UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

brak I

II

rzeczownik

Chronologizacja

1452, SStp
Inne znaczenie: 'wybór'

Pochodzenie

śr.-d.-niem. brak 'towar wybrakowany, brak'

1. nieistnienie

Definicja

nieistnienie kogoś lub czegoś

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

  • absolutny, całkowity, kompletny, ogromny, totalny, zupełny; chroniczny, chwilowy, ciągły, długotrwały, nieustanny, notoryczny, permanentny; powszechny; dotkliwy, dramatyczny, drastyczny, odczuwalny brak; braki kondycyjne, treningowe; kadrowe; budżetowe, finansowe
  • brak chętnych, klientów; funduszy, pieniędzy, środków; lokali, miejsca; ogrzewania, oświetlenia, wody; działań, pracy, zajęć; danych, dokumentów, dowodów, informacji, wiedzy; odpowiedzi, opinii, reakcji; kontroli, nadzoru; akceptacji, doświadczenia, kompetencji; miłości, nadziei, porozumienia, skuteczności, szacunku, tolerancji, uczuć, wiary, woli, wyobraźni, zaangażowania, zainteresowania, zaufania, zdecydowania, zrozumienia; śladów, znamion; czasu; dostępu do czegoś, możliwości, perspektyw
  • braki na rynku; braki w infrastrukturze, w kadrze; w umiejętnościach; w sprzęcie, w technice, w wyposażeniu; w aktach, w dokumentach, w dokumentacji; w budżecie, w kasie; w magazynie; w dostawie, w zaopatrzeniu; w uzębieniu; w wiedzy, w wykształceniu, w wyszkoleniu, w znajomości czegoś
  • braki i luki, braki i niedostatki
  • zjawisko; poczucie, świadomość; dowód, objaw, oznaka, przejaw, sygnał, świadectwo, wyraz; zarzut; konsekwencja, następstwo, przyczyna, rezultat, skutki, wyniki; problem braku czegoś
  • bezradność, dezaprobata, sprzeciw wobec braku czegoś
  • protest przeciw brakowi czegoś
  • dowód; reakcja, skarga, zgoda na brak czegoś; oskarżenia, podejrzenia, pretensje, zarzut o brak czegoś; grzywna, kara, mandat, opłata, rekompensata; odpowiedzialność, wina za brak czegoś
  • lęk, obawa, strach przed brakiem czegoś; kłopoty, problemy z brakiem czegoś
  • argument, decyzja, hipoteza, informacje, orzeczenie, oświadczenie, przekonanie, stwierdzenie, sygnały, teza, uwaga, wiadomość, wieść, założenie, zarzut, zaświadczenie o braku czegoś
  • brak czegoś budzi niepokój
  • obawiać się; dowodzić braku czegoś
  • dziwić się brakowi czegoś
  • dostrzegać, odczuwać, podkreślać, pokazać, stwierdzić/stwierdzać, sygnalizować, ujawnić, widzieć, wskazywać, wykazać, zauważać; powodować, spowodować; usunąć, uzupełnić; wykorzystać brak czegoś; nadrabiać braki
  • martwić się; tłumaczyć coś, uzasadniać coś, zasłaniać się; charakteryzować się, grzeszyć; skutkować; osłabiony; rozczarowany, rozgoryczony, załamany, zaniepokojony, zaskoczony, zbulwersowany, zrażony; spowodowany, wywołany brakiem czegoś
  • doprowadzić, prowadzić do braku czegoś; cierpieć, umierać z braku czegoś
  • protestować, zaprotestować przeciwko brakowi czegoś
  • narzekać, skarżyć się, uskarżać się; cierpieć; wskazywać na brak czegoś; oskarżać, posądzać kogoś o brak czegoś; karać; odpowiadać, płacić, zapłacić; przepraszać; krytykowany, skazany za brak czegoś
  • ubolewać nad brakiem czegoś; borykać się, walczyć; pogodzić się z brakiem czegoś
  • informować, mówić; świadczyć o braku czegoś

Cytaty

Stan higieniczny obozu oraz brak podstawowych urządzeń sanitarnych (łącznie z wodą) uniemożliwiały przestrzeganie najbardziej podstawowych zasad higieny.

źródło: NKJP: Anna Pawełczyńska: Wartości a przemoc: zarys socjologicznej problematyki Oświęcimia, 1995

Przy wejściu kadrę Pawła Janasa witał menedżer hotelu. Zabrakło jednak powitalnych kwiatów, których brak wynagradzał urok hostess.

