UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

pętać się

Chronologizacja

1545, SPXVI

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. pętam się
pętamy się
2 os. pętasz się
pętacie się
3 os. pęta się
pętają się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. pętałem się
+(e)m się pętał
pętałam się
+(e)m się pętała
pętałom się
+(e)m się pętało
pętaliśmy się
+(e)śmy się pętali
pętałyśmy się
+(e)śmy się pętały
2 os. pętałeś się
+(e)ś się pętał
pętałaś się
+(e)ś się pętała
pętałoś się
+(e)ś się pętało
pętaliście się
+(e)ście się pętali
pętałyście się
+(e)ście się pętały
3 os. pętał się
pętała się
pętało się
pętali się
pętały się

bezosobnik: pętano się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się pętał
będę się pętać
będę się pętała
będę się pętać
będę się pętało
będę się pętać
będziemy się pętali
będziemy się pętać
będziemy się pętały
będziemy się pętać
2 os. będziesz się pętał
będziesz się pętać
będziesz się pętała
będziesz się pętać
będziesz się pętało
będziesz się pętać
będziecie się pętali
będziecie się pętać
będziecie się pętały
będziecie się pętać
3 os. będzie się pętał
będzie się pętać
będzie się pętała
będzie się pętać
będzie się pętało
będzie się pętać
będą się pętali
będą się pętać
będą się pętały
będą się pętać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. pętajmy się
2 os. pętaj się
pętajcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. pętałbym się
bym się pętał
pętałabym się
bym się pętała
pętałobym się
bym się pętało
pętalibyśmy się
byśmy się pętali
pętałybyśmy się
byśmy się pętały
2 os. pętałbyś się
byś się pętał
pętałabyś się
byś się pętała
pętałobyś się
byś się pętało
pętalibyście się
byście się pętali
pętałybyście się
byście się pętały
3 os. pętałby się
by się pętał
pętałaby się
by się pętała
pętałoby się
by się pętało
pętaliby się
by się pętali
pętałyby się
by się pętały

bezosobnik: pętano by się

bezokolicznik: pętać się

imiesłów przysłówkowy współczesny: pętając się

gerundium: pętanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. pętanie się
pętania się
D. pętania się
pętań się
C. pętaniu się
pętaniom się
B. pętanie się
pętania się
N. pętaniem się
pętaniami się
Ms. pętaniu się
pętaniach się
W. pętanie się
pętania się

imiesłów przymiotnikowy czynny: pętający się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. pętający się
pętający się
pętający się
pętające się
pętająca się
D. pętającego się
pętającego się
pętającego się
pętającego się
pętającej się
C. pętającemu się
pętającemu się
pętającemu się
pętającemu się
pętającej się
B. pętającego się
pętającego się
pętający się
pętające się
pętającą się
N. pętającym się
pętającym się
pętającym się
pętającym się
pętającą się
Ms. pętającym się
pętającym się
pętającym się
pętającym się
pętającej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. pętający się
pętający się
pętające się
pętające się
D. pętających się
pętających się
pętających się
pętających się
C. pętającym się
pętającym się
pętającym się
pętającym się
B. pętających się
pętających się
pętających się
pętające się
N. pętającymi się
pętającymi się
pętającymi się
pętającymi się
Ms. pętających się
pętających się
pętających się
pętających się

Pochodzenie

Zob. pętać

1. w sieci

Definicja

ograniczać w jakiś sposób własną swobodę poruszania się albo uniemożliwiać poruszanie się

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Cytaty

[...] Zaczął wymachiwać rękami, żeby się wyzwolić [...], ale pomyliły mu się kierunki [...], nie wiedział już, gdzie jest powierzchnia i tylko miotał się coraz bardziej, pętał się w sieciach jak w sidłach skowronek.

źródło: NKJP: Edward Stachura: Cała jaskrawość, 2006

Składnia

bez ograniczeń + pętać się +
(w CZYM)

2. po mieście

Definicja

poruszać się po jakimś terenie bez wyraźnego celu

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

synonimy:  kręcić się, pałętać się, plątać się, wałęsać się

Połączenia

  • pętać się po ulicach

Cytaty

Nie powinnam pętać się po osiedlu, nie powinnam kręcić się po obcych schodach [...].

