UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

szwarcować

Chronologizacja

1646, Kart XVII-XVIII

Pochodzenie

niem. schwärzen 'czernić; przemycać'

z niem. schwarz 'czarny'

1. broń

Definicja

pot.  przest. 
przemycać - nielegalnie przewozić lub przenosić

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa przestępstwa

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przemycać, przerzucać, szmuglować

Połączenia

  • szwarcować ludzi, powstańców; broń, listy, okowitę, tytoń, węgiel, wódkę
  • szwarcować do Królestwa (Polskiego), do Polski

Cytaty

W giece, jak w każdym biurowcu, była portiernia. Kazio polecił mi szwarcować maszynę do budynku i z powrotem, aby portierka nie widziała. Powinieneś się wciągać w konspirację, nie wiadomo, co się w życiu przyda, a zresztą o wiele prościej jest maszynę przemycać, niż starać się o oficjalne zezwolenie.

źródło: NKJP: Antoni Kroh: Starorzecza, 2010

To właśnie z tamtejszej piekarni Urke Nachalnik, który w niej pracował, szwarcował chleb i - jak wspominał w Żywych grobowcach - nieraz poparzył sobie brzuch, gdy wynosił za pazuchą gorące bochenki [...].

źródło: NKJP: Stanisław Milewski: Szemrane towarzystwo niegdysiejszej Warszawy, 2009

Kupowało się od niego wódkę-okowitę i szwarcowało do Królestwa.

źródło: NKJP: Katarzyna Wydra: Gulony i Półcentki, Polityka, 2009-08-29

Sądziłem, że Stach dogada się z przyszłym teściem i wyjedzie z Czuczełłami, ale Stach też nic nie wskórał. Czuczełło nie mógł narażać się na zatrzymanie po drodze z rodziną za szwarcowanie dodatkowej osoby.

źródło: Józef Doliński: Obraz trawiony wspomnieniem, 1982 (books.google.pl)

Jeden z moich znajomych [...] opowiadał, że jego ojciec [...] szwarcował od Rosjan do ich zwolenników za linią frontu wiadomości - tajne przez poufne.

źródło: Internet: forumjurajskie.pl

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. szwarcuję
szwarcujemy
2 os. szwarcujesz
szwarcujecie
3 os. szwarcuje
szwarcują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. szwarcowałem
+(e)m szwarcował
szwarcowałam
+(e)m szwarcowała
szwarcowałom
+(e)m szwarcowało
szwarcowaliśmy
+(e)śmy szwarcowali
szwarcowałyśmy
+(e)śmy szwarcowały
2 os. szwarcowałeś
+(e)ś szwarcował
szwarcowałaś
+(e)ś szwarcowała
szwarcowałoś
+(e)ś szwarcowało
szwarcowaliście
+(e)ście szwarcowali
szwarcowałyście
+(e)ście szwarcowały
3 os. szwarcował
szwarcowała
szwarcowało
szwarcowali
szwarcowały

bezosobnik: szwarcowano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę szwarcował
będę szwarcować
będę szwarcowała
będę szwarcować
będę szwarcowało
będę szwarcować
będziemy szwarcowali
będziemy szwarcować
będziemy szwarcowały
będziemy szwarcować
2 os. będziesz szwarcował
będziesz szwarcować
będziesz szwarcowała
będziesz szwarcować
będziesz szwarcowało
będziesz szwarcować
będziecie szwarcowali
będziecie szwarcować
będziecie szwarcowały
będziecie szwarcować
3 os. będzie szwarcował
będzie szwarcować
będzie szwarcowała
będzie szwarcować
będzie szwarcowało
będzie szwarcować
będą szwarcowali
będą szwarcować
będą szwarcowały
będą szwarcować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. szwarcujmy
2 os. szwarcuj
szwarcujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. szwarcowałbym
bym szwarcował
szwarcowałabym
bym szwarcowała
szwarcowałobym
bym szwarcowało
szwarcowalibyśmy
byśmy szwarcowali
szwarcowałybyśmy
byśmy szwarcowały
2 os. szwarcowałbyś
byś szwarcował
szwarcowałabyś
byś szwarcowała
szwarcowałobyś
byś szwarcowało
szwarcowalibyście
byście szwarcowali
szwarcowałybyście
byście szwarcowały
3 os. szwarcowałby
by szwarcował
szwarcowałaby
by szwarcowała
szwarcowałoby
by szwarcowało
szwarcowaliby
by szwarcowali
szwarcowałyby
by szwarcowały

