UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

odzież

Chronologizacja

SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

ukr. odéža, ódiž

z psł. *odedja 'okrycie; to, co służy do okrycia; odzież, ubranie, strój'

Polską rodzimą postacią było dawne (XVI-XVII w.) odziedza 'okrycie, powłoka, pokrywa; błona okrywająca coś na ciele'; forma prasłowiańska oparta na temacie czasu teraźniejszego *oded-; postać fonetyczna formy współczesnej z -ž wskazuje na zapożyczenie z ukraińskiego (Bor); zob. odziać

Definicja

urzęd. 
rzeczy, w które ubiera się człowiek

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  garderoba, odzienie, przyodzienie, przyodziewek, ubiór, ubranie

Połączenia

  • damska, dziecięca, męska; bawełniana, gumowa, skórzana, wełniana; biała, czarna..., jasna; brudna, czysta; wierzchnia; duża, gruba, lekka, ciepła, przewiewna; indyjska, polska, zachodnia, zagraniczna; specjalistyczna, specjalna, sportowa, zwykła; ekologiczna, firmowa; letnia, zimowa; dodatkowa; hurtowa, atrakcyjna, dobra, ekskluzywna, elegancka, luksusowa, markowa, oryginalna; niepotrzebna, najpotrzebniejsza, niezbędna; odpowiednia; droga, tania; modna; nowa, stara; podarta, zabrudzona, zniszczona, własna; niekompletna; mokra, sucha; importowana, sprowadzana, przekazana komuś; podrobiona; rozrzucona, używana odzież; odzież ciężka, lekka; młodzieżowa; wojskowa; ochronna, robocza; gotowa
  • odzież dziecka; jakiejś firmy, marki; Benettona...
  • odzież dla dzieci, dla niemowląt, dla pań, dla pracowników, dla powodzian; z Chin, z Turcji, z Zachodu, z zagranicy, z importu, ze sklepu; z darów; ze skóry
  • odzież na zimę; na wagę; na zmianę; na eksport, na jakiś rynek
  • odzież z jakąś metką
  • odzież i akcesoria, odzież i jakieś artykuły; odzież i bielizna, odzież i buty, odzież i dodatki, odzież i dokumenty, odzież i kosmetyki, odzież i leki, odzież i lekarstwa; odzież i obuwie; odzież i jakiś sprzęt, odzież i środki czystości, odzież i tekstylia, odzież i jakieś wyroby; odzież i zabawki, odzież i żywność
  • sztuka; warstwy; zakamarki; części, element, fragment, kawałki, mieszanina, resztki, skrawki, strzępy; komplet; partia; ilość, jakość, rodzaj, rozmiar, typ; sterta; ceny, katalog, kolekcja, pokaz, model; marka; podróbka; brak, dystrybucja, import, produkcja; fabryka, hurtownia, magazyn, pralnia, wytwórnia; czystość; przeróbka, reperacja; czyszczenie, dezynfekcja, konserwacja, odkażanie; importer, krawiec, producent, projektant, projektantka, sprzedawca; rynek, sprzedaż, transport, wymiana, zakup; zbiórka; zmiana; technologia odzieży
  • handel, obrót odzieżą
  • dodatki, suszarka do odzieży
  • pojemnik, szafa; wydatki na odzież
  • budka, butik, magazyn, sklep, stoisko, stragan; katalog; regał; kontener, paczka, plecak, reklamówka, torba, walizka, worek z odzieżą
  • odzież trafia do kogoś
  • nosić; zmienić, zrzucać; kupić/kupować, zakupić, sprzedawać; dostać, otrzymać; niszczyć, zniszczyć; dostarczać, przekazywać, rozdawać, wydać/wydawać, zebrać/zbierać, przydzielić; czyścić, prać; szyć, produkować, wytwarzać; przechowywać; przeszukać; skraść, ukraść, zabrać odzież; pranie, projektowanie odzieży
  • handlować odzieżą; (torba, worek...) wypełniony odzieżą
  • ubrany w jakąś odzież; wyposażenie, zaopatrzenie w odzież

Cytaty

Zapewnienie osobie bezdomnej schronienia, ciepłej odzieży, posiłku jest zadaniem własnym i obligatoryjnym gminy.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 05.12.2002

Pracodawca może także ustalić stanowiska pracy, na których dopuszcza się używanie przez pracowników, za ich zgodą, własnej odzieży i obuwia roboczego, spełniających wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy (art. 2377 par. 2 k.p.).

źródło: NKJP: Katarzyna Wrońska-Zblewska: Praca i Zdrowie: Odzież robocza, prasa, 2007-12-07

Dzięki tym akcjom możliwy był zakup ciepłej odzieży dla wychowanków, wysyłanie ich na kolonie i do sanatorium.

źródło: NKJP: (ZS): Człowiek schronieniem dla człowieka, Echo Dnia, 2006-02-13

Dzieci, które do nas trafiają, często nie mają na sobie nic poza jedną zmianą odzieży, która nadaje się jedynie do wyrzucenia.

źródło: NKJP: (IB): Kwestowi zawodowcy, Echo Dnia, 2004-12-11

Oprócz salonów z luksusową odzieżą powstaną wielobranżowe supermarkety (pierwsze otwarto już w Warszawie, Wrocławiu i Krakowie).

źródło: NKJP: Anna Gąsiorowska: Pewex story, Gazeta Wyborcza, 1993-02-23

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. odzież
odzieże
D. odzieży
odzieży
C. odzieży
odzieżom
B. odzież
odzieże
N. odzieżą
odzieżami
Ms. odzieży
odzieżach
W. odzieży
odzieże

Inne uwagi

Zwykle lp

Data ostatniej modyfikacji: 29.01.2010
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json