UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

smalić

Chronologizacja

1847, Biblioteka Naukowego Zakładu im. Ossolińskich, books.google.pl

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	smalę	smalimy
2 os.	smalisz	smalicie
3 os.	smali	smalą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	smaliłem +(e)m smalił	smaliłam +(e)m smaliła	smaliłom +(e)m smaliło	smaliliśmy +(e)śmy smalili	smaliłyśmy +(e)śmy smaliły
2 os.	smaliłeś +(e)ś smalił	smaliłaś +(e)ś smaliła	smaliłoś +(e)ś smaliło	smaliliście +(e)ście smalili	smaliłyście +(e)ście smaliły
3 os.	smalił	smaliła	smaliło	smalili	smaliły

bezosobnik: smalono

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę smalił będę smalić	będę smaliła będę smalić	będę smaliło będę smalić	będziemy smalili będziemy smalić	będziemy smaliły będziemy smalić
2 os.	będziesz smalił będziesz smalić	będziesz smaliła będziesz smalić	będziesz smaliło będziesz smalić	będziecie smalili będziecie smalić	będziecie smaliły będziecie smalić
3 os.	będzie smalił będzie smalić	będzie smaliła będzie smalić	będzie smaliło będzie smalić	będą smalili będą smalić	będą smaliły będą smalić

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		smalmy
2 os.	smal	smalcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	smaliłbym bym smalił	smaliłabym bym smaliła	smaliłobym bym smaliło	smalilibyśmy byśmy smalili	smaliłybyśmy byśmy smaliły
2 os.	smaliłbyś byś smalił	smaliłabyś byś smaliła	smaliłobyś byś smaliło	smalilibyście byście smalili	smaliłybyście byście smaliły
3 os.	smaliłby by smalił	smaliłaby by smaliła	smaliłoby by smaliło	smaliliby by smalili	smaliłyby by smaliły

bezosobnik: smalono by

bezokolicznik: smalić

imiesłów przysłówkowy współczesny: smaląc

gerundium: smalenie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	smalenie	smalenia
D.	smalenia	smaleń
C.	smaleniu	smaleniom
B.	smalenie	smalenia
N.	smaleniem	smaleniami
Ms.	smaleniu	smaleniach
W.	smalenie	smalenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: smalący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	smalący	smalący	smalący	smalące	smaląca
D.	smalącego	smalącego	smalącego	smalącego	smalącej
C.	smalącemu	smalącemu	smalącemu	smalącemu	smalącej
B.	smalącego	smalącego	smalący	smalące	smalącą
N.	smalącym	smalącym	smalącym	smalącym	smalącą
Ms.	smalącym	smalącym	smalącym	smalącym	smalącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	smalący	smalący	smalące	smalące
D.	smalących	smalących	smalących	smalących
C.	smalącym	smalącym	smalącym	smalącym
B.	smalących	smalących	smalących	smalące
N.	smalącymi	smalącymi	smalącymi	smalącymi
Ms.	smalących	smalących	smalących	smalących

imiesłów przymiotnikowy bierny: smalony

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	smalony	smalony	smalony	smalone	smalona
D.	smalonego	smalonego	smalonego	smalonego	smalonej
C.	smalonemu	smalonemu	smalonemu	smalonemu	smalonej
B.	smalonego	smalonego	smalony	smalone	smaloną
N.	smalonym	smalonym	smalonym	smalonym	smaloną
Ms.	smalonym	smalonym	smalonym	smalonym	smalonej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	smaleni	smaleni	smalone	smalone
D.	smalonych	smalonych	smalonych	smalonych
C.	smalonym	smalonym	smalonym	smalonym
B.	smalonych	smalonych	smalonych	smalone
N.	smalonymi	smalonymi	smalonymi	smalonymi
Ms.	smalonych	smalonych	smalonych	smalonych

odpowiednik aspektowy: osmalić

Pochodzenie

płn. psł. *smaliti 'przypiekać coś ogniem, opalać'

W genetycznej więzi z psł. *smoliti. Regularne wzdłużenie samogłoski rdzennej *o —> *a

1. o sadzy

Definicja

brudzić coś sadzą

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka dom/inne miejsca zamieszkania i ich otoczenie

Cytaty

Z ceglanych ruder, które mogły być kiedyś zabudowaniami stacji kolejowej, unosi się dym i smali na czarno prowizoryczne dachy ułożone ze skrawków zardzewiałej blachy.

źródło: NKJP: Andrzej Stasiuk: Dziura w ziemi, Ozon, nr 7, 2005

Maszkara smaliła sadzą i zbierała datki.

źródło: NKJP: (JOL): Siuda Baba w Wieliczce, Dziennik Polski, 2008-03-25

Składnia

smalić

CO + (CZYM)

2. o ogniu

Definicja

poddawać powierzchnię czegoś działaniu ognia lub czegoś gorącego

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii temperatura i ogień

Cytaty

Żar rozpalonego piasku parzył przez sandały, smalił jej łydki.

źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Kamienne tablice, 1966

Aby wygiąć kawałek dębiny, trzeba było drewno nagrzać, więc prażyło się je — smaliło, potem wyginało w odpowiednie kształty, ale na pewno już nie można go było pleść.

źródło: NKJP: Aleksander Trzaski: Wzorowy student, Dziennik Zachodni, 2003-05-16

– Musi wybaczyć – Boguś się troszkę rozczula, a dopalony po filtr papieros smali mu osmalone już palce.

źródło: NKJP: Maciej Czujko: Berza po ciemku, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2007-09-14

Składnia

smalić

3. o słońcu

Definicja

poddawać odsłonięte ciało działaniu promieni słonecznych

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Pielęgnacja ciała czynności związane z pielęgnacją ciała i ich efekty

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd

Relacje znaczeniowe

synonimy:

opalać

Cytaty

Przecież nie po to wiosna zagląda w Tatry i góry upięknia, żeby smalić na czekoladowo twarze przygodnych turystów.

źródło: NKJP: Stanisław Zieliński: W stronę Pysznej, 2008

Dla uciechy szczęśliwców mieszkających tam, gdzie słońce smali przez cały rok [...], przygotował letnią wersję popularnej Marei, ochrzczoną jako Capri-Taxi.

źródło: NKJP: (X): Motoryzacja: Piękne i niepraktyczne, CKM, nr 06/12, 1998

Składnia

smalić

Frazeologizmy

duby smalone
ktoś smali cholewki do kogoś
ktoś smali duby

Data ostatniej modyfikacji: 06.09.2017