bezosobnik: szwarcowano by

bezokolicznik: szwarcować

imiesłów przysłówkowy współczesny: szwarcując

gerundium: szwarcowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. szwarcowanie
szwarcowania
D. szwarcowania
szwarcowań
C. szwarcowaniu
szwarcowaniom
B. szwarcowanie
szwarcowania
N. szwarcowaniem
szwarcowaniami
Ms. szwarcowaniu
szwarcowaniach
W. szwarcowanie
szwarcowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: szwarcujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. szwarcujący
szwarcujący
szwarcujący
szwarcujące
szwarcująca
D. szwarcującego
szwarcującego
szwarcującego
szwarcującego
szwarcującej
C. szwarcującemu
szwarcującemu
szwarcującemu
szwarcującemu
szwarcującej
B. szwarcującego
szwarcującego
szwarcujący
szwarcujące
szwarcującą
N. szwarcującym
szwarcującym
szwarcującym
szwarcującym
szwarcującą
Ms. szwarcującym
szwarcującym
szwarcującym
szwarcującym
szwarcującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. szwarcujący
szwarcujący
szwarcujące
szwarcujące
D. szwarcujących
szwarcujących
szwarcujących
szwarcujących
C. szwarcującym
szwarcującym
szwarcującym
szwarcującym
B. szwarcujących
szwarcujących
szwarcujących
szwarcujące
N. szwarcującymi
szwarcującymi
szwarcującymi
szwarcującymi
Ms. szwarcujących
szwarcujących
szwarcujących
szwarcujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: szwarcowany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. szwarcowany
szwarcowany
szwarcowany
szwarcowane
szwarcowana
D. szwarcowanego
szwarcowanego
szwarcowanego
szwarcowanego
szwarcowanej
C. szwarcowanemu
szwarcowanemu
szwarcowanemu
szwarcowanemu
szwarcowanej
B. szwarcowanego
szwarcowanego
szwarcowany
szwarcowane
szwarcowaną
N. szwarcowanym
szwarcowanym
szwarcowanym
szwarcowanym
szwarcowaną
Ms. szwarcowanym
szwarcowanym
szwarcowanym
szwarcowanym
szwarcowanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. szwarcowani
szwarcowani
szwarcowane
szwarcowane
D. szwarcowanych
szwarcowanych
szwarcowanych
szwarcowanych
C. szwarcowanym
szwarcowanym
szwarcowanym
szwarcowanym
B. szwarcowanych
szwarcowanych
szwarcowanych
szwarcowane
N. szwarcowanymi
szwarcowanymi
szwarcowanymi
szwarcowanymi
Ms. szwarcowanych
szwarcowanych
szwarcowanych
szwarcowanych

odpowiednik aspektowy: przeszwarcować

Składnia

bez ograniczeń + szwarcować +
KOGO/CO + (SKĄD) + (DOKĄD)

2. wąsy

Definicja

przest. 
smarować substancją barwiącą na czarno

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kolory i światło

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Pielęgnacja ciała czynności związane z pielęgnacją ciała i ich efekty

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie czynności, przedmioty i osoby związane z robieniem i noszeniem ubrań

Połączenia

  • szwarcować buty, wąsy

Cytaty

Dziewuchy chichotały, że on ten swój wąs pastą, co kopyta koniom pucował, szwarcował sobie.

źródło: Internet: wszystkoconajwazniejsze.pl

Nasze rycerstwo od wieków szwarcowało sobie wąsy i chętnie poddawało się w razurach wszelkim wybrykom sztuki balwierskiej.

źródło: Agnieszka Lisak: Miłość, kobieta i małżeństwo w XIX wieku, 2009 (books.google.pl)

[...] każ tedy jutro, kolego, Kozakowi szwarcować buty, żupan odświętny wdziewaj i wieczorną porą szoruj do nas.

źródło: Janusz Teodor Dybowski: Wojenny pan, 1972 (books.google.pl)

