UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wykańczać się

Chronologizacja

1895, Przegląd Polski, Tom 30, books.google.pl
W znaczeniu doprowadza się do końca proces wytwórczy

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wykańczam się
wykańczamy się
2 os. wykańczasz się
wykańczacie się
3 os. wykańcza się
wykańczają się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wykańczałem się
+(e)m się wykańczał
wykańczałam się
+(e)m się wykańczała
wykańczałom się
+(e)m się wykańczało
wykańczaliśmy się
+(e)śmy się wykańczali
wykańczałyśmy się
+(e)śmy się wykańczały
2 os. wykańczałeś się
+(e)ś się wykańczał
wykańczałaś się
+(e)ś się wykańczała
wykańczałoś się
+(e)ś się wykańczało
wykańczaliście się
+(e)ście się wykańczali
wykańczałyście się
+(e)ście się wykańczały
3 os. wykańczał się
wykańczała się
wykańczało się
wykańczali się
wykańczały się

bezosobnik: wykańczano się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się wykańczał
będę się wykańczać
będę się wykańczała
będę się wykańczać
będę się wykańczało
będę się wykańczać
będziemy się wykańczali
będziemy się wykańczać
będziemy się wykańczały
będziemy się wykańczać
2 os. będziesz się wykańczał
będziesz się wykańczać
będziesz się wykańczała
będziesz się wykańczać
będziesz się wykańczało
będziesz się wykańczać
będziecie się wykańczali
będziecie się wykańczać
będziecie się wykańczały
będziecie się wykańczać
3 os. będzie się wykańczał
będzie się wykańczać
będzie się wykańczała
będzie się wykańczać
będzie się wykańczało
będzie się wykańczać
będą się wykańczali
będą się wykańczać
będą się wykańczały
będą się wykańczać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wykańczajmy się
2 os. wykańczaj się
wykańczajcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wykańczałbym się
bym się wykańczał
wykańczałabym się
bym się wykańczała
wykańczałobym się
bym się wykańczało
wykańczalibyśmy się
byśmy się wykańczali
wykańczałybyśmy się
byśmy się wykańczały
2 os. wykańczałbyś się
byś się wykańczał
wykańczałabyś się
byś się wykańczała
wykańczałobyś się
byś się wykańczało
wykańczalibyście się
byście się wykańczali
wykańczałybyście się
byście się wykańczały
3 os. wykańczałby się
by się wykańczał
wykańczałaby się
by się wykańczała
wykańczałoby się
by się wykańczało
wykańczaliby się
by się wykańczali
wykańczałyby się
by się wykańczały

bezosobnik: wykańczano by się

bezokolicznik: wykańczać się

imiesłów przysłówkowy współczesny: wykańczając się

gerundium: wykańczanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wykańczanie się
wykańczania się
D. wykańczania się
wykańczań się
C. wykańczaniu się
wykańczaniom się
B. wykańczanie się
wykańczania się
N. wykańczaniem się
wykańczaniami się
Ms. wykańczaniu się
wykańczaniach się
W. wykańczanie się
wykańczania się

imiesłów przymiotnikowy czynny: wykańczający się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wykańczający się
wykańczający się
wykańczający się
wykańczające się
wykańczająca się
D. wykańczającego się
wykańczającego się
wykańczającego się
wykańczającego się
wykańczającej się
C. wykańczającemu się
wykańczającemu się
wykańczającemu się
wykańczającemu się
wykańczającej się
B. wykańczającego się
wykańczającego się
wykańczający się
wykańczające się
wykańczającą się
N. wykańczającym się
wykańczającym się
wykańczającym się
wykańczającym się
wykańczającą się
Ms. wykańczającym się
wykańczającym się
wykańczającym się
wykańczającym się
wykańczającej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wykańczający się
wykańczający się
wykańczające się
wykańczające się
D. wykańczających się
wykańczających się
wykańczających się
wykańczających się
C. wykańczającym się
wykańczającym się
wykańczającym się
wykańczającym się
B. wykańczających się
wykańczających się
wykańczających się
wykańczające się
N. wykańczającymi się
wykańczającymi się
wykańczającymi się
wykańczającymi się
Ms. wykańczających się
wykańczających się
wykańczających się
wykańczających się

odpowiednik aspektowy: wykończyć się

Pochodzenie

Zob. kończyć

1. zużywać się

Definicja

zużywać się i wyczerpywać do końca

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wyczerpywać się

Cytaty

[...] powoli wykańczają się zapasy części do sprzętów z lat 60, 70 [...].