źródło: NKJP: Jacek Sroka, Rafał Musioł: Hostessy zamiast kwiatów, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2006-06-09

[...] nowi członkowie elity w porównaniu ze starymi charakteryzowali się brakiem doświadczenia w administrowaniu oraz kierowaniu i zmuszeni byli niejako z marszu do uczenia się, jak zarządzać państwem [...].

źródło: NKJP: Edmund Wnuk-Lipiński: Demokratyczna rekonstrukcja : z socjologii radykalnej zmiany społecznej, 1996

Nie ukrywam, że mamy potężne braki kadrowe. Nie mam np. oficera wychowawczego.

źródło: NKJP: Renata Gluza: Pierwsza pompka za rezerwę, Gazeta Wyborcza, 1994-06-14

[...] twój syn, nie mogąc sobie poradzić z depresją, będącą wynikiem bezrobocia i braków finansowych, wybrał się do Anglii [...].

źródło: NKJP: Waldemar Borzestowski: Bulterier Samson i ja, 2008

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. brak
braki
D. braku
braków
C. brakowi
brakom
B. brak
braki
N. brakiem
brakami
Ms. braku
brakach
W. braku
braki

Składnia

bez ograniczeń + brak +
KOGO/CZEGO
bez ograniczeń + brak +
w CZYM

2. wada

Definicja

negatywna cecha obniżająca wartość i użyteczność czegoś

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

synonimy:  defekt, feler, minus I, niedostatek, wada
hiperonimy:  nieprawidłowość

Połączenia

  • duże, istotne, ogromne, olbrzymie, poważne, rażące, spore, wielkie, znaczne; ewidentne, widoczne; elementarne, podstawowe, zasadnicze; własne; liczne, różne braki; braki formalne, formalnoprawne, legislacyjne, prawne; techniczne
  • braki i błędy, braki i niedociągnięcia, braki i niedoskonałości, braki i nieprawidłowości, braki i słabości, braki i usterki, braki i wady
  • mieć braki

Cytaty

Odmowa wydania zezwolenia może nastąpić z powodu braków formalnoprawnych złożonego wniosku i dołączonych do niego dokumentów lub z przyczyn merytorycznych [...].

źródło: NKJP: Beata Putelbergier: Rynek powszechnych towarzystw emerytalnych, Gazeta Ubezpieczeniowa, 2004-06-29

Najwięcej nieprawidłowości w obrocie bankowym [...]wystąpiło w latach 1991-1992, co związane było głównie z brakami prawnymi i organizacyjnymi.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 20.01.1995

Postanowiono, że w XII tomie ukaże się odrębne hasło poświęcone martyrologii narodowej: „Zbrodnie hitlerowskie w Polsce”, natomiast wszystkie dotychczasowe braki i błędy zostaną sprostowane w suplemencie [...].

źródło: NKJP: Piotr Osęka: Encyklopedyści, Gazeta Wyborcza, 1998-03-06

Mimo różnych braków i usterek logicyzm odegrał w filozofii i podstawach matematyki ważną rolę.

źródło: NKJP: Roman Murawski: Filozofia matematyki: zarys dziejów, 1995

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. brak
braki
D. braku
braków
C. brakowi
brakom
B. brak
braki
N. brakiem
brakami
Ms. braku
brakach
W. braku
braki

Inne uwagi

Zwykle lm

3. wadliwy wyrób

Definicja

wadliwy wyrób

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Cytaty

Straciliśmy kilka ostatnich lat, ale teraz przyszedł czas doganiania. Ośmieszacie nas, kolego. Moje biuro nie może wypuszczać braków.

źródło: NKJP: Jerzy Stawiński: Piszczyk, 1997

[...] lepiej zgłosić inspektorowi problem i poznać jego decyzję niż produkować braki.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. brak
braki
D. braku
braków
C. brakowi
brakom
B. brak
braki
N. brakiem
brakami
Ms. braku
brakach
W. braku
braki

Inne uwagi

Zwykle lm

Frazeologizmy

ktoś/coś cierpi na brak kogoś/czegoś
z braku
z braku laku

Przysłowia

Z braku laku (to) (i) kit dobry
Brak wiadomości to dobra wiadomość
Brak wiadomości jest dobrą wiadomością
Data ostatniej modyfikacji: 13.03.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json