UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

odkurzyć

Chronologizacja

1689, Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. odkurzę
odkurzymy
2 os. odkurzysz
odkurzycie
3 os. odkurzy
odkurzą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. odkurzyłem
+(e)m odkurzył
odkurzyłam
+(e)m odkurzyła
odkurzyłom
+(e)m odkurzyło
odkurzyliśmy
+(e)śmy odkurzyli
odkurzyłyśmy
+(e)śmy odkurzyły
2 os. odkurzyłeś
+(e)ś odkurzył
odkurzyłaś
+(e)ś odkurzyła
odkurzyłoś
+(e)ś odkurzyło
odkurzyliście
+(e)ście odkurzyli
odkurzyłyście
+(e)ście odkurzyły
3 os. odkurzył
odkurzyła
odkurzyło
odkurzyli
odkurzyły

bezosobnik: odkurzono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. odkurzmy
2 os. odkurz
odkurzcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. odkurzyłbym
bym odkurzył
odkurzyłabym
bym odkurzyła
odkurzyłobym
bym odkurzyło
odkurzylibyśmy
byśmy odkurzyli
odkurzyłybyśmy
byśmy odkurzyły
2 os. odkurzyłbyś
byś odkurzył
odkurzyłabyś
byś odkurzyła
odkurzyłobyś
byś odkurzyło
odkurzylibyście
byście odkurzyli
odkurzyłybyście
byście odkurzyły
3 os. odkurzyłby
by odkurzył
odkurzyłaby
by odkurzyła
odkurzyłoby
by odkurzyło
odkurzyliby
by odkurzyli
odkurzyłyby
by odkurzyły

bezosobnik: odkurzono by

bezokolicznik: odkurzyć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: odkurzywszy

gerundium: odkurzenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. odkurzenie
odkurzenia
D. odkurzenia
odkurzeń
C. odkurzeniu
odkurzeniom
B. odkurzenie
odkurzenia
N. odkurzeniem
odkurzeniami
Ms. odkurzeniu
odkurzeniach
W. odkurzenie
odkurzenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: odkurzony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. odkurzony
odkurzony
odkurzony
odkurzone
odkurzona
D. odkurzonego
odkurzonego
odkurzonego
odkurzonego
odkurzonej
C. odkurzonemu
odkurzonemu
odkurzonemu
odkurzonemu
odkurzonej
B. odkurzonego
odkurzonego
odkurzony
odkurzone
odkurzoną
N. odkurzonym
odkurzonym
odkurzonym
odkurzonym
odkurzoną
Ms. odkurzonym
odkurzonym
odkurzonym
odkurzonym
odkurzonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. odkurzeni
odkurzeni
odkurzone
odkurzone
D. odkurzonych
odkurzonych
odkurzonych
odkurzonych
C. odkurzonym
odkurzonym
odkurzonym
odkurzonym
B. odkurzonych
odkurzonych
odkurzonych
odkurzone
N. odkurzonymi
odkurzonymi
odkurzonymi
odkurzonymi
Ms. odkurzonych
odkurzonych
odkurzonych
odkurzonych

odpowiednik aspektowy: odkurzać

Pochodzenie

Zob. kurzyć

1. dywan

Definicja

oczyścić coś z kurzu i z ewentualnych innych nieczystości, znajdujących się na powierzchni tego czegoś

Noty o użyciu

Jeśli wyrazu odkurzyć używamy bez dopełnienia, to określa on oczyszczanie podłogi za pomocą odkurzacza.

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka czynności związane z codziennym życiem w domu

Relacje znaczeniowe

synonimy:  okurzyć
hiperonimy:  oczyścić, wyczyścić

Połączenia

  • odkurzyć dywan; dom, mieszkanie, pokój
  • odkurzyć w pokoju
  • odkurzyć i umyć

Cytaty

[...] nasza gosposia Natalia Koch jeszcze raz odkurzyła flanelową ściereczką srebrne ramki na konsolce, a małą szczoteczką przejechała po tych obciągniętych aksamitem.

źródło: NKJP: Krystyna Uniechowska: Apokryf wenecki, 2004

Wzrok Jakuba padł na niezbyt dokładnie startą granicę kurzu. Przyjrzał się jej uważniej. Z wierzchu książki zostały odkurzone, ale te pod spodem, nietknięte ścierką, musiały tu leżeć od bardzo dawna.

źródło: NKJP: Małgorzata Saramonowicz: Siostra, 1996

Taką podłogę łatwo jest utrzymać w czystości - wystarczy ją odkurzyć i przetrzeć wilgotną szmatą albo mopem.

źródło: NKJP: BC: Panele czy parkiet, Życie Warszawy, nr 22/01, 2002

Sypialnia prawie czysta, wystarczy odkurzyć dywan, kwiaty, umyć rolety, poukładać w szafie i zmienić pościel.

źródło: NKJP: Manuela Gretkowska: Tarot paryski, 1999

Zrobiłam porządek w swojej szafie z butami. Wytarłam kurze w dużym pokoju. Odkurzyłam duży pokój, przedpokój i kuchnię. Umyłam podłogę w kuchni i w pokoju.

źródło: NKJP: Sonia Raduńska: Białe zeszyty, 2005

Składnia

bez ograniczeń + odkurzyć +
CO

2. pomysł

Definicja

spowodować, że coś, co było zapomniane czy nieużywane, ponownie zaczyna funkcjonować w świadomości lub w użyciu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Połączenia

  • trzeba coś odkurzyć

Cytaty

[...] spędzali narzeczeńskie miesiące przy muzyce z płyt, a gdy im to obrzydło do reszty, odkurzyli staroświecki zwyczaj głośnego czytania.

źródło: NKJP: Monika Piątkowska: Krakowska żałoba, 2006

By nadrobić to, co mąż żywiciel tracił przez picie, odkurzyła nabytą w młodości umiejętność robienia zastrzyków i nakłuwała tyłki schorowanych kobiet [...].

źródło: NKJP: Joanna Bator: Piaskowa Góra, 2009

Ostatnio niezależnie od siebie dwóch astronomów odkurzyło starą hipotezę, że wewnątrz Obłoku Oorta może krążyć wielki obiekt przewyższający swą masą najcięższą znaną planetę - Jowisza.

źródło: NKJP: Michał Czerny: Pluton, odmaszerować!, Polityka, 2001-08-25

[...] zapragnę powspominać dobre chwile z dużego dystansu, odkurzyć trochę przeszłość, rozliczyć się z życiem, zanim mnie diabli wezmą.

źródło: NKJP: Marek Soból: Mojry, 2005

Składnia

bez ograniczeń + odkurzyć +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 27.03.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json