źródło: NKJP: Ewa Nowacka: Może nie, może tak, 1976

Później dokuczał matce, że jest głupia oraz siostrze, że nie może wyjść za mąż i pęta się po domu.

źródło: NKJP: Jerzy Stawiński: Piszczyk, 1997

To dzieci go przyprowadziły, jak pętał się koło bloku.

źródło: NKJP: Izabela Filipiak: Magiczne oko. Opowiadania zebrane, 2006

[...] Skrzywdzono setki tysięcy ludzi, którzy pętali się po mieście bez większego sensu, nie mogąc nigdzie dojechać.

źródło: NKJP: (X): Myślenie i trąbienie, Dziennik Polski, 2003-10-03

Zamiast mitologicznych herosów występują tu w masie handlarze drobnicą, szmelcem i barachłem, pętający się po obcym kraju jak żebracy i koczujący byle gdzie.

źródło: NKJP: Jacek Wojciechowski: Koczownicze mocarstwo, Gazeta Wyborcza, 1993-12-02

Składnia

bez ograniczeń + pętać się +
GDZIE

3. na podłodze

Definicja

znajdować się w jakimś miejscu, będąc tam pozostawionym lub porzuconym

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

synonimy:  plątać się

Cytaty

Są jeszcze kafejki internetowe, jeśli w kieszeni pęta się jakiś grosz, ewentualnie - kina, choć szkoda na nie czasu [...].

źródło: NKJP: Barbara Pietkiewicz: Wagary do wkuwania, Polityka, 2008-05-17

Gdyby tam wisiały kwadraciki, czerwone, zielone, niebieskie, to wszyscy byliby zachwyceni.To były „Figury”, takie, które dzisiaj wiszą na wystawie. Niektóre podarłem, niektóre pętają się gdzieś u ludzi.

źródło: NKJP: Dorota Jarecka: Trzeba mieć zęby, Gazeta Wyborcza, 1992-04-23

Z początku, póki nukuski jej zapas pętał się jeszcze na dnie naszego woreczka, Szarifa parę razy piekła dla nas placki.

źródło: NKJP: Beata Obertyńska: W domu niewoli, 2005

Po domach pętało się jeszcze mnóstwo przedwojennych monet.

źródło: NKJP: (AMK): Zbieranina, Dziennik Polski, 2005-06-18

[...] W wysokich, spalonych słońcem chwastach pętały się resztki rozbitego ogrodzenia: powalone słupy, rdzewiejąca siatka [...].

źródło: NKJP: Jacek Dehnel: Rynek w Smyrnie, 2007

Składnia

bez ograniczeń + pętać się +
GDZIE

4. w głowie

Definicja

niepotrzebnie znajdować się gdzieś

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Cytaty

– Nie wyobrażam sobie, żebyśmy się pętali w dole tabeli – nie ukrywa trener Raby.

źródło: NKJP: (BP): Drużyna z potencjałem, Gazeta Krakowska, 2006-04-01

Nie chcieli uczyć dzieci języka starego kraju, uczyli angielskiego, w którym pętały się przeróżne słówka z jidysz.

źródło: NKJP: Kamila Sławińska: Nowy Jork. Przewodnik niepraktyczny, 2008

Przy okazji następuje też odsianie idiotów, jeśli tacy się w procesie decyzyjnym pojawili. Po to, żeby nie przeszkadzali w sprawie, a w przyszłości nie mieli szansy szkodliwego pętania się w życiu publicznym.

źródło: NKJP: Tadeusz Jacewicz: Z bliska, Dziennik Polski, 2005-09-23

Składnia

bez ograniczeń + pętać się +
GDZIE

Frazeologizmy

ktoś/coś plącze się pod nogami komuś
ktoś/coś pęta się pod nogami komuś
Data ostatniej modyfikacji: 30.12.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json