źródło: Internet: fpm.onmoto.pl

2. fizycznie

Definicja

pot. 
doprowadzać samego siebie do stanu skrajnego zmęczenia, utraty sił i zdrowia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka sprawność i wydolność organizmu

Relacje znaczeniowe

synonimy:  niszczyć się, zżerać się

Cytaty

– Wykańczamy się psychicznie i powoli przestajemy wierzyć w sprawiedliwość [...].

źródło: NKJP: Krzysztof Bąk: Bezkarność, Trybuna Śląska, 2003-08-25

Najsilniejszy drwal wykańcza się w ciągu jednego sezonu przy wytaczaniu ściętych pni.

źródło: NKJP: Aleksander Sołżenicyn: ARCHIPELAG GUŁag Tom 2, 1977

- Robota była tak stresująca, że koledzy po miesiącu wykańczali się nerwowo, szli w alkohol albo prosili o przeniesienie.

źródło: NKJP: Sławomir Mizerski: Poczwórny nelson, Polityka nr 2548, 2006-04-01

Od tego wypadku już nigdy nie przebywał w więzieniu, ale bardzo pił, nawet denaturat. Wykańczał się.

źródło: NKJP: Boli mnie przeszłość, Jagiellonia, Dziennik Polski, 2006-04-08

- Mama, wymagasz ode mnie zbyt wiele i ciężko powiedzieć to, czego się boję... ale myślę, że dobrze byłoby poddać się specjalistycznemu leczeniu w klinice, przecież już od miesięcy masz skierowanie... może tam miałabyś pomoc, bo patrzeć nie można, jak się wykańczasz.

źródło: NKJP: Wiesława Maria Korczyńska: Wróć..., 2001

Składnia

bez ograniczeń + wykańczać się +
(JAK)

3. umierać

Definicja

pot. 
umierać

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia śmierć

Relacje znaczeniowe

synonimy:  umierać

Cytaty

Tak wykańczają się na zawały serca najzdolniejsi lekarze.

źródło: NKJP: Anna Kowalska: Dzienniki 1927-1969, 2008

[...] nie wierzę w ten testosteron - to księża katoliccy powinni wykańczać się na nowotwory, bo podobno żyją w celibacie?

źródło: Internet: facet.wp.pl

- Nasze organizmy przyzwyczaiły się już do promieniowania. Starsi ludzie, którzy stąd wyjeżdżają, wykańczają się natychmiast.

źródło: NKJP: Jacek Hugo-Bader: To przynajmniej tak nie boli, Gazeta Wyborcza, 1997-09-26

Mężczyźni szybciej się wykańczali. W Taładze było sporo politycznych. Paru Polaków, Niemców, Węgrów. W żadnym z obozów nie spotkałam ani jednego Jugosłowianina, choć zgarnięto ich chyba wszystkich.

źródło: NKJP: Teresa Torańska: Oni, 1985

Składnia

bez ograniczeń + wykańczać się +
(na CO)

4. wzajemnie

Definicja

pot. 
uniemożliwiać sobie wzajemnie działanie i dalszy rozwój

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  niszczyć się

Cytaty

Mamy do czynienia z chorą sytuacją, w której przedsiębiorstwa należące do jednego właściciela, jakim jest rząd, nawzajem się wykańczają [...].

źródło: NKJP: (jp): Debata o Sendzimirze, Gazeta Krakowska, 2002-01-17

My zaś stoimy wokół nich zwartym kołem i w milczeniu obserwujemy, jak się wzajemnie wykańczają.

źródło: NKJP: Tomasz Raczek: Pies na telewizję, 1999

W rozgrywkach nie biorą udziału islamskie organizacje terrorystyczne. Hamas i Dżihad Islamski przypatrują się z boku, jak otoczenie Arafata wykańcza się nawzajem.

źródło: NKJP: Roman Frister: Na dzikim wschodzie, Polityka, 2004

Nie rozumiem natomiast ludzi, którzy uważają, że ich związki są już zakończone, że ich już nic nie łączy z tym partnerem... a dalej żyją pod jednym dachem, wykańczając się nawzajem.

źródło: NKJP: Internet

Data ostatniej modyfikacji: 21.05.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json