UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

sprzeciwiać się

Chronologizacja

SStp, SKN, SJPXVII, STR, SL: pod: przeciwić, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Por. sprzeciwić się.
Zob. przeciw

1. planom

Definicja

nie zgadzać się na to, by coś się wydarzyło

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  odrzucać
antonimy:  godzić się, zgadzać się

Połączenia

  • sprzeciwiać się decyzji, czyjejś działalności, idei, ingerencji, czyjejś kandydaturze, kapitulacji, likwidacji czegoś, czyjejś polityce, pomysłowi, czyimś posunięciom, próbie rozbicia czegoś, przemocy, realizacji czegoś, jakiemuś rozwiązaniu, czyjemuś udziałowi, Unii, utworzeniu czegoś, wojnie, wprowadzeniu czegoś, współpracy, zmianom
  • sprzeciwiać się kategorycznie, stanowczo
  • ktoś nie chce się sprzeciwiać

Cytaty

Według kronikarzy - Marcina Kromera i Joachima Bielskiego - sądy duchowne dość często stosowały karę spalenia żywcem, czemu w późniejszych czasach sprzeciwiała się szlachta.

źródło: KWSJP: Stanisław Milewski: „Pacjent” w hiszpańskich butach, Detektyw, 1999, nr 2 (150)

Generalicja sprzeciwiała się powstaniu, kilku wyższych dowódców lojalistów zginęło owej nocy z rąk podkomendnych powstańców.

źródło: KWSJP: Stefan Kieniewicz: Historia Polski 1795-1918, 1968

Sprzeciwiam się jakimkolwiek zmianom personalnym w naszej komisji.

źródło: KWSJP: Stenogram z 41. posiedzenia Komisji Śledczej 15 stycznia 2005 r.

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. sprzeciwiam się
sprzeciwiamy się
2 os. sprzeciwiasz się
sprzeciwiacie się
3 os. sprzeciwia się
sprzeciwiają się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. sprzeciwiałem się
+(e)m się sprzeciwiał
sprzeciwiałam się
+(e)m się sprzeciwiała
sprzeciwiałom się
+(e)m się sprzeciwiało
sprzeciwialiśmy się
+(e)śmy się sprzeciwiali
sprzeciwiałyśmy się
+(e)śmy się sprzeciwiały
2 os. sprzeciwiałeś się
+(e)ś się sprzeciwiał
sprzeciwiałaś się
+(e)ś się sprzeciwiała
sprzeciwiałoś się
+(e)ś się sprzeciwiało
sprzeciwialiście się
+(e)ście się sprzeciwiali
sprzeciwiałyście się
+(e)ście się sprzeciwiały
3 os. sprzeciwiał się
sprzeciwiała się
sprzeciwiało się
sprzeciwiali się
sprzeciwiały się

bezosobnik: sprzeciwiano się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się sprzeciwiał
będę się sprzeciwiać
będę się sprzeciwiała
będę się sprzeciwiać
będę się sprzeciwiało
będę się sprzeciwiać
będziemy się sprzeciwiali
będziemy się sprzeciwiać
będziemy się sprzeciwiały
będziemy się sprzeciwiać
2 os. będziesz się sprzeciwiał
będziesz się sprzeciwiać
będziesz się sprzeciwiała
będziesz się sprzeciwiać
będziesz się sprzeciwiało
będziesz się sprzeciwiać
będziecie się sprzeciwiali
będziecie się sprzeciwiać
będziecie się sprzeciwiały
będziecie się sprzeciwiać
3 os. będzie się sprzeciwiał
będzie się sprzeciwiać
będzie się sprzeciwiała
będzie się sprzeciwiać
będzie się sprzeciwiało
będzie się sprzeciwiać
będą się sprzeciwiali
będą się sprzeciwiać
będą się sprzeciwiały
będą się sprzeciwiać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. sprzeciwiajmy się
2 os. sprzeciwiaj się
sprzeciwiajcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. sprzeciwiałbym się
bym się sprzeciwiał
sprzeciwiałabym się
bym się sprzeciwiała
sprzeciwiałobym się
bym się sprzeciwiało
sprzeciwialibyśmy się
byśmy się sprzeciwiali
sprzeciwiałybyśmy się
byśmy się sprzeciwiały
2 os. sprzeciwiałbyś się
byś się sprzeciwiał
sprzeciwiałabyś się
byś się sprzeciwiała
sprzeciwiałobyś się
byś się sprzeciwiało
sprzeciwialibyście się
byście się sprzeciwiali
sprzeciwiałybyście się
byście się sprzeciwiały
3 os. sprzeciwiałby się
by się sprzeciwiał
sprzeciwiałaby się
by się sprzeciwiała
sprzeciwiałoby się
by się sprzeciwiało
sprzeciwialiby się
by się sprzeciwiali
sprzeciwiałyby się
by się sprzeciwiały

