UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

rozbrykać się

Chronologizacja

1693, KorBa

Pochodzenie

Zob. brykać

1. o ludziach

Definicja

pot. 
bawiąc się, zacząć się zachowywać zbyt wesoło i hałaśliwie lub w inny sposób uciążliwy dla otoczenia

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny rozrywka

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  rozdokazywać się

Cytaty

Córka i zięć próbują uciszyć swoje dziewczynki, bo po naszym wejściu rozbrykały się jak kozy, wrzeszczą i ganiają się po całym mieszkaniu.

źródło: NKJP: Henryk Sekulski: Przebitka, 2001

[...] publiczność rozbrykała się, jak to w Łodzi, dość szybko, ale nie straciła wcale rezonu do samego końca [...]. A najbardziej dokazywały... dzieciaki.

źródło: Internet: po.trasie.pl

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozbrykam się
 rozbrykamy się
2 os. rozbrykasz się
 rozbrykacie się
3 os. rozbryka się
 rozbrykają się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozbrykałem się
+(e)m się rozbrykał
 rozbrykałam się
+(e)m się rozbrykała
 rozbrykałom się
+(e)m się rozbrykało
 rozbrykaliśmy się
+(e)śmy się rozbrykali
 rozbrykałyśmy się
+(e)śmy się rozbrykały
2 os. rozbrykałeś się
+(e)ś się rozbrykał
 rozbrykałaś się
+(e)ś się rozbrykała
 rozbrykałoś się
+(e)ś się rozbrykało
 rozbrykaliście się
+(e)ście się rozbrykali
 rozbrykałyście się
+(e)ście się rozbrykały
3 os. rozbrykał się
 rozbrykała się
 rozbrykało się
 rozbrykali się
 rozbrykały się

bezosobnik: rozbrykano się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozbrykajmy się
2 os. rozbrykaj się
 rozbrykajcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozbrykałbym się
bym się rozbrykał
 rozbrykałabym się
bym się rozbrykała
 rozbrykałobym się
bym się rozbrykało
 rozbrykalibyśmy się
byśmy się rozbrykali
 rozbrykałybyśmy się
byśmy się rozbrykały
2 os. rozbrykałbyś się
byś się rozbrykał
 rozbrykałabyś się
byś się rozbrykała
 rozbrykałobyś się
byś się rozbrykało
 rozbrykalibyście się
byście się rozbrykali
 rozbrykałybyście się
byście się rozbrykały
3 os. rozbrykałby się
by się rozbrykał
 rozbrykałaby się
by się rozbrykała
 rozbrykałoby się
by się rozbrykało
 rozbrykaliby się
by się rozbrykali
 rozbrykałyby się
by się rozbrykały

bezosobnik: rozbrykano by się

bezokolicznik: rozbrykać się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: rozbrykawszy się

gerundium: rozbrykanie się

odpowiednik aspektowy: rozbrykiwać się

2. o zwierzętach

Definicja

pot. 
zacząć biegać i podskakiwać, a przez to stać się trudnym do opanowania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt

Relacje znaczeniowe

synonimy:  rozhukać się

Cytaty

Pewnego dnia musiałem go [...] uderzyć, wówczas koń rozbrykał się i wywrócił wózek z beczką wody. Omal nie zostałem zabity.

źródło: Maciej Siekierski, ‎Feliks Tych: Widziałem anioła śmierci, 2006 (books.google.pl)

Rano kotka rozbrykała się jeszcze bardziej. Odkryła, że kanapa, firanki, zasłony mogą być świetną zabawką.

źródło: Internet: lamusikcountry.blogspot.com

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozbrykam się
 rozbrykamy się
2 os. rozbrykasz się
 rozbrykacie się
3 os. rozbryka się
 rozbrykają się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozbrykałem się
+(e)m się rozbrykał
 rozbrykałam się
+(e)m się rozbrykała
 rozbrykałom się
+(e)m się rozbrykało
 rozbrykaliśmy się
+(e)śmy się rozbrykali
 rozbrykałyśmy się
+(e)śmy się rozbrykały
2 os. rozbrykałeś się
+(e)ś się rozbrykał
 rozbrykałaś się
+(e)ś się rozbrykała
 rozbrykałoś się
+(e)ś się rozbrykało
 rozbrykaliście się
+(e)ście się rozbrykali
 rozbrykałyście się
+(e)ście się rozbrykały
3 os. rozbrykał się
 rozbrykała się
 rozbrykało się
 rozbrykali się
 rozbrykały się

