UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zarękawek

Chronologizacja

1706, Kart XVII-XVIII

Pochodzenie

Zob. rękaw

1. pracownika

Definicja

osłona na rękaw ubrania od nadgarstka do łokcia, zakładana dla ochrony rękawa przed zabrudzeniem lub zniszczeniem

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca materiały i narzędzia pracy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  rękawek

Połączenia

  • zarękawek spawalniczy; bawełniany, kevlarowy; antyprzecięciowy; zarękawki foliowe; ochronne
  • zarękawki z włókniny
  • urzędnik w zarękawkach

Cytaty

Zgodnie z zapewnieniem producenta zarękawka utrzyma on swoje właściwości ochronne nawet po kilkukrotnym praniu.

źródło: Internet: elmar-bhp.pl

Na rękach miał gumowe rękawiczki, do wysokości łokci naciągnął plastikowe zarękawki, a twarz zabezpieczała chirurgiczna maseczka.

źródło: NKJP: Hiszpanka, Dziennik Polski, 2006-02-21

Urzędnicy stosowali powszechnie w biurach czarne zarękawki zakładane na rękawy marynarek, aby te się nie niszczyły.

źródło: Teresa Święch: Życie codzienne przed wojną, Sedno, 2021-02 (esedno.pl)

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zarękawek
zarękawki
D. zarękawka
zarękawków
C. zarękawkowi
zarękawkom
B. zarękawek
zarękawki
N. zarękawkiem
zarękawkami
Ms. zarękawku
zarękawkach
W. zarękawku
zarękawki

2. damy

Definicja

kawałek ozdobnego lub ciepłego materiału zszyty w kształcie tuby, w który wkłada się dłonie z obu stron dla ich ochrony przed zimnem

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie rodzaje i części ubrań

Relacje znaczeniowe

synonimy:  mufka

Połączenia

  • ręce w zarękawku
  • wyjąć z zarękawka

Cytaty

Uszyte z aksamitu, miały formę niewielkiego walca obrzeżonego długowłosym futrem i zdobionego haftem. Sposób noszenia zarękawka polegał na ukryciu w nim obydwu dłoni, ponadto z lewej strony musiały wystawać koronkowe końce ozdobnej chusteczki.

źródło: Anna Stelmach: Moda dworska w okresie panowania Ludwika XIV, 2011-06-20 (historia.org.pl)

Suknie dzienne z szerokimi rękawami odsłaniającymi przedramię zawsze wyposażone były w zarękawki z cienkiego muślinu.

źródło: Barbara Sowina, Małgorzata Możdżyńska-Nawotka: Ubiory kobiece: 1840-1939, 1999 (books.google.pl)

Oczywiście wszystkie gazetki dostarczałam siostrze Bernadecie. Raz zatrzymał mnie policjant, a ja w zarękawku miałam bibułę.

źródło: Janusz M. Paluch: Z dr Joanną Suchardą-Sobczyk, Cracovia Leopolis, 2016 (cracovia-leopolis.pl)

Zrezygnowałam z zarękawków, ponieważ szalik okazał się dość gruby i raczej będę go nosiła do puchowej kurtki, a ta ma tak grube rękawy, że zarękawków nie założę.

źródło: Internet: swiatbalbiny9.blogspot.com

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zarękawek
zarękawki
D. zarękawka
zarękawków
C. zarękawkowi
zarękawkom
B. zarękawek
zarękawki
N. zarękawkiem
zarękawkami
Ms. zarękawku
zarękawkach
W. zarękawku
zarękawki

Inne uwagi

Zwykle lp

3. do pływania

Definicja

nadmuchiwana nakładka, zakładana na rękę powyżej łokcia, ułatwiająca utrzymywanie się na wodzie podczas nauki pływania

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport przedmioty związane ze sportem

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia zbiorniki wodne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  motylek, naramiennik, rękawek

Cytaty

[...] dzieci pływały w zarękawkach w basenie, a w morzu to tak, jak i w Bałtyku - największą atrakcją było skakanie przez fale.

źródło: Internet: forum.gazeta.pl

Jeżeli dziecko chce się pluskać w wodzie, załóżcie mu odpowiednie do wieku dmuchane zarękawki lub kapok (kółka nie stanowią wystarczającego zabezpieczenia).

źródło: Beata Ciepłowska-Kowalczyk: Bezpieczne plażowanie, 2006-06-20 (edziecko.pl)

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zarękawek
zarękawki
D. zarękawka
zarękawków
C. zarękawkowi
zarękawkom
B. zarękawek
zarękawki
N. zarękawkiem
zarękawkami
Ms. zarękawku
zarękawkach
W. zarękawku
zarękawki

4. biurokrata

Definicja

pejorat. 
urzędnik, który sztywno trzyma się formalnej strony przepisów i bezdusznie traktuje ludzkie sprawy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa urzędy i ich funkcjonowanie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  biurokrata
hiperonimy:  urzędnik

Cytaty

Urzędnik z DPKW to typowy przejaw zarękawka, jak nie dostanie wytycznych z góry, co i jak, i kiedy oraz do kogo mówić, choćbyś pękł, nie wydusisz z niego nic sensownego.

źródło: Internet: niezalezna.pl/forum

Pracuje jako goniec w Centralnej Agencji Fotograficznej, następnie przez kilka lat jako zarękawek referent w Ruchu (część takiego ówczesnego socjalistycznego koncernu od gazet, drukarni, mydła i powidła).

źródło: Henryk Szlajfer: Jan Kofman, 2021-02-27 (wyborcza.pl)

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zarękawek
zarękawkowie
ndepr
zarękawki
depr
D. zarękawka
zarękawków
C. zarękawkowi
zarękawkom
B. zarękawka
zarękawków
N. zarękawkiem
zarękawkami
Ms. zarękawku
zarękawkach
W. zarękawku
zarękawkowie
ndepr
zarękawki
depr
Data ostatniej modyfikacji: 13.09.2021
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json