Chronologizacja
Pochodzenie
niem. schwärzen 'czernić; przemycać'
z niem. schwarz 'czarny'
1. broń
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa przestępstwa
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | przemycać, przerzucać, szmuglować |
Połączenia
- szwarcować ludzi, powstańców; broń, listy, okowitę, tytoń, węgiel, wódkę
- szwarcować do Królestwa (Polskiego), do Polski
Cytaty
|
W giece, jak w każdym biurowcu, była portiernia. Kazio polecił mi szwarcować maszynę do budynku i z powrotem, aby portierka nie widziała. Powinieneś się wciągać w konspirację, nie wiadomo, co się w życiu przyda, a zresztą o wiele prościej jest maszynę przemycać, niż starać się o oficjalne zezwolenie. źródło: NKJP: Antoni Kroh: Starorzecza, 2010 |
|
|
To właśnie z tamtejszej piekarni Urke Nachalnik, który w niej pracował, szwarcował chleb i - jak wspominał w Żywych grobowcach - nieraz poparzył sobie brzuch, gdy wynosił za pazuchą gorące bochenki [...]. źródło: NKJP: Stanisław Milewski: Szemrane towarzystwo niegdysiejszej Warszawy, 2009 |
|
|
Kupowało się od niego wódkę-okowitę i szwarcowało do Królestwa. źródło: NKJP: Katarzyna Wydra: Gulony i Półcentki, Polityka, 2009-08-29 |
|
|
Sądziłem, że Stach dogada się z przyszłym teściem i wyjedzie z Czuczełłami, ale Stach też nic nie wskórał. Czuczełło nie mógł narażać się na zatrzymanie po drodze z rodziną za szwarcowanie dodatkowej osoby. źródło: Józef Doliński: Obraz trawiony wspomnieniem, 1982 (books.google.pl) |
|
|
Jeden z moich znajomych [...] opowiadał, że jego ojciec [...] szwarcował od Rosjan do ich zwolenników za linią frontu wiadomości - tajne przez poufne. źródło: Internet: forumjurajskie.pl |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
szwarcuję |
szwarcujemy |
|||
| 2 os. |
szwarcujesz |
szwarcujecie |
|||
| 3 os. |
szwarcuje |
szwarcują |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
szwarcowałem +(e)m szwarcował |
szwarcowałam +(e)m szwarcowała |
szwarcowałom +(e)m szwarcowało |
szwarcowaliśmy +(e)śmy szwarcowali |
szwarcowałyśmy +(e)śmy szwarcowały |
| 2 os. |
szwarcowałeś +(e)ś szwarcował |
szwarcowałaś +(e)ś szwarcowała |
szwarcowałoś +(e)ś szwarcowało |
szwarcowaliście +(e)ście szwarcowali |
szwarcowałyście +(e)ście szwarcowały |
| 3 os. |
szwarcował |
szwarcowała |
szwarcowało |
szwarcowali |
szwarcowały |
bezosobnik: szwarcowano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę szwarcował będę szwarcować |
będę szwarcowała będę szwarcować |
będę szwarcowało będę szwarcować |
będziemy szwarcowali będziemy szwarcować |
będziemy szwarcowały będziemy szwarcować |
| 2 os. |
będziesz szwarcował będziesz szwarcować |
będziesz szwarcowała będziesz szwarcować |
będziesz szwarcowało będziesz szwarcować |
będziecie szwarcowali będziecie szwarcować |
będziecie szwarcowały będziecie szwarcować |
| 3 os. |
będzie szwarcował będzie szwarcować |
będzie szwarcowała będzie szwarcować |
będzie szwarcowało będzie szwarcować |
będą szwarcowali będą szwarcować |
będą szwarcowały będą szwarcować |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
szwarcujmy |
|
| 2 os. |
szwarcuj |
szwarcujcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
szwarcowałbym bym szwarcował |
szwarcowałabym bym szwarcowała |
szwarcowałobym bym szwarcowało |
szwarcowalibyśmy byśmy szwarcowali |
szwarcowałybyśmy byśmy szwarcowały |
| 2 os. |
szwarcowałbyś byś szwarcował |
szwarcowałabyś byś szwarcowała |
szwarcowałobyś byś szwarcowało |
szwarcowalibyście byście szwarcowali |
szwarcowałybyście byście szwarcowały |
| 3 os. |
szwarcowałby by szwarcował |
szwarcowałaby by szwarcowała |
szwarcowałoby by szwarcowało |
szwarcowaliby by szwarcowali |
szwarcowałyby by szwarcowały |
bezosobnik: szwarcowano by
bezokolicznik: szwarcować
imiesłów przysłówkowy współczesny:
szwarcując
gerundium: szwarcowanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | szwarcowanie |
szwarcowania |
| D. | szwarcowania |
szwarcowań |
| C. | szwarcowaniu |