bezosobnik: rozbrykano się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozbrykajmy się
2 os. rozbrykaj się
 rozbrykajcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozbrykałbym się
bym się rozbrykał
 rozbrykałabym się
bym się rozbrykała
 rozbrykałobym się
bym się rozbrykało
 rozbrykalibyśmy się
byśmy się rozbrykali
 rozbrykałybyśmy się
byśmy się rozbrykały
2 os. rozbrykałbyś się
byś się rozbrykał
 rozbrykałabyś się
byś się rozbrykała
 rozbrykałobyś się
byś się rozbrykało
 rozbrykalibyście się
byście się rozbrykali
 rozbrykałybyście się
byście się rozbrykały
3 os. rozbrykałby się
by się rozbrykał
 rozbrykałaby się
by się rozbrykała
 rozbrykałoby się
by się rozbrykało
 rozbrykaliby się
by się rozbrykali
 rozbrykałyby się
by się rozbrykały

bezosobnik: rozbrykano by się

bezokolicznik: rozbrykać się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: rozbrykawszy się

gerundium: rozbrykanie się

odpowiednik aspektowy: rozbrykiwać się

3. o literaturze

Definicja

pot. 
działać lub funkcjonować, przekraczając jakieś normy lub tak, jakby w jakimś zakresie nie istniały ograniczenia

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Cytaty

Import węgla rozbrykał się przez zwiększone zużycie w nowych elektrowniach.

źródło: Mariusz Marszałkowski: Tchórzewski, 2020-07-29 (biznesalert.pl)

[...] literatura rozbrykała się w Internecie, gdzie oprócz bujnej twórczości amatorskiej rozwija się działalność zarobkowa [...].

źródło: Zdzisław Pietrasik: Co autor miał na myśli, 2002-05-25 (polityka.pl)

Genetyka tak się rozbrykała, że końca nie widać przedziwnym eksperymentom. To najbardziej zwariowana sfera badań naukowych końca naszego nienormalnego stulecia.

źródło: NKJP: Wariacje genetyczne, Dziennik Polski, 1999-10-29

Wyśmiewał pospolite wady jednostek i wynaturzenia życia społecznego. Kiedy się rozbrykał, potrafił dołożyć muzyce i geometrii.

źródło: NKJP: Ryszard Przybylski: Uśmiech Demokryta, 2009

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozbrykam się
 rozbrykamy się
2 os. rozbrykasz się
 rozbrykacie się
3 os. rozbryka się
 rozbrykają się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozbrykałem się
+(e)m się rozbrykał
 rozbrykałam się
+(e)m się rozbrykała
 rozbrykałom się
+(e)m się rozbrykało
 rozbrykaliśmy się
+(e)śmy się rozbrykali
 rozbrykałyśmy się
+(e)śmy się rozbrykały
2 os. rozbrykałeś się
+(e)ś się rozbrykał
 rozbrykałaś się
+(e)ś się rozbrykała
 rozbrykałoś się
+(e)ś się rozbrykało
 rozbrykaliście się
+(e)ście się rozbrykali
 rozbrykałyście się
+(e)ście się rozbrykały
3 os. rozbrykał się
 rozbrykała się
 rozbrykało się
 rozbrykali się
 rozbrykały się

bezosobnik: rozbrykano się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozbrykajmy się
2 os. rozbrykaj się
 rozbrykajcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozbrykałbym się
bym się rozbrykał
 rozbrykałabym się
bym się rozbrykała
 rozbrykałobym się
bym się rozbrykało
 rozbrykalibyśmy się
byśmy się rozbrykali
 rozbrykałybyśmy się
byśmy się rozbrykały
2 os. rozbrykałbyś się
byś się rozbrykał
 rozbrykałabyś się
byś się rozbrykała
 rozbrykałobyś się
byś się rozbrykało
 rozbrykalibyście się
byście się rozbrykali
 rozbrykałybyście się
byście się rozbrykały
3 os. rozbrykałby się
by się rozbrykał
 rozbrykałaby się
by się rozbrykała
 rozbrykałoby się
by się rozbrykało
 rozbrykaliby się
by się rozbrykali
 rozbrykałyby się
by się rozbrykały

bezosobnik: rozbrykano by się

bezokolicznik: rozbrykać się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: rozbrykawszy się

gerundium: rozbrykanie się

Data ostatniej modyfikacji: 14.09.2021
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN