UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

naciąć się

Chronologizacja

1904, SJPWar
Pierwotnie intensivum typu nachodzić się.

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. natnę się
natniemy się
2 os. natniesz się
natniecie się
3 os. natnie się
natną się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. naciąłem się
+(e)m się naciął
nacięłam się
+(e)m się nacięła
nacięłom się
+(e)m się nacięło
nacięliśmy się
+(e)śmy się nacięli
nacięłyśmy się
+(e)śmy się nacięły
2 os. naciąłeś się
+(e)ś się naciął
nacięłaś się
+(e)ś się nacięła
nacięłoś się
+(e)ś się nacięło
nacięliście się
+(e)ście się nacięli
nacięłyście się
+(e)ście się nacięły
3 os. naciął się
nacięła się
nacięło się
nacięli się
nacięły się

bezosobnik: nacięto się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. natnijmy się
2 os. natnij się
natnijcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. naciąłbym się
bym się naciął
nacięłabym się
bym się nacięła
nacięłobym się
bym się nacięło
nacięlibyśmy się
byśmy się nacięli
nacięłybyśmy się
byśmy się nacięły
2 os. naciąłbyś się
byś się naciął
nacięłabyś się
byś się nacięła
nacięłobyś się
byś się nacięło
nacięlibyście się
byście się nacięli
nacięłybyście się
byście się nacięły
3 os. naciąłby się
by się naciął
nacięłaby się
by się nacięła
nacięłoby się
by się nacięło
nacięliby się
by się nacięli
nacięłyby się
by się nacięły

bezosobnik: nacięto by się

bezokolicznik: naciąć się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: naciąwszy się

gerundium: nacięcie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. nacięcie się
nacięcia się
D. nacięcia się
nacięć się
C. nacięciu się
nacięciom się
B. nacięcie się
nacięcia się
N. nacięciem się
nacięciami się
Ms. nacięciu się
nacięciach się
W. nacięcie się
nacięcia się

odpowiednik aspektowy: nacinać się

Pochodzenie

Zob. ciąć

1. pomylić się

Definicja

pot. 
ponieść straty w związku z tym, że się niesłusznie myślało o kimś lub czymś jako o dobrym lub korzystnym

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  oszukać się, przejechać się, przerobić się
hiperonimy:  pomylić się

Połączenia

  • naciąć się na chlebie, na jogurtach, na jakichś balsamach; na jakimś zadaniu; na sprzedawcy, na (głupiej,...) babie, na klientach, na nieznajomych, na kobietach, na delikwentach, na oszołomach
  • naciąć się na (niedobre,...) jedzenie, na samochód, na węgiel, na (podrabiane,...) trunki, na (podrobione,...) pieniądze; na reklamę; na (nieuczciwe,...) propozycje
  • naciąć się finansowo; łatwo
  • można naciąć się

Cytaty

Zbyt wiele razy nacięliśmy się na najlepszych specjalistach.

źródło: NKJP: Internet

Niekiedy w sklepach możemy naciąć się na podrabiane trunki. Słono kosztują, podle smakują.

źródło: NKJP: Tomasz Gotkowski: Whisky za 15 tysięcy funtów, Sztafeta, 2007-05-02

Każdy piewca tolerancji, kiedy w końcu natnie się na czyjeś negatywne, antyspołeczne zachowanie, zacznie trzeźwo myśleć i mówić.

źródło: NKJP: Internet

Od początku roku do powiatowego rzecznika konsumentów w Bielsku przychodzą klienci, którzy nacięli się na działające w ten sposób firmy.

źródło: NKJP: Tomasz Wolff: Argentyński wabik, Dziennik Zachodni, 2001-11-02

Składnia

bez ograniczeń + naciąć się +
na KIM/CZYM
bez ograniczeń + naciąć się +
na KOGO/CO

2. spotkać kogoś

Definicja

pot. 
niespodziewanie spotkać kogoś lub znaleźć coś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

synonimy:  nadziać się, natknąć się
hiperonimy:  natrafić, spotkać

Połączenia

  • naciąć się na oszusta, na złodzieja

Cytaty

Powinienem zostać dresem, z czerwonym szalikiem dumnie przemierzać chodniki, bić przechodniów, od czasu do czasu naciąć się na lepszego i oberwać.

źródło: NKJP: Internet

Mnie też wszechobecne reklamy wkurzają, bo już nawet nie można kupić serka, żeby nie naciąć się na jakiegoś pokemona!

źródło: NKJP: Internet

Gdy debiutowałem tutaj, w sierpniu 2004 roku, to naciąłem się akurat na ciebie.

źródło: NKJP: Internet

Tym razem nie ma żartów, bo Gasiński naciął się na groźnego członka gangu pruszkowskiego Marka D., którego syn siedzi w więzieniu.

źródło: NKJP: Piotr Pytlakowski: Jak Pruszków dał się oszukać, Polityka, 2003-12-13

Składnia

bez ograniczeń + naciąć się +
na KOGO/CO

3. zranić się

Definicja

zranić się ostrym przedmiotem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zaciąć się
hiperonimy:  zranić się

Połączenia

  • naciąć się żyletką

Cytaty

Boli mnie, gdy natnę się przy goleniu żyletką.

źródło: NKJP: Internet

Natną się żyletką na centymetr i mówią o tym znajomym.

źródło: NKJP: Internet

Składnia

bez ograniczeń + naciąć się +
CZYM
Data ostatniej modyfikacji: 18.11.2015
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json