bezosobnik: sprzeciwiano by się

bezokolicznik: sprzeciwiać się

imiesłów przysłówkowy współczesny: sprzeciwiając się

gerundium: sprzeciwianie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. sprzeciwianie się
sprzeciwiania się
D. sprzeciwiania się
sprzeciwiań się
C. sprzeciwianiu się
sprzeciwianiom się
B. sprzeciwianie się
sprzeciwiania się
N. sprzeciwianiem się
sprzeciwianiami się
Ms. sprzeciwianiu się
sprzeciwianiach się
W. sprzeciwianie się
sprzeciwiania się

imiesłów przymiotnikowy czynny: sprzeciwiający się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. sprzeciwiający się
sprzeciwiający się
sprzeciwiający się
sprzeciwiające się
sprzeciwiająca się
D. sprzeciwiającego się
sprzeciwiającego się
sprzeciwiającego się
sprzeciwiającego się
sprzeciwiającej się
C. sprzeciwiającemu się
sprzeciwiającemu się
sprzeciwiającemu się
sprzeciwiającemu się
sprzeciwiającej się
B. sprzeciwiającego się
sprzeciwiającego się
sprzeciwiający się
sprzeciwiające się
sprzeciwiającą się
N. sprzeciwiającym się
sprzeciwiającym się
sprzeciwiającym się
sprzeciwiającym się
sprzeciwiającą się
Ms. sprzeciwiającym się
sprzeciwiającym się
sprzeciwiającym się
sprzeciwiającym się
sprzeciwiającej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. sprzeciwiający się
sprzeciwiający się
sprzeciwiające się
sprzeciwiające się
D. sprzeciwiających się
sprzeciwiających się
sprzeciwiających się
sprzeciwiających się
C. sprzeciwiającym się
sprzeciwiającym się
sprzeciwiającym się
sprzeciwiającym się
B. sprzeciwiających się
sprzeciwiających się
sprzeciwiających się
sprzeciwiające się
N. sprzeciwiającymi się
sprzeciwiającymi się
sprzeciwiającymi się
sprzeciwiającymi się
Ms. sprzeciwiających się
sprzeciwiających się
sprzeciwiających się
sprzeciwiających się

odpowiednik aspektowy: sprzeciwić się

Składnia

Rzosobowy + sprzeciwiać się +
CZEMU

2. matce

Definicja

nie zgadzać się na to, o co ktoś prosi lub czego żąda

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

synonimy:  oponować, przeciwstawiać się, zapierać się
antonimy:  zgadzać się

Połączenia

  • sprzeciwiać się Bogu, matce, ojcu, przełożonemu, rodzicom, żonie; czyjejś prośbie, czyjejś woli, czyjemuś żądaniu
  • ktoś nie chce się sprzeciwiać

Cytaty

Paulina zamknęła dom w Warszawie i w Gwoździu i zapowiedziała Kazimierzowi, że w ciągu najbliższych miesięcy wyjadą za granicę, ale nie dla studiów uniwersyteckich, tylko dla wzmocnienia zdrowia. Kazimierz nie sprzeciwiał się.

