UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zsunąć

Chronologizacja

1752, Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zsunę
 zsuniemy
2 os. zsuniesz
 zsuniecie
3 os. zsunie
 zsuną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zsunąłem
+(e)m zsunął
 zsunęłam
+(e)m zsunęła
 zsunęłom
+(e)m zsunęło
 zsunęliśmy
+(e)śmy zsunęli
 zsunęłyśmy
+(e)śmy zsunęły
2 os. zsunąłeś
+(e)ś zsunął
 zsunęłaś
+(e)ś zsunęła
 zsunęłoś
+(e)ś zsunęło
 zsunęliście
+(e)ście zsunęli
 zsunęłyście
+(e)ście zsunęły
3 os. zsunął
 zsunęła
 zsunęło
 zsunęli
 zsunęły

bezosobnik: zsunięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zsuńmy
2 os. zsuń
 zsuńcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zsunąłbym
bym zsunął
 zsunęłabym
bym zsunęła
 zsunęłobym
bym zsunęło
 zsunęlibyśmy
byśmy zsunęli
 zsunęłybyśmy
byśmy zsunęły
2 os. zsunąłbyś
byś zsunął
 zsunęłabyś
byś zsunęła
 zsunęłobyś
byś zsunęło
 zsunęlibyście
byście zsunęli
 zsunęłybyście
byście zsunęły
3 os. zsunąłby
by zsunął
 zsunęłaby
by zsunęła
 zsunęłoby
by zsunęło
 zsunęliby
by zsunęli
 zsunęłyby
by zsunęły

bezosobnik: zsunięto by

bezokolicznik: zsunąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zsunąwszy

gerundium: zsunięcie

imiesłów przymiotnikowy bierny: zsunięty

odpowiednik aspektowy: zsuwać

1. spodnie

Definicja

ciągnąc lub przesuwając, zdjąć coś z czegoś lub spowodować przemieszczenie się tego w dół

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie czynności, przedmioty i osoby związane z robieniem i noszeniem ubrań

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni kierunek

Relacje znaczeniowe

antonimy:  nasunąć

Połączenia

  • zsunąć dłoń; beret, buty, czapkę, kapelusz, koszulę, majtki, okulary, spodnie
  • zsunąć coś (szybkim) ruchem
  • zsunąć coś do kolan
  • zsunąć coś na bok, na czoło, na oczy, na tył głowy
  • zsunąć coś z czoła, z nóg, z ramion
  • zsunąć coś powoli, szybko

Cytaty

Ryszard próbuje zsunąć z Marii kołdrę.

źródło: NKJP: Radosław Figura: Samo życie, 2010

Ojciec smutno pokiwał głową i zsunął z ramion ciemny prochowiec.

źródło: NKJP: Ariadna Lewańska: Sonata dla Natalii, 1965

Miał postawiony kołnierz i zsunięty na oczy kapelusz.

źródło: NKJP: Michał Ogórek: Pierwsza czytanka, Gazeta Wyborcza, 1994-10-08

Na szyi miał dwukrotnie obwiązany pasek, a spodnie były zsunięte do kolan.

źródło: NKJP: (boto): Morderstwo w Jantarze, Dziennik Bałtycki, 2011

Chłopiec kucnął przy kanapie. Zsunął matce rękawiczkę i chwycił jej dłoń.

źródło: NKJP: Mariusz Kaszyński: Skarb w glinianym naczyniu, 2008

Składnia

bez ograniczeń + zsunąć +
CO + (SKĄD) + (DOKĄD)

2. firanki

Definicja

ciągnąc lub pchając, przybliżyć coś do siebie lub przemieścić wszystko na jedną stronę

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie

Relacje znaczeniowe

antonimy:  rozsunąć

Połączenia

  • zsunąć krzesła, łóżka, stoły, zasłony

Cytaty

Musieliśmy [...] zsunąć na jedną stronę setki ton ziemi, aby mogło w tym miejscu powstać boisko.

źródło: NKJP: (MH): Dobrzy nie tylko na boisku, Dziennik Polski, 2005-07-21

Łączniczka, Marcin Be i Lesław spali w sali z barem. Na dwóch zsuniętych ze sobą kanapach.

źródło: NKJP: Maciej Malicki: Ostatnia. Sto czternaście opowiadań o tym samym, 2009

Iluż poważnych obecnie pisarzy czytało swe pierwsze próby literackie w sali przy Krupniczej, siedząc wokół dębowych stołów zsuniętych pośrodku.

źródło: NKJP: Tadeusz Kwiatkowski: Panopticum, 1995

Składnia

bez ograniczeń + zsunąć +
CO
bez ograniczeń + zsunąć +
CO + z CZYM
Data ostatniej modyfikacji: 27.09.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN