UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

piętka

Chronologizacja

1534, SPXVI

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. piętka
piętki
D. piętki
piętek
C. piętce
piętkom
B. piętkę
piętki
N. piętką
piętkami
Ms. piętce
piętkach
W. piętko
piętki

1. stopy

Definicja

ekspresywnie o pięcie - tylnej części stopy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego części ciała, elementy i substancje składowe

Cytaty

[...] unosimy i masujemy stopę w 3 płaszczyznach. Najpierw głaszczemy w kierunku od piętki do palców brzeg zewnętrzny, potem środek i brzeg wewnętrzny stopy.

źródło: NKJP: Internet

Czy matka całująca niemowlę w pupkę czy piętkę albo w brzuszek również wydaje się wam zboczona?

źródło: NKJP: Michalina Wisłocka: Sztuka kochania, 2009

Polak zgrał piłkę piętką w pole karne rywali [...].

źródło: NKJP: SZKI: Ligi Zagraniczne, Gazeta Poznańska, 2005-09-19

Mały chłopiec o pięknej, okolonej jasnymi, kręconymi włoskami główce [...] klęczy oparty na piętkach, rączki złożone jak do modlitwy.

źródło: NKJP: Wiesława Maria Korczyńska: Wróć..., 2001

2. buta

Definicja

okalająca piętę i usztywniona tylna część buta w małym rozmiarze

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie rodzaje i części ubrań

Połączenia

  • sztywna, twarda piętka
  • usztywniona piętka

Cytaty

Nasz ortopeda przy koślawości zalecał wyłącznie butki sznurowane (nie na rzepy) i to wysoko - do kostki. Twierdził, że tylko wtedy ta sztywna piętka spełnia swoje zadanie.

źródło: NKJP: Internet

Moja Julia ma już prawie cztery lata i każdego lata kupujemy sandałki płócienne dwóch firm [...]. Jak była młodsza - z usztywnioną piętką, w tym roku pierwszy raz bez piętki.

źródło: NKJP: Internet

Ważne jest też, aby buciki miały szeroki, wysoki czubek, cholewkę sięgającą trochę ponad kostkę i usztywnioną piętkę, która będzie wspomagać prawidłowe ustawienie stopy w stosunku do osi goleni.

źródło: NKJP: (mat): Dobre buciki zamiast chodzika, Dziennik Bałtycki, 2006-08-12

3. chleba

Definicja

kromka chleba z brzegu bochenka

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  okrajczyk, okrajec, okrajka, przylepka

Połączenia

  • piętka chleba

Cytaty

Stały oparte o ścianę spożywczego i żuły piętkę chleba, popijając kefirem.

źródło: NKJP: Grażyna Plebanek: Dziewczyny z Portofino, 2005

Usiadła przy stole, wolno popijając wino i zagryzając piętką od chleba.

źródło: NKJP: Kinga Dunin: Obciach, 1999

Kiedyś do święcenia nosiło się piętki chleba - dzisiaj piekarze zamiast wielkich kołaczy pieką specjalne małe chlebki, mieszczące się w koszyczkach.

źródło: NKJP: (EKT): Chleb ze śliwką i baranek z kożuszkiem, Dziennik Polski, 2005-03-26

[...] Maksio z upodobaniem wcinał piętki z chleba [...].

źródło: NKJP: Internet

Składnia

bez ograniczeń + piętka +
(CZEGO)
bez ograniczeń + piętka +
(od CZEGO | z CZEGO)

4. narty

Definicja

sport. 
tylna część narty, przeciwstawna do dzioba

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport przedmioty związane ze sportem

Połączenia

  • piętka narty

Cytaty

Starano się zachować znormalizowaną szerokość narty: szerokość dzioba 91 mm [...], środek narty 13 mm, szerokość piętki 82 mm, przy czym dziób był twardy, piętka zaokrąglona, dość giętka.

źródło: NKJP: Kazimierz Bronisław Chojnacki; Małgorzata Orlewicz-Musiał: Rozwój sprzętu, techniki jazdy oraz stylów narciarskich w Polsce od telemarku do carvingu, 2005

W skrętach [...] dzioby przemierzają nieco mniejszą drogę niż piętki nart, gdyż przednia część nart jest osią obrotu.

źródło: NKJP: Konrad Drzymała: Narty. Poradnik bez kantów, 2009

Ze względu na kształt nart wyróżniamy wśród nich trzy podstawowe wymiary, którymi kierujemy się w trakcie ich wyboru. Pierwszym z nich jest szerokość dziobu. Znajduje się on z przodu nart i stanowi ich najszerszą część. Do drugiego wymiaru należy szerokość talii. Ona natomiast znajduje się na środku narty w miejscu gdzie będzie umiejscowiony but. Jest to najwęższa część nart. Ostatnim rozmiarem jest szerokość piętki. Jest to szerokość tyłu narty jest ona węższa od dziobu a szersza od talii. Czasami zdarza się, że piętka i dziob mają identyczną szerokość.

źródło: Internet: http://porady.mobi/co-powinnismy-wiedziec-o-nartach/

Składnia

bez ograniczeń + piętka +
(CZEGO)

5. pługa

Definicja

roln. 
metalowy element mocowany na płozie pługa, służący jego stabilizacji

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny budowa urządzeń i maszyn

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia rolnictwo

Cytaty

Polecam zapomnianą już nieco technologię orki z zastosowaniem pogłębiacza. Jest to dodatkowy element umocowany do płozy lub piętki pługa pogłębiający orkę o 3-4 cm.

źródło: Internet: uprawiamyburaki.kws.pl

[...] mam do sprzedania piętkę do pługa.

źródło: Internet: agrotrader.pl/oferta

[...] elementem łączącym poszczególne części korpusu jest słupica, do której są przykręcone: lemiesz, odkładnica i płóz zakończony piętką; w pługu wielokorpusowym piętka występuje [...] tylko w ostatnim korpusie [...].

źródło: NKJP: Internet

Podstawowymi elementami korpusu płużnego są: lemiesz i odkładnica - są to elementy czynne, tworzące powierzchnię roboczą korpusu, słupica i płoza zakończona piętką - elementy bierne.

źródło: Internet: mdurir.zut.edu.pl/Ćwiczenia

Składnia

bez ograniczeń + piętka +
(CZEGO)
bez ograniczeń + piętka +
(do CZEGO)

6. kosy

Definicja

roln. 
tylna część kosy, przeciwstawna do szpica, która służy do jej mocowania na kosisku za pomocą pierścienia i klina

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca materiały i narzędzia pracy

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia rolnictwo

Cytaty

Ale najważniejsza była technika koszenia – [...] zrzynana trawa ma trafiać na piętkę kosy, co w efekcie zmniejsza wysiłek kosiarza

źródło: Internet: sagaa.wordpress.com/category/sybiracy

Odłożył młot, a piętkę kosy zahartował w węborku z wodą.

źródło: Internet: legimi.pl/ebook-ryngraf-piotr-sliwinski

Na piętce kosy powinna być umieszczona trwała i czytelna cecha zawierająca co najmniej następujące dane: a) znak wytwórni, b) symbol wielkości, c) dwie końcowe cyfry roku produkcji.

źródło: NKJP: bc.pollub.pl

Coraz mniej ludzi umie kosić kosą i coraz mniej ludzi ma do tego siłę. Klepanie kosy niezła męka, szczególnie szpic i piętkę.

źródło: Internet: https://www.agrofoto.pl › Galeria › Maszyny / Machines › Narzędzia / Urządzenia

Składnia

bez ograniczeń + piętka +
(CZEGO)

7. cebuli

Definicja

ogrod. 
dolna stwardniała część cebuli oraz cebulek innych roślin, z której wyrastają korzenie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin owoce i warzywa

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin rośliny uprawne

Cytaty

Cebule wykopuje się z ziemi pod koniec czerwca, gdy liście zaczynają podsychać. [...] Wsadza się je we wrześniu na głębokości kilkunastu centymetrów uważając, by wsadzić je w odpowiednią stronę. Cechą charakterystyczną jest piętka, która winna być skierowana ku dołowi.

źródło: NKJP: Internet

Najłatwiejsza do pędzenia jest cebula. Wystarczy postawić ją na słoiczku z wodą tak, by piętka dotykała jej powierzchni, ale nie była zanurzona.

źródło: NKJP: (plus): Nie tylko szczypiorek, Dziennik Zachodni, 2003-01-16

Cebule sadzimy na głębokości 8-12 cm, ostrożnie umieszczając w podłożu tak, aby nie uszkodzić piętki.

źródło: NKJP: Od września do października, Dziennik Polski, 2002-09-04

Do spożycia przeznacza się prawie całe pory, z wyjątkiem piętki i górnych odcinków.

źródło: NKJP: mokr: Pora na pory, Trybuna Śląska, 2004-03-08

Frazeologizmy

ktoś goni w piętkę
Data ostatniej modyfikacji: 29.03.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json