzewałyśmy się
+(e)śmy się zagrzewały
2 os. zagrzewałeś się
+(e)ś się zagrzewał
zagrzewałaś się
+(e)ś się zagrzewała
zagrzewałoś się
+(e)ś się zagrzewało
zagrzewaliście się
+(e)ście się zagrzewali
zagrzewałyście się
+(e)ście się zagrzewały
3 os. zagrzewał się
zagrzewała się
zagrzewało się
zagrzewali się
zagrzewały się

bezosobnik: zagrzewano się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się zagrzewał
będę się zagrzewać
będę się zagrzewała
będę się zagrzewać
będę się zagrzewało
będę się zagrzewać
będziemy się zagrzewali
będziemy się zagrzewać
będziemy się zagrzewały
będziemy się zagrzewać
2 os. będziesz się zagrzewał
będziesz się zagrzewać
będziesz się zagrzewała
będziesz się zagrzewać
będziesz się zagrzewało
będziesz się zagrzewać
będziecie się zagrzewali
będziecie się zagrzewać
będziecie się zagrzewały
będziecie się zagrzewać
3 os. będzie się zagrzewał
będzie się zagrzewać
będzie się zagrzewała
będzie się zagrzewać
będzie się zagrzewało
będzie się zagrzewać
będą się zagrzewali
będą się zagrzewać
będą się zagrzewały
będą się zagrzewać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zagrzewajmy się
2 os. zagrzewaj się
zagrzewajcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zagrzewałbym się
bym się zagrzewał
zagrzewałabym się
bym się zagrzewała
zagrzewałobym się
bym się zagrzewało
zagrzewalibyśmy się
byśmy się zagrzewali
zagrzewałybyśmy się
byśmy się zagrzewały
2 os. zagrzewałbyś się
byś się zagrzewał
zagrzewałabyś się
byś się zagrzewała
zagrzewałobyś się
byś się zagrzewało
zagrzewalibyście się
byście się zagrzewali
zagrzewałybyście się
byście się zagrzewały
3 os. zagrzewałby się
by się zagrzewał
zagrzewałaby się
by się zagrzewała
zagrzewałoby się
by się zagrzewało
zagrzewaliby się
by się zagrzewali
zagrzewałyby się
by się zagrzewały

bezosobnik: zagrzewano by się

bezokolicznik: zagrzewać się

imiesłów przysłówkowy współczesny: zagrzewając się

gerundium: zagrzewanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zagrzewanie się
zagrzewania się
D. zagrzewania się
zagrzewań się
C. zagrzewaniu się
zagrzewaniom się
B. zagrzewanie się
zagrzewania się
N. zagrzewaniem się
zagrzewaniami się
Ms. zagrzewaniu się
zagrzewaniach się
W. zagrzewanie się
zagrzewania się

imiesłów przymiotnikowy czynny: zagrzewający się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zagrzewający się
zagrzewający się
zagrzewający się
zagrzewające się
zagrzewająca się
D. zagrzewającego się
zagrzewającego się
zagrzewającego się
zagrzewającego się
zagrzewającej się
C. zagrzewającemu się
zagrzewającemu się
zagrzewającemu się
zagrzewającemu się
zagrzewającej się
B. zagrzewającego się
zagrzewającego się
zagrzewający się
zagrzewające się
zagrzewającą się
N. zagrzewającym się
zagrzewającym się
zagrzewającym się
zagrzewającym się
zagrzewającą się
Ms. zagrzewającym się
zagrzewającym się
zagrzewającym się
zagrzewającym się
zagrzewającej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zagrzewający się
zagrzewający się
zagrzewające się
zagrzewające się
D. zagrzewających się
zagrzewających się
zagrzewających się
zagrzewających się
C. zagrzewającym się
zagrzewającym się
zagrzewającym się
zagrzewającym się
B. zagrzewających się
zagrzewających się
zagrzewających się
zagrzewające się
N. zagrzewającymi się
zagrzewającymi się
zagrzewającymi się
zagrzewającymi się
Ms. zagrzewających się
zagrzewających się
zagrzewających się
zagrzewających się

odpowiednik aspektowy: zagrzać się

Data ostatniej modyfikacji: 11.06.2024
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json