UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

derka

Chronologizacja

XVI w., SPXVI

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. derka
derki
D. derki
derek
C. derce
derkom
B. derkę
derki
N. derką
derkami
Ms. derce
derkach
W. derko
derki

Pochodzenie

ukr. dérha, džérha 'gruba tkanina, derka'

z tur. čerge 'mały namiot'

1. dla konia

Definicja

okrycie konia, zakrywające jego tułów, zad, czasem też szyję, wykonane z różnych materiałów i spełniające różne funkcje

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt

Relacje znaczeniowe

synonimy:  dera, kapa

Połączenia

  • ciepła, końska derka
  • derka dla konia
  • okryty derką

Cytaty

Nawet konie, okryte derkami lub zwyczajnymi kocami, poczciwe szkapy z oszronionymi pyskami, wydawały się cieszyć z bliskiego już Bożego Narodzenia...

źródło: NKJP: Ryby po krakowsku, Dziennik Polski 2002-08-03

Trumnę okrytą narodową flagą przewieziono fioletowym karawanem z białymi pióropuszami zaprzężonym w sześć fryzyjskich koni, okrytych fioletowymi derkami z białymi zdobieniami.

źródło: NKJP: Ostatnia droga księcia, Dziennik Polski 2002-10-16

Siedziała na krześle, opatulona czymś w rodzaju końskiej derki, a może starego chodnika.

źródło: NKJP: Piotr Rowicki: Przed górami, przed lasami, 2005

2. do przykrycia

Definicja

koc lub kawałek grubej tkaniny służący do przykrywania się, okrywania nóg, spania na nim

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka sprzęty domowe i przedmioty codziennego użytku

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  okrycie, przykrycie

Połączenia

  • brudna derka
  • derka do okrycia
  • przykryty derką
  • położyć się, ułożyć się na derce

Cytaty

Było to ciasne wnętrze, w kącie na sienniku przykrytym derką siedziało dwoje umorusanych dzieci [...]

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Imię twoje, 2008

Ułożyła się na posłaniu plecami do męża i otuliła derką.

źródło: NKJP:Iwona Surmik; Smoczy Pakt, 2003

Kiedy na początku września ochłodziło się, zaczął się skarżyć, że nowożeńcy zabrali mu pierzynę i że marznie pod derką.

źródło: NKJP: Edmund Niziurski: Księga urwisów, 1954

Cela to było straszne miejsce - popielate ściany, w rogu podest, na nim - bure derki.

źródło: NKJP:13 grudnia roku pamiętnego.., Dziennik Polski 2006-12-13

Data ostatniej modyfikacji: 04.12.2019
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json