UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wychowawca

Chronologizacja

1620, Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wychowawca
wychowawcy
ndepr
wychowawce
depr
D. wychowawcy
wychowawców
C. wychowawcy
wychowawcom
B. wychowawcę
wychowawców
N. wychowawcą
wychowawcami
Ms. wychowawcy
wychowawcach
W. wychowawco
wychowawcy
ndepr
wychowawce
depr

Pochodzenie

Od: wychować; zob. chować

1. opiekun

Definicja

osoba, która opiekuje się grupą dzieci lub młodzieży w placówce edukacyjnej, opiekuńczej lub wychowawczej

Noty o użyciu

Formy lp mogą być używane w odniesieniu do kobiet, np. Pani Kowalska była świetnym wychowawcą.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Edukacja i oświata szkoła

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Edukacja i oświata organizacje/placówki opiekuńcze i kulturalne

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca zawody

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  opiekun

Połączenia

  • doświadczony, mądry, odpowiedzialny, wspaniały wychowawca; wychowawca klasowy, kolonijny, przedszkolny, więzienny
  • wychowawca internatu, klasy I, II..., placówki, świetlicy; dzieci, młodzieży
  • wychowawca w internacie, w klasie, w placówce, w przedszkolu, w szkole, w zakładzie
  • nauczyciel wychowawca
  • funkcja, kurs, obowiązki, opieka, rola, zadanie wychowawcy
  • praca, rozmowy, spotkania z wychowawcami

Cytaty

Wiele lat temu jako nieopierzony student pedagogiki odbywałem obowiązkową praktykę kolonijną. Przygotowałem się sumiennie do pełnienia obowiązków wychowawcy najstarszej grupy chłopców, a jak wiadomo sztuka to dość trudna.

źródło: NKJP: Krzysztof J. Szmidt: Elementarz twórczego życia, czyli o sposobach twórczego myślenia i działania, 1994

Rozważyłem, że nie mogę być wychowawcą młodzieży, skoro nie potrafiłem wychować własnego syna.

źródło: NKJP: Jan Brzechwa: Gdy owoc dojrzewa, 1958

Łepkowski, który był moim wychowawcą w siódmej klasie, zgłosił mnie jako kandydatkę do jagiellonek. Było to legendarne gimnazjum, niemal arystokratyczne.

źródło: NKJP: Henryk Grynberg: Życie ideologiczne, osobiste, codzienne i artystyczne, 1998

Przed wychowawcami z domu dziecka, którzy nie byli tacy źli, wstydziłem się. Wobec obcych i kumpli musiałem szpanować, że zawsze daję sobie radę.

źródło: NKJP: Dorota Terakowska: Władca Lewawu, 1989

Wychowawca na koloniach spytał mnie, czy umyłem nogi. Miałem kłopoty z odpowiedzią, bo umyłem jedną stopę, a umycie drugiej odłożyłem na później.

źródło: NKJP: Mikołaj Szymański: Właśnie jestem w transie, Gazeta Wyborcza, 1998-12-23

Oprócz mnie na koloniach są kucharze i kelnerzy z mojej jednostki. Poza nimi cała obsługa z wyjątkiem wychowawców też jest z wojska.

źródło: NKJP: Paweł Mikołajczak, Paweł Siekański, Arkadiusz Znojek: Jakie jest wojsko, czyli długa droga od biletu do cywila, 2001

Składnia

bez ograniczeń + wychowawca +
(KOGO/CZEGO)
bez ograniczeń + wychowawca +
(CZYJ)
bez ograniczeń + wychowawca +
(w CZYM | z CZEGO | na CZYM)

2. mistrz

Definicja

książk. 
człowiek, który kształtuje osobowość i umiejętności innych

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia osób wchodzących w relacje międzyludzkie

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  mistrz

Połączenia

  • wielki wychowawca
  • wychowawca pokoleń kogoś

Cytaty

W roku 1993 przyjaciele i uczniowie Saszy, który był też od lat cenionym pedagogiem i wychowawcą młodych kadr aktorskich, urządzili mu jubileusz z okazji 80-lecia urodzin.

źródło: NKJP: Ryszard Matuszewski: Alfabet: wybór z pamięci 90-latka, 2004

Był wychowawcą wielu gwiazd brytyjskiego rhythm and bluesa, m.in. muzyków późniejszych Rolling Stonesów, Yardbirds, Bluesbreakers, Animals.

źródło: NKJP: Grzegorz Brzozowicz, Filip Łobodziński: Sto płyt, które wstrząsnęły światem: kronnika czasów popkultury, 2000

Tylko wielcy wychowawcy umieją tak pisać jak Papież - pisać nie tylko o tym, co sam dawał, ale i czego się od młodych dowiedział, co wraz z nimi i dla nich odkrywał w niekończących się rozmowach, podczas których zadawali mu nieustannie pytanie o sens życia, o miłość.

źródło: NKJP: Jan Andrzej Kłoczowski: „Dobro jest większe od wszystkiego, co w świecie jest złem”, Tygodnik Powszechny, nr 46, 1994

Składnia

bez ograniczeń + wychowawca +
(KOGO/CZEGO)
bez ograniczeń + wychowawca +
(CZYJ)
Data ostatniej modyfikacji: 06.05.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json