UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

napastnik

Chronologizacja

SJPXVII, STR: napaśnik, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. napaść I

1. zamaskowany

Definicja

osoba, która napadła na kogoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa przestępstwa

Relacje znaczeniowe

synonimy:  agresor

Połączenia

  • uzbrojony; groźny napastnik; nieznani, zamaskowani napastnicy
  • rysopis; twarz; ofiara napastnika
  • obrona przed napastnikiem; pościg, pogoń za napastnikiem
  • napastnicy grozili, pobili, sterroryzowali, zabili; wtargnęli, zaatakowali; uciekli, zbiegli; ukradli, zażądali czegoś
  • obezwładnić; poszukiwać, rozpoznać; zatrzymać, złapać; spłoszyć, wystraszyć napastnika
  • bronić się, obronić się przed napastnikiem

Cytaty

Zamaskowani napastnicy zaatakowali sprzedawczynię jednego ze sklepów w Oleśnie.

źródło: NKJP: Rabusie w kominiarkach, Dziennik Polski, 2002-12-27

W sobotę uzbrojeni napastnicy dokonali zuchwałego napadu rabunkowego na hurtownię wyrobów tytoniowych we Wrocławiu.

źródło: NKJP: (RW): Napad na hurtownię we Wrocławiu, prasa, 1999

Z powodu ciemności poszkodowany nie rozpoznał napastników.

źródło: NKJP: Trzech aresztowanych, Dziennik Polski, 2002-11-28

Lokalna gazeta w oparciu o zeznania ofiar drukuje rysopis napastnika [...].

źródło: NKJP: Piotr Cegielski: Jak się dać zwariować, czyli walka z rasizmem po szwedzku, Gazeta Wyborcza, 1992-10-13

[...] obrona przed napastnikiem nie może przekroczyć granic obrony koniecznej.

źródło: NKJP: Sposoby na podrywacza..., Dziennik Polski, 2001-06-28

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. napastnik
napastnicy
ndepr
napastniki
depr
D. napastnika
napastników
C. napastnikowi
napastnikom
B. napastnika
napastników
N. napastnikiem
napastnikami
Ms. napastniku
napastnikach
W. napastniku
napastnicy
ndepr
napastniki
depr

2. żołnierz

Definicja

obce wojska napadające na czyjeś terytorium

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna armia

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa stosunki międzynarodowe

Relacje znaczeniowe

synonimy:  agresor, najeźdźca
hiperonimy:  nieprzyjaciel, wróg

Połączenia

  • napastnik niemiecki
  • walka z napastnikiem

Cytaty

Naród polski ma za sobą najdłuższą walkę z napastnikiem niemieckim. Nie szukaliśmy pomsty na pokonanym wrogu, nie domagamy się, aby naród niemiecki został starty z powierzchni ziemi za krzywdy nam wyrządzone.

źródło: NKJP: POSPIESZNA ODBUDOWA NIEMIEC NARUSZA UKŁAD POCZDAMSKI, 1947

Napastnicy to byli głównie żołnierze pokonanego dyktatora Konga Mobutu Sese-Seko, którzy po upadku reżimu ukrywają się w sąsiednim Brazzaville.

źródło: NKJP: Stanisław Maja: Gasnąca Afryka, 2005

Za wyjątkowo przewrotne trzeba uznać określenie [...] interwencji zbrojnej NATO mianem wojny napastniczej. Napastnikami (wobec albańskiej ludności Kosowa) byli Serbowie; NATO podjęło jedynie działania w obronie Albańczyków.

źródło: KWSJP: Janusz Andrusikiewicz: Polska alternatywa: NATO lub nowa Jałta, prasa, 1999

Drugi genialny akt - decyzja marszałka Edwarda Śmigłego-Rydza miała miejsce 17 września 1939 roku, w chwili gdy do dotychczasowych napastników: Niemiec i Słowacji [...] dołączył Związek Radziecki.

źródło: NKJP: S.Żagiel: Zapomniany marszałek, Tygodnik Ciechanowski , 2005-07-03

Udział miejscowego gestapo w odparciu ataku ograniczył się do wyrzucenia rakiet na pole walki i ostrzeliwaniu napastników spoza domu - twierdzy i otaczających go umocnień z broni maszynowej.

źródło: NKJP: Ewa Fogelzang-Adler: Sytuacja na frontach i polityka międzynarodowa w konspiracyjnych czasopismach społeczno-kulturalnych Krakowa okresu II wojny światowej, 2005

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. napastnik
napastnicy
ndepr
napastniki
depr
D. napastnika
napastników
C. napastnikowi
napastnikom
B. napastnika
napastników
N. napastnikiem
napastnikami
Ms. napastniku
napastnikach
W. napastniku
napastnicy
ndepr
napastniki
depr

3. gospodarzy

Definicja

w niektórych grach zespołowych jeden z graczy mający za zadanie atakowanie bramki przeciwnika

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport osoby i organizacje związane ze sportem

Relacje znaczeniowe

antonimy:  obrońca
hiperonimy:  zawodnik

Połączenia

  • legendarny, znany; doskonały, doświadczony, najlepszy, najskuteczniejszy, świetny, utalentowany, zdolny; czołowy, rezerwowy, środkowy; szybki; kontuzjowany; młody napastnik
  • napastnik drużyny (hokejowej, piłkarskiej; juniorów); gospodarzy, gości, miejscowych, rywali; Bayernu, Manchesteru
  • postawa; gol, strzał; kontuzja napastnika; skuteczność napastników
  • napastnicy grali, zagrali; zawiedli
  • pozyskać; faulować, odepchnąć, sfaulować napastnika
  • podawać do napastnika
  • przekwalifikowany na napastnika
  • ktoś gra; sprawdził się jako napastnik

Cytaty

[…] bramkarz Halnego stanął na wysokości zadania i obronił strzał napastnika Zaskawianki.

źródło: NKJP: Klasa B, Wadowice, Dziennik Polski - 2001-05-28

Grałem jako napastnik lub pomocnik, w zależności od potrzeby w danym meczu.

źródło: NKJP: Eugenia Czyż: KĄCIK WSPOMNIEŃ, Nakielski Czas, 2007-05-16

Po prostu jako środkowy napastnik mam wspierać obrońców, stąd istotne jest dla mnie także, ile goli traci nasza formacja - twierdzi Rzimsky, który […] wygrał klasyfikację strzelców.

źródło: NKJP: Od bramki do bramki, Dziennik Polski, 2003-11-14

Jedyny napastnik gospodarzy po dośrodkowaniu Lisowskiego strzelił jednak głową wprost w rozgrywającego świetny mecz Macieja Mielcarza.

źródło: NKJP: Sławomir Stachura: Korona wypunktowała Górnika, Echo Dnia, 2007-04-16

Tarnat strzelił bardzo mocno, piłka otarła się po drodze o paragwajskiego napastnika Bayernu Santa Cruz […] i myląc bramkarza Charbonniera, wpadła do siatki.

źródło: NKJP: Męki Milanu, Dziennik Polski, 1999-09-23

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. napastnik
napastnicy
ndepr
napastniki
depr
D. napastnika
napastników
C. napastnikowi
napastnikom
B. napastnika
napastników
N. napastnikiem
napastnikami
Ms. napastniku
napastnikach
W. napastniku
napastnicy
ndepr
napastniki
depr

Składnia

bez ograniczeń + napastnik +
CZEGO
Data ostatniej modyfikacji: 19.12.2010
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json