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. szwarcuję
szwarcujemy
2 os. szwarcujesz
szwarcujecie
3 os. szwarcuje
szwarcują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. szwarcowałem
+(e)m szwarcował
szwarcowałam
+(e)m szwarcowała
szwarcowałom
+(e)m szwarcowało
szwarcowaliśmy
+(e)śmy szwarcowali
szwarcowałyśmy
+(e)śmy szwarcowały
2 os. szwarcowałeś
+(e)ś szwarcował
szwarcowałaś
+(e)ś szwarcowała
szwarcowałoś
+(e)ś szwarcowało
szwarcowaliście
+(e)ście szwarcowali
szwarcowałyście
+(e)ście szwarcowały
3 os. szwarcował
szwarcowała
szwarcowało
szwarcowali
szwarcowały

bezosobnik: szwarcowano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę szwarcował
będę szwarcować
będę szwarcowała
będę szwarcować
będę szwarcowało
będę szwarcować
będziemy szwarcowali
będziemy szwarcować
będziemy szwarcowały
będziemy szwarcować
2 os. będziesz szwarcował
będziesz szwarcować
będziesz szwarcowała
będziesz szwarcować
będziesz szwarcowało
będziesz szwarcować
będziecie szwarcowali
będziecie szwarcować
będziecie szwarcowały
będziecie szwarcować
3 os. będzie szwarcował
będzie szwarcować
będzie szwarcowała
będzie szwarcować
będzie szwarcowało
będzie szwarcować
będą szwarcowali
będą szwarcować
będą szwarcowały
będą szwarcować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. szwarcujmy
2 os. szwarcuj
szwarcujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. szwarcowałbym
bym szwarcował
szwarcowałabym
bym szwarcowała
szwarcowałobym
bym szwarcowało
szwarcowalibyśmy
byśmy szwarcowali
szwarcowałybyśmy
byśmy szwarcowały
2 os. szwarcowałbyś
byś szwarcował
szwarcowałabyś
byś szwarcowała
szwarcowałobyś
byś szwarcowało
szwarcowalibyście
byście szwarcowali
szwarcowałybyście
byście szwarcowały
3 os. szwarcowałby
by szwarcował
szwarcowałaby
by szwarcowała
szwarcowałoby
by szwarcowało
szwarcowaliby
by szwarcowali
szwarcowałyby
by szwarcowały

bezosobnik: szwarcowano by

bezokolicznik: szwarcować

imiesłów przysłówkowy współczesny: szwarcując

gerundium: szwarcowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. szwarcowanie
szwarcowania
D. szwarcowania
szwarcowań
C. szwarcowaniu
szwarcowaniom
B. szwarcowanie
szwarcowania
N. szwarcowaniem
szwarcowaniami
Ms. szwarcowaniu
szwarcowaniach
W. szwarcowanie
szwarcowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: szwarcujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. szwarcujący
szwarcujący
szwarcujący
szwarcujące
szwarcująca
D. szwarcującego
szwarcującego
szwarcującego
szwarcującego
szwarcującej
C. szwarcującemu
szwarcującemu
szwarcującemu
szwarcującemu
szwarcującej
B. szwarcującego
szwarcującego
szwarcujący
szwarcujące
szwarcującą
N. szwarcującym
szwarcującym
szwarcującym
szwarcującym
szwarcującą
Ms. szwarcującym
szwarcującym
szwarcującym
szwarcującym
szwarcującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. szwarcujący
szwarcujący
szwarcujące
szwarcujące
D. szwarcujących
szwarcujących
szwarcujących
szwarcujących
C. szwarcującym
szwarcującym
szwarcującym
szwarcującym
B. szwarcujących
szwarcujących
szwarcujących
szwarcujące
N. szwarcującymi
szwarcującymi
szwarcującymi
szwarcującymi
Ms. szwarcujących
szwarcujących
szwarcujących
szwarcujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: szwarcowany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. szwarcowany
szwarcowany
szwarcowany
szwarcowane
szwarcowana
D. szwarcowanego
szwarcowanego
szwarcowanego
szwarcowanego
szwarcowanej
C. szwarcowanemu
szwarcowanemu
szwarcowanemu
szwarcowanemu
szwarcowanej
B. szwarcowanego
szwarcowanego
szwarcowany
szwarcowane
szwarcowaną
N. szwarcowanym
szwarcowanym
szwarcowanym
szwarcowanym
szwarcowaną
Ms. szwarcowanym
szwarcowanym
szwarcowanym
szwarcowanym
szwarcowanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. szwarcowani
szwarcowani
szwarcowane
szwarcowane
D. szwarcowanych
szwarcowanych
szwarcowanych
szwarcowanych
C. szwarcowanym
szwarcowanym
szwarcowanym
szwarcowanym
B. szwarcowanych
szwarcowanych
szwarcowanych
szwarcowane
N. szwarcowanymi
szwarcowanymi
szwarcowanymi
szwarcowanymi
Ms. szwarcowanych
szwarcowanych
szwarcowanych
szwarcowanych

odpowiednik aspektowy: wyszwarcować

Składnia

bez ograniczeń + szwarcować +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 24.02.2021
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json