szwarcowaniom |
| B. | szwarcowanie |
szwarcowania |
| N. | szwarcowaniem |
szwarcowaniami |
| Ms. | szwarcowaniu |
szwarcowaniach |
| W. | szwarcowanie |
szwarcowania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: szwarcujący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | szwarcujący |
szwarcujący |
szwarcujący |
szwarcujące |
szwarcująca |
| D. | szwarcującego |
szwarcującego |
szwarcującego |
szwarcującego |
szwarcującej |
| C. | szwarcującemu |
szwarcującemu |
szwarcującemu |
szwarcującemu |
szwarcującej |
| B. | szwarcującego |
szwarcującego |
szwarcujący |
szwarcujące |
szwarcującą |
| N. | szwarcującym |
szwarcującym |
szwarcującym |
szwarcującym |
szwarcującą |
| Ms. | szwarcującym |
szwarcującym |
szwarcującym |
szwarcującym |
szwarcującej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | szwarcujący |
szwarcujący |
szwarcujące |
szwarcujące |
| D. | szwarcujących |
szwarcujących |
szwarcujących |
szwarcujących |
| C. | szwarcującym |
szwarcującym |
szwarcującym |
szwarcującym |
| B. | szwarcujących |
szwarcujących |
szwarcujących |
szwarcujące |
| N. | szwarcującymi |
szwarcującymi |
szwarcującymi |
szwarcującymi |
| Ms. | szwarcujących |
szwarcujących |
szwarcujących |
szwarcujących |
imiesłów przymiotnikowy bierny: szwarcowany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | szwarcowany |
szwarcowany |
szwarcowany |
szwarcowane |
szwarcowana |
| D. | szwarcowanego |
szwarcowanego |
szwarcowanego |
szwarcowanego |
szwarcowanej |
| C. | szwarcowanemu |
szwarcowanemu |
szwarcowanemu |
szwarcowanemu |
szwarcowanej |
| B. | szwarcowanego |
szwarcowanego |
szwarcowany |
szwarcowane |
szwarcowaną |
| N. | szwarcowanym |
szwarcowanym |
szwarcowanym |
szwarcowanym |
szwarcowaną |
| Ms. | szwarcowanym |
szwarcowanym |
szwarcowanym |
szwarcowanym |
szwarcowanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | szwarcowani |
szwarcowani |
szwarcowane |
szwarcowane |
| D. | szwarcowanych |
szwarcowanych |
szwarcowanych |
szwarcowanych |
| C. | szwarcowanym |
szwarcowanym |
szwarcowanym |
szwarcowanym |
| B. | szwarcowanych |
szwarcowanych |
szwarcowanych |
szwarcowane |
| N. | szwarcowanymi |
szwarcowanymi |
szwarcowanymi |
szwarcowanymi |
| Ms. | szwarcowanych |
szwarcowanych |
szwarcowanych |
szwarcowanych |
odpowiednik aspektowy: przeszwarcować
Składnia
|
+ | szwarcować | + |
KOGO/CO +
(SKĄD) +
(DOKĄD)
|
2. wąsy
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kolory i światło
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Pielęgnacja ciała czynności związane z pielęgnacją ciała i ich efekty
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie czynności, przedmioty i osoby związane z robieniem i noszeniem ubrań
Połączenia
- szwarcować buty, wąsy
Cytaty
|
Dziewuchy chichotały, że on ten swój wąs pastą, co kopyta koniom pucował, szwarcował sobie. źródło: Internet: wszystkoconajwazniejsze.pl |
|
|
Nasze rycerstwo od wieków szwarcowało sobie wąsy i chętnie poddawało się w razurach wszelkim wybrykom sztuki balwierskiej. źródło: Agnieszka Lisak: Miłość, kobieta i małżeństwo w XIX wieku, 2009 (books.google.pl) |
|
|
[...] każ tedy jutro, kolego, Kozakowi szwarcować buty, żupan odświętny wdziewaj i wieczorną porą szoruj do nas. źródło: Janusz Teodor Dybowski: Wojenny pan, 1972 (books.google.pl) |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
szwarcuję |
szwarcujemy |
|||
| 2 os. |
szwarcujesz |
szwarcujecie |
|||
| 3 os. |
szwarcuje |
szwarcują |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
szwarcowałem +(e)m szwarcował |
szwarcowałam +(e)m szwarcowała |
szwarcowałom +(e)m szwarcowało |
szwarcowaliśmy +(e)śmy szwarcowali |
szwarcowałyśmy +(e)śmy szwarcowały |
| 2 os. |
szwarcowałeś +(e)ś szwarcował |
szwarcowałaś +(e)ś szwarcowała |
szwarcowałoś +(e)ś szwarcowało |
szwarcowaliście +(e)ście szwarcowali |
szwarcowałyście +(e)ście szwarcowały |
| 3 os. |
szwarcował |
szwarcowała |
szwarcowało |
szwarcowali |
szwarcowały |
bezosobnik: szwarcowano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę szwarcował będę szwarcować |
będę szwarcowała będę szwarcować |
będę szwarcowało będę szwarcować |
będziemy szwarcowali będziemy szwarcować |
będziemy szwarcowały będziemy szwarcować |
| 2 os. |
będziesz szwarcował będziesz szwarcować |
będziesz szwarcowała będziesz szwarcować |
będziesz szwarcowało będziesz szwarcować |
będziecie szwarcowali będziecie szwarcować |
będziecie szwarcowały będziecie szwarcować |
| 3 os. |
będzie szwarcował będzie szwarcować |
będzie szwarcowała będzie szwarcować |
będzie szwarcowało będzie szwarcować |
będą szwarcowali będą szwarcować |
będą szwarcowały będą szwarcować |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
szwarcujmy |
|
| 2 os. |
szwarcuj |
szwarcujcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
szwarcowałbym bym szwarcował |
szwarcowałabym bym szwarcowała |
szwarcowałobym bym szwarcowało |
szwarcowalibyśmy byśmy szwarcowali |
szwarcowałybyśmy byśmy szwarcowały |
| 2 os. |
szwarcowałbyś byś szwarcował |
szwarcowałabyś byś szwarcowała |
szwarcowałobyś byś szwarcowało |
szwarcowalibyście byście szwarcowali |
szwarcowałybyście byście szwarcowały |
| 3 os. |
szwarcowałby by szwarcował |
szwarcowałaby by szwarcowała |
szwarcowałoby by szwarcowało |
szwarcowaliby by szwarcowali |
szwarcowałyby by szwarcowały |
bezosobnik: szwarcowano by
bezokolicznik: szwarcować
imiesłów przysłówkowy współczesny:
szwarcując
gerundium: szwarcowanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | szwarcowanie |
szwarcowania |
| D. | szwarcowania |
szwarcowań |
| C. | szwarcowaniu |
szwarcowaniom |
| B. | szwarcowanie |
szwarcowania |
| N. | szwarcowaniem |
szwarcowaniami |
| Ms. | szwarcowaniu |
szwarcowaniach |
| W. | szwarcowanie |
szwarcowania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: szwarcujący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | szwarcujący |
szwarcujący |
szwarcujący |
szwarcujące |
szwarcująca |
| D. | szwarcującego |
szwarcującego |
szwarcującego |
szwarcującego |
szwarcującej |
| C. | szwarcującemu |
szwarcującemu |
szwarcującemu |
szwarcującemu |
szwarcującej |
| B. | szwarcującego |
szwarcującego |
szwarcujący |
szwarcujące |
szwarcującą |
| N. | szwarcującym |
szwarcującym |
szwarcującym |
szwarcującym |
szwarcującą |
| Ms. | szwarcującym |
szwarcującym |
szwarcującym |
szwarcującym |
szwarcującej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | szwarcujący |
szwarcujący |
szwarcujące |
szwarcujące |
| D. | szwarcujących |
szwarcujących |
szwarcujących |
szwarcujących |
| C. | szwarcującym |
szwarcującym |
szwarcującym |
szwarcującym |
| B. | szwarcujących |
szwarcujących |
szwarcujących |
szwarcujące |
| N. | szwarcującymi |
szwarcującymi |
szwarcującymi |
szwarcującymi |
| Ms. | szwarcujących |
szwarcujących |
szwarcujących |
szwarcujących |
imiesłów przymiotnikowy bierny: szwarcowany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | szwarcowany |
szwarcowany |
szwarcowany |
szwarcowane |
szwarcowana |
| D. | szwarcowanego |
szwarcowanego |
szwarcowanego |
szwarcowanego |
szwarcowanej |
| C. | szwarcowanemu |
szwarcowanemu |
szwarcowanemu |
szwarcowanemu |
szwarcowanej |
| B. | szwarcowanego |
szwarcowanego |
szwarcowany |
szwarcowane |
szwarcowaną |
| N. | szwarcowanym |
szwarcowanym |
szwarcowanym |
szwarcowanym |
szwarcowaną |
| Ms. | szwarcowanym |
szwarcowanym |
szwarcowanym |
szwarcowanym |
szwarcowanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | szwarcowani |
szwarcowani |
szwarcowane |
szwarcowane |
| D. | szwarcowanych |
szwarcowanych |
szwarcowanych |
szwarcowanych |
| C. | szwarcowanym |
szwarcowanym |
szwarcowanym |
szwarcowanym |
| B. | szwarcowanych |
szwarcowanych |
szwarcowanych |
szwarcowane |
| N. | szwarcowanymi |
szwarcowanymi |
szwarcowanymi |
szwarcowanymi |
| Ms. | szwarcowanych |
szwarcowanych |
szwarcowanych |
szwarcowanych |
odpowiednik aspektowy: wyszwarcować
Składnia
|
+ | szwarcować | + |
CO
|