źródło: KWSJP: Karol Estreicher: Krystianna, 1957

Znowu mam iść do piwnicy! Sto razy wolałbym skoczyć po coś na strych niż jeden raz tam na dół. Buntuję się jednak tylko w sobie, nie sprzeciwiając się mamie głośno.

źródło: KWSJP: Witold Szołginia: Dom pod Żelaznym Lwem, 1989

- Nie będę cię mogła niestety zapraszać do siebie - oznajmiła. - Rodzice się sprzeciwiają?

źródło: KWSJP: Jerzy Jesionowski: Nad urwiskiem, 1987

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. sprzeciwiam się
sprzeciwiamy się
2 os. sprzeciwiasz się
sprzeciwiacie się
3 os. sprzeciwia się
sprzeciwiają się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. sprzeciwiałem się
+(e)m się sprzeciwiał
sprzeciwiałam się
+(e)m się sprzeciwiała
sprzeciwiałom się
+(e)m się sprzeciwiało
sprzeciwialiśmy się
+(e)śmy się sprzeciwiali
sprzeciwiałyśmy się
+(e)śmy się sprzeciwiały
2 os. sprzeciwiałeś się
+(e)ś się sprzeciwiał
sprzeciwiałaś się
+(e)ś się sprzeciwiała
sprzeciwiałoś się
+(e)ś się sprzeciwiało
sprzeciwialiście się
+(e)ście się sprzeciwiali
sprzeciwiałyście się
+(e)ście się sprzeciwiały
3 os. sprzeciwiał się
sprzeciwiała się
sprzeciwiało się
sprzeciwiali się
sprzeciwiały się

bezosobnik: sprzeciwiano się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się sprzeciwiał
będę się sprzeciwiać
będę się sprzeciwiała
będę się sprzeciwiać
będę się sprzeciwiało
będę się sprzeciwiać
będziemy się sprzeciwiali
będziemy się sprzeciwiać
będziemy się sprzeciwiały
będziemy się sprzeciwiać
2 os. będziesz się sprzeciwiał
będziesz się sprzeciwiać
będziesz się sprzeciwiała
będziesz się sprzeciwiać
będziesz się sprzeciwiało
będziesz się sprzeciwiać
będziecie się sprzeciwiali
będziecie się sprzeciwiać
będziecie się sprzeciwiały
będziecie się sprzeciwiać
3 os. będzie się sprzeciwiał
będzie się sprzeciwiać
będzie się sprzeciwiała
będzie się sprzeciwiać
będzie się sprzeciwiało
będzie się sprzeciwiać
będą się sprzeciwiali
będą się sprzeciwiać
będą się sprzeciwiały
będą się sprzeciwiać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. sprzeciwiajmy się
2 os. sprzeciwiaj się
sprzeciwiajcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. sprzeciwiałbym się
bym się sprzeciwiał
sprzeciwiałabym się
bym się sprzeciwiała
sprzeciwiałobym się
bym się sprzeciwiało
sprzeciwialibyśmy się
byśmy się sprzeciwiali
sprzeciwiałybyśmy się
byśmy się sprzeciwiały
2 os. sprzeciwiałbyś się
byś się sprzeciwiał
sprzeciwiałabyś się
byś się sprzeciwiała
sprzeciwiałobyś się
byś się sprzeciwiało
sprzeciwialibyście się
byście się sprzeciwiali
sprzeciwiałybyście się
byście się sprzeciwiały
3 os. sprzeciwiałby się
by się sprzeciwiał
sprzeciwiałaby się
by się sprzeciwiała
sprzeciwiałoby się
by się sprzeciwiało
sprzeciwialiby się
by się sprzeciwiali
sprzeciwiałyby się
by się sprzeciwiały

bezosobnik: sprzeciwiano by się

bezokolicznik: sprzeciwiać się

imiesłów przysłówkowy współczesny: sprzeciwiając się

gerundium: sprzeciwianie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. sprzeciwianie się
sprzeciwiania się
D. sprzeciwiania się
sprzeciwiań się
C. sprzeciwianiu się
sprzeciwianiom się
B. sprzeciwianie się
sprzeciwiania się
N. sprzeciwianiem się
sprzeciwianiami się
Ms. sprzeciwianiu się
sprzeciwianiach się
W. sprzeciwianie się
sprzeciwiania się

imiesłów przymiotnikowy czynny: sprzeciwiający się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. sprzeciwiający się
sprzeciwiający się
sprzeciwiający się
sprzeciwiające się
sprzeciwiająca się
D. sprzeciwiającego się
sprzeciwiającego się
sprzeciwiającego się
sprzeciwiającego się
sprzeciwiającej się
C. sprzeciwiającemu się
sprzeciwiającemu się
sprzeciwiającemu się
sprzeciwiającemu się
sprzeciwiającej się
B. sprzeciwiającego się
sprzeciwiającego się
sprzeciwiający się
sprzeciwiające się
sprzeciwiającą się
N. sprzeciwiającym się
sprzeciwiającym się
sprzeciwiającym się
sprzeciwiającym się
sprzeciwiającą się
Ms. sprzeciwiającym się
sprzeciwiającym się
sprzeciwiającym się
sprzeciwiającym się
sprzeciwiającej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. sprzeciwiający się
sprzeciwiający się
sprzeciwiające się
sprzeciwiające się
D. sprzeciwiających się
sprzeciwiających się
sprzeciwiających się
sprzeciwiających się
C. sprzeciwiającym się
sprzeciwiającym się
sprzeciwiającym się
sprzeciwiającym się
B. sprzeciwiających się
sprzeciwiających się
sprzeciwiających się
sprzeciwiające się
N. sprzeciwiającymi się
sprzeciwiającymi się
sprzeciwiającymi się
sprzeciwiającymi się
Ms. sprzeciwiających się
sprzeciwiających się
sprzeciwiających się
sprzeciwiających się

odpowiednik aspektowy: sprzeciwić się

Składnia

Rzosobowy + sprzeciwiać się +
KOMU/CZEMU

3. słowom

Definicja

nie zgadzać się z tym, co ktoś mówi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  oponować
antonimy:  zgadzać się

Cytaty

Gdybym cię sprał publicznie, groziłaby mi w najgorszym razie grzywna. - Dlaczego to ty miałbyś mnie sprać, a nie na odwrót? - sprzeciwia się Anna.

źródło: KWSJP: Ewa Cechnicka: Znak Anny, 1997

- Chodź, wezmę cię na kolana! - mówi matka. - Nie, przyjdź do mnie - woła jej siostra. - Do mnie raczej! - sprzeciwia się Karolina.

źródło: KWSJP: Maria Nurowska: Panny i wdowy: czyściec, 1992

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. sprzeciwiam się
sprzeciwiamy się
2 os. sprzeciwiasz się
sprzeciwiacie się
3 os. sprzeciwia się
sprzeciwiają się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. sprzeciwiałem się
+(e)m się sprzeciwiał
sprzeciwiałam się
+(e)m się sprzeciwiała
sprzeciwiałom się
+(e)m się sprzeciwiało
sprzeciwialiśmy się
+(e)śmy się sprzeciwiali
sprzeciwiałyśmy się
+(e)śmy się sprzeciwiały
2 os. sprzeciwiałeś się
+(e)ś się sprzeciwiał
sprzeciwiałaś się
+(e)ś się sprzeciwiała
sprzeciwiałoś się
+(e)ś się sprzeciwiało
sprzeciwialiście się
+(e)ście się sprzeciwiali
sprzeciwiałyście się
+(e)ście się sprzeciwiały
3 os. sprzeciwiał się
sprzeciwiała się
sprzeciwiało się
sprzeciwiali się
sprzeciwiały się

