UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

mięso

Chronologizacja

2 połowa XIV w., SStp

Pochodzenie

psł. *męso 'miękkie części organizmu zwierzęcego lub ludzkiego, mięso'

1.a surowiec

Definicja

jadalne części zabitych zwierząt (oprócz podrobów i tłuszczu)

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  mięcho

Połączenia

  • mielone; chude, tłuste; mrożone, surowe mięso; mięso baranie, cielęce, drobiowe, indycze, końskie, królicze, kurze, wieprzowe, wołowe
  • mięso krów, kurczaka, świń
  • mięso z drobiu; z rusztu; z rezerw
  • mięso z kością
  • przetwórnia; eksport, import; konsumpcja; zapasy; cena; gatunek, rodzaj; smak, zapach kawał, kawałek, kawałeczek, plaster, płat, porcja, resztki, skrawki; przydział mięsa
  • maszynka, tłuczek; dodatek, przyprawa do mięsa; gulasz, kuleczki, wywar z mięsa
  • kartki na mięso; kolejka po mięso
  • sklep, stoisko; gołąbki, pierogi z mięsem
  • mięso drożeje, podrożało, zdrożało
  • skupować, sprzedawać; pokroić/kroić, przygotować, przyprawić, przyrządzać mięso; jadać, jeść, zjeść mięso
  • paczkowanie mięsa
  • karmić mięsem
  • sięgać po mięso

Cytaty

Potrzebną ilość kwaszonej kapusty zalać bulionem z wołowego mięsa, wlać roztopionego wieprzowego tłuszczu, posolić i dusić.

źródło: NKJP: Bigosowanie, Dziennik Polski, 2004-01-03

Mięso mielone będzie sprzedawane tylko w opakowaniach jednostkowych, do jego produkcji ma być używane mięso tylko o ściśle określonych parametrach, zakwalifikowane przez lekarza weterynarii.

źródło: NKJP: Sanitarna rewolucja, Dziennik Polski, 2000-07-22

Szwedzcy handlowcy zapowiedzieli zwolnienia personelu i obawiają się, że poniosą ogromne straty z powodu zepsucia się zapasów mięsa, serów i mleka.

źródło: NKJP: Bezmięsna granica, Dziennik Polski, 2001-03-16

Okazuje się, że okres PRL, a zwłaszcza dekada gierkowska nie była taka zła. Tak odpowiada w sondażach nastrojów społecznych spora część Polaków [...]. Nic dziwnego: dla nich bezpieczeństwo socjalne i stabilizacja były ważniejsze niż kolejki po mięso i ograniczenia wolności.

źródło: NKJP: Andrzej Krzysztof Wróblewski: Stracone skarby PRL-u, Polityka, 2000

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. mięso
mięsa
D. mięsa
mięs
C. mięsu
mięsom
B. mięso
mięsa
N. mięsem
mięsami
Ms. mięsie
mięsach
W. mięso
mięsa

1.b potrawa

Definicja

potrawa z mięsa - jadalnych części zabitych zwierząt

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy

Połączenia

  • mięso duszone, gotowane, grillowane, pieczone, smażone, wędzone

Cytaty

We włoskiej lidze wszystko jest podporządkowane meczowi. Przed każdą grą ligową mamy dwudniowe zgrupowanie. Jest też człowiek w klubie, który przygotowuje nam dietę. Nie wolno nam jeść smażonego mięsa.

źródło: NKJP: Dariusz Wołowski, Marek Koźmiński: Piłkarz bezmięsny, Gazeta Wyborcza, 1992-09-10

Szanując „gust żywieniowy” jubilatki, na śniadanie podano mięso smażone, sałatkę i wędliny.

źródło: NKJP: (BES): Krewka pani Anna!, Dziennik Polski, 2005-01-10

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. mięso
mięsa
D. mięsa
mięs
C. mięsu
mięsom
B. mięso
mięsa
N. mięsem
mięsami
Ms. mięsie
mięsach
W. mięso
mięsa

1.c porcja

Definicja

porcja mięsa - potrawy

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  mięcho
hiperonimy:  porcja

Połączenia

  • zamówić mięso

Cytaty

Jedzenie było wyliczone, podano najpierw jednego pieroga na talerzu, a za 10 min. 2 kelnerów chodziło z barszczem - jeden trzymał wazę, a drugi lał. Kto nie zamówił mięsa wcześniej, musiał zjeść rybę, bo mięso było wyliczone...

źródło: Internet

Obok mięsa podano cukinię zapiekaną z serem oraz bardzo ciekawie przyrządzoną duszoną kapustę.

źródło: NKJP: Piotr Bikont: Dwie kolacje w Paryżu, Gazeta Wyborcza, 1997-09-19

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. mięso
mięsa
D. mięsa
mięs
C. mięsu
mięsom
B. mięso
mięsa
N. mięsem
mięsami
Ms. mięsie
mięsach
W. mięso
mięsa

2. pod skórą

Definicja

pot. 
miękkie, znajdujące się pod skórą części ciała ludzkiego lub zwierzęcego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego części ciała, elementy i substancje składowe

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

Relacje znaczeniowe

synonimy:  mięcho

Połączenia

  • (skóra) obdarta, zdarta do mięsa

Cytaty

Spodnie na szelkach, wojskowy T-shirt, na to kurtka - wszystko w moro. Buty - przeraźliwie sztywne. Bez specjalnych, wojskowych skarpet pięty miałbym pewnie obtarte do mięsa.

źródło: NKJP: Dziewczyny ppanc., Dziennik Polski, 2001-06-29

To było 7 dni męki (golenie zdarte do mięsa i kostki 2 razy większe), ale jak wróciłem byłem z siebie dumny, a teraz buty leżą jak ulał i nie zamienił bym ich na żadne inne.

źródło: Internet: www.skionline.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. mięso
mięsa
D. mięsa
mięs
C. mięsu
mięsom
B. mięso
mięsa
N. mięsem
mięsami
Ms. mięsie
mięsach
W. mięso
mięsa

Inne uwagi

Zwykle lp

3. treść

Definicja

pot. 
treść

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka wytwory działań intelektualnych człowieka

Cytaty

Serdecznie pozdrawiam, apelując o mniej sosu, a więcej mięsa w tekście.

źródło: Internet: www.wrocbal.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. mięso
mięsa
D. mięsa
mięs
C. mięsu
mięsom
B. mięso
mięsa
N. mięsem
mięsami
Ms. mięsie
mięsach
W. mięso
mięsa

Frazeologizmy

ani/ni z pierza, ani/ni z mięsa
białe mięso
czerwone mięso
ktoś obrzuca mięsem kogoś
ktoś obrzucił mięsem kogoś
ktoś rzuca mięsem
ktoś rzucił mięsem
mięso armatnie
sztuka mięsa
żywe mięso

Przysłowia

Tanie mięso psy jedzą
Tanie mięso jedzą psy
Data ostatniej modyfikacji: 01.02.2023
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json