UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

usmarować się

Chronologizacja

1745, Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. usmaruję się
usmarujemy się
2 os. usmarujesz się
usmarujecie się
3 os. usmaruje się
usmarują się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. usmarowałem się
+(e)m się usmarował
usmarowałam się
+(e)m się usmarowała
usmarowałom się
+(e)m się usmarowało
usmarowaliśmy się
+(e)śmy się usmarowali
usmarowałyśmy się
+(e)śmy się usmarowały
2 os. usmarowałeś się
+(e)ś się usmarował
usmarowałaś się
+(e)ś się usmarowała
usmarowałoś się
+(e)ś się usmarowało
usmarowaliście się
+(e)ście się usmarowali
usmarowałyście się
+(e)ście się usmarowały
3 os. usmarował się
usmarowała się
usmarowało się
usmarowali się
usmarowały się

bezosobnik: usmarowano się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. usmarujmy się
2 os. usmaruj się
usmarujcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. usmarowałbym się
bym się usmarował
usmarowałabym się
bym się usmarowała
usmarowałobym się
bym się usmarowało
usmarowalibyśmy się
byśmy się usmarowali
usmarowałybyśmy się
byśmy się usmarowały
2 os. usmarowałbyś się
byś się usmarował
usmarowałabyś się
byś się usmarowała
usmarowałobyś się
byś się usmarowało
usmarowalibyście się
byście się usmarowali
usmarowałybyście się
byście się usmarowały
3 os. usmarowałby się
by się usmarował
usmarowałaby się
by się usmarowała
usmarowałoby się
by się usmarowało
usmarowaliby się
by się usmarowali
usmarowałyby się
by się usmarowały

bezosobnik: usmarowano by się

bezokolicznik: usmarować się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: usmarowawszy się

gerundium: usmarowanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. usmarowanie się
usmarowania się
D. usmarowania się
usmarowań się
C. usmarowaniu się
usmarowaniom się
B. usmarowanie się
usmarowania się
N. usmarowaniem się
usmarowaniami się
Ms. usmarowaniu się
usmarowaniach się
W. usmarowanie się
usmarowania się

Pochodzenie

Zob. smar, por. smarować

1. samego siebie

Definicja

pot. 
samemu ubrudzić się lepką lub mokrą substancją

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka czynności związane z codziennym życiem w domu

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie czynności, przedmioty i osoby związane z robieniem i noszeniem ubrań

Relacje znaczeniowe

synonimy:  pobrudzić się, ubabrać się, umazać się, upaciać się, upaćkać się, upaprać się, uświnić się, utytłać się, uwalić się, zabrudzić się
antonimy:  oczyścić się, wyczyścić się
hiperonimy:  ubrudzić się

Cytaty

Cały urok polega na ubrudzeniu i usmarowaniu się przy składaniu modeli. Początkujący uczniowie ucząc się modelarstwa składają modele z kartonu.

źródło: NKJP: (ROB): Składanie aut, Gazeta Krakowska, 2002-10-30

- Bo się pani usmaruje - mówi maszynista i daje mi grube, parciane rękawice, gdy jadę po raz pierwszy parowozem.

źródło: NKJP: Daina Kolbuszewska: Kolejnictwo, Gazeta Wyborcza, 1997-10-24

[...] matka uklękła przede mną i, wyjąwszy z torebki koronkową chusteczkę, wytarła mi oczy i nos. - No nie płacz - powiedziała. - Aleś się usmarował.

źródło: NKJP: Jarosław Marek Rymkiewicz: Kinderszenen, 2008

Kiedy dwuletnie dziecko usmaruje się tortem, to [...] chwyta za serce.

źródło: NKJP: Internet

Składnia

bez ograniczeń + usmarować się +
CZYM

2. zostać usmarowanym

Definicja

pot. 
pokryć się czymś mokrym lub lepkim

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka czynności związane z codziennym życiem w domu

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie czynności, przedmioty i osoby związane z robieniem i noszeniem ubrań

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  pobrudzić się, zabrudzić się

Cytaty

Po drodze trzymałam pieniądze i w jednej, i w drugiej dłoni. Zdążyły się nieco usmarować krwią.

źródło: NKJP: Charlotte Roche: Wilgotne miejsca, 2009

Problem pojawia się wtedy, gdy obręcze usmarują się mokrym piachem lub błotem, ale w mieście raczej nie występuje on często.

źródło: Internet: groups.google.com

Data ostatniej modyfikacji: 04.10.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json