bezosobnik: sprzeciwiano się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się sprzeciwiał
będę się sprzeciwiać
będę się sprzeciwiała
będę się sprzeciwiać
będę się sprzeciwiało
będę się sprzeciwiać
będziemy się sprzeciwiali
będziemy się sprzeciwiać
będziemy się sprzeciwiały
będziemy się sprzeciwiać
2 os. będziesz się sprzeciwiał
będziesz się sprzeciwiać
będziesz się sprzeciwiała
będziesz się sprzeciwiać
będziesz się sprzeciwiało
będziesz się sprzeciwiać
będziecie się sprzeciwiali
będziecie się sprzeciwiać
będziecie się sprzeciwiały
będziecie się sprzeciwiać
3 os. będzie się sprzeciwiał
będzie się sprzeciwiać
będzie się sprzeciwiała
będzie się sprzeciwiać
będzie się sprzeciwiało
będzie się sprzeciwiać
będą się sprzeciwiali
będą się sprzeciwiać
będą się sprzeciwiały
będą się sprzeciwiać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. sprzeciwiajmy się
2 os. sprzeciwiaj się
sprzeciwiajcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. sprzeciwiałbym się
bym się sprzeciwiał
sprzeciwiałabym się
bym się sprzeciwiała
sprzeciwiałobym się
bym się sprzeciwiało
sprzeciwialibyśmy się
byśmy się sprzeciwiali
sprzeciwiałybyśmy się
byśmy się sprzeciwiały
2 os. sprzeciwiałbyś się
byś się sprzeciwiał
sprzeciwiałabyś się
byś się sprzeciwiała
sprzeciwiałobyś się
byś się sprzeciwiało
sprzeciwialibyście się
byście się sprzeciwiali
sprzeciwiałybyście się
byście się sprzeciwiały
3 os. sprzeciwiałby się
by się sprzeciwiał
sprzeciwiałaby się
by się sprzeciwiała
sprzeciwiałoby się
by się sprzeciwiało
sprzeciwialiby się
by się sprzeciwiali
sprzeciwiałyby się
by się sprzeciwiały

bezosobnik: sprzeciwiano by się

bezokolicznik: sprzeciwiać się

imiesłów przysłówkowy współczesny: sprzeciwiając się

gerundium: sprzeciwianie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. sprzeciwianie się
sprzeciwiania się
D. sprzeciwiania się
sprzeciwiań się
C. sprzeciwianiu się
sprzeciwianiom się
B. sprzeciwianie się
sprzeciwiania się
N. sprzeciwianiem się
sprzeciwianiami się
Ms. sprzeciwianiu się
sprzeciwianiach się
W. sprzeciwianie się
sprzeciwiania się

imiesłów przymiotnikowy czynny: sprzeciwiający się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. sprzeciwiający się
sprzeciwiający się
sprzeciwiający się
sprzeciwiające się
sprzeciwiająca się
D. sprzeciwiającego się
sprzeciwiającego się
sprzeciwiającego się
sprzeciwiającego się
sprzeciwiającej się
C. sprzeciwiającemu się
sprzeciwiającemu się
sprzeciwiającemu się
sprzeciwiającemu się
sprzeciwiającej się
B. sprzeciwiającego się
sprzeciwiającego się
sprzeciwiający się
sprzeciwiające się
sprzeciwiającą się
N. sprzeciwiającym się
sprzeciwiającym się
sprzeciwiającym się
sprzeciwiającym się
sprzeciwiającą się
Ms. sprzeciwiającym się
sprzeciwiającym się
sprzeciwiającym się
sprzeciwiającym się
sprzeciwiającej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. sprzeciwiający się
sprzeciwiający się
sprzeciwiające się
sprzeciwiające się
D. sprzeciwiających się
sprzeciwiających się
sprzeciwiających się
sprzeciwiających się
C. sprzeciwiającym się
sprzeciwiającym się
sprzeciwiającym się
sprzeciwiającym się
B. sprzeciwiających się
sprzeciwiających się
sprzeciwiających się
sprzeciwiające się
N. sprzeciwiającymi się
sprzeciwiającymi się
sprzeciwiającymi się
sprzeciwiającymi się
Ms. sprzeciwiających się
sprzeciwiających się
sprzeciwiających się
sprzeciwiających się

odpowiednik aspektowy: sprzeciwić się

Składnia

Rzosobowy + sprzeciwiać się +
MOWA WPROST
Data ostatniej modyfikacji: 18.03.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json