Chronologizacja
W znaczeniu doprowadza się do końca proces wytwórczy
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
wykańczam się |
wykańczamy się |
|||
| 2 os. |
wykańczasz się |
wykańczacie się |
|||
| 3 os. |
wykańcza się |
wykańczają się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wykańczałem się +(e)m się wykańczał |
wykańczałam się +(e)m się wykańczała |
wykańczałom się +(e)m się wykańczało |
wykańczaliśmy się +(e)śmy się wykańczali |
wykańczałyśmy się +(e)śmy się wykańczały |
| 2 os. |
wykańczałeś się +(e)ś się wykańczał |
wykańczałaś się +(e)ś się wykańczała |
wykańczałoś się +(e)ś się wykańczało |
wykańczaliście się +(e)ście się wykańczali |
wykańczałyście się +(e)ście się wykańczały |
| 3 os. |
wykańczał się |
wykańczała się |
wykańczało się |
wykańczali się |
wykańczały się |
bezosobnik: wykańczano się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się wykańczał będę się wykańczać |
będę się wykańczała będę się wykańczać |
będę się wykańczało będę się wykańczać |
będziemy się wykańczali będziemy się wykańczać |
będziemy się wykańczały będziemy się wykańczać |
| 2 os. |
będziesz się wykańczał będziesz się wykańczać |
będziesz się wykańczała będziesz się wykańczać |
będziesz się wykańczało będziesz się wykańczać |
będziecie się wykańczali będziecie się wykańczać |
będziecie się wykańczały będziecie się wykańczać |
| 3 os. |
będzie się wykańczał będzie się wykańczać |
będzie się wykańczała będzie się wykańczać |
będzie się wykańczało będzie się wykańczać |
będą się wykańczali będą się wykańczać |
będą się wykańczały będą się wykańczać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
wykańczajmy się |
|
| 2 os. |
wykańczaj się |
wykańczajcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wykańczałbym się bym się wykańczał |
wykańczałabym się bym się wykańczała |
wykańczałobym się bym się wykańczało |
wykańczalibyśmy się byśmy się wykańczali |
wykańczałybyśmy się byśmy się wykańczały |
| 2 os. |
wykańczałbyś się byś się wykańczał |
wykańczałabyś się byś się wykańczała |
wykańczałobyś się byś się wykańczało |
wykańczalibyście się byście się wykańczali |
wykańczałybyście się byście się wykańczały |
| 3 os. |
wykańczałby się by się wykańczał |
wykańczałaby się by się wykańczała |
wykańczałoby się by się wykańczało |
wykańczaliby się by się wykańczali |
wykańczałyby się by się wykańczały |
bezosobnik: wykańczano by się
bezokolicznik: wykańczać się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
wykańczając się
gerundium: wykańczanie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | wykańczanie się |
wykańczania się |
| D. | wykańczania się |
wykańczań się |
| C. | wykańczaniu się |
wykańczaniom się |
| B. | wykańczanie się |
wykańczania się |
| N. | wykańczaniem się |
wykańczaniami się |
| Ms. | wykańczaniu się |
wykańczaniach się |
| W. | wykańczanie się |
wykańczania się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: wykańczający się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | wykańczający się |
wykańczający się |
wykańczający się |
wykańczające się |
wykańczająca się |
| D. | wykańczającego się |
wykańczającego się |
wykańczającego się |
wykańczającego się |
wykańczającej się |
| C. | wykańczającemu się |
wykańczającemu się |
wykańczającemu się |
wykańczającemu się |
wykańczającej się |
| B. | wykańczającego się |
wykańczającego się |
wykańczający się |
wykańczające się |
wykańczającą się |
| N. | wykańczającym się |
wykańczającym się |
wykańczającym się |
wykańczającym się |
wykańczającą się |
| Ms. | wykańczającym się |
wykańczającym się |
wykańczającym się |
wykańczającym się |
wykańczającej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | wykańczający się |
wykańczający się |
wykańczające się |
wykańczające się |
| D. | wykańczających się |
wykańczających się |
wykańczających się |
wykańczających się |
| C. | wykańczającym się |
wykańczającym się |
wykańczającym się |
wykańczającym się |
| B. | wykańczających się |
wykańczających się |
wykańczających się |
wykańczające się |
| N. | wykańczającymi się |
wykańczającymi się |
wykańczającymi się |
wykańczającymi się |
| Ms. | wykańczających się |
wykańczających się |
wykańczających się |
wykańczających się |
odpowiednik aspektowy: wykończyć się
Pochodzenie
Zob. kończyć
1. zużywać się
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | wyczerpywać się |
Cytaty
|
[...] powoli wykańczają się zapasy części do sprzętów z lat 60, 70 [...]. źródło: Internet: fpm.onmoto.pl |
2. fizycznie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka sprawność i wydolność organizmu
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | niszczyć się, zżerać się |
Cytaty
|
– Wykańczamy się psychicznie i powoli przestajemy wierzyć w sprawiedliwość [...]. źródło: NKJP: Krzysztof Bąk: Bezkarność, Trybuna Śląska, 2003-08-25 |
|
|
Najsilniejszy drwal wykańcza się w ciągu jednego sezonu przy wytaczaniu ściętych pni. źródło: NKJP: Aleksander Sołżenicyn: ARCHIPELAG GUŁag Tom 2, 1977 |
|
|
- Robota była tak stresująca, że koledzy po miesiącu wykańczali się nerwowo, szli w alkohol albo prosili o przeniesienie. źródło: NKJP: Sławomir Mizerski: Poczwórny nelson, Polityka nr 2548, 2006-04-01 |
|
|
Od tego wypadku już nigdy nie przebywał w więzieniu, ale bardzo pił, nawet denaturat. Wykańczał się. źródło: NKJP: Boli mnie przeszłość, Jagiellonia, Dziennik Polski, 2006-04-08 |
|
|
- Mama, wymagasz ode mnie zbyt wiele i ciężko powiedzieć to, czego się boję... ale myślę, że dobrze byłoby poddać się specjalistycznemu leczeniu w klinice, przecież już od miesięcy masz skierowanie... może tam miałabyś pomoc, bo patrzeć nie można, jak się wykańczasz. źródło: NKJP: Wiesława Maria Korczyńska: Wróć..., 2001 |
Składnia
|
+ | wykańczać się | + |
(JAK)
|
3. umierać
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia śmierć
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | umierać |
Cytaty
|
Tak wykańczają się na zawały serca najzdolniejsi lekarze. źródło: NKJP: Anna Kowalska: Dzienniki 1927-1969, 2008 |
|
|
[...] nie wierzę w ten testosteron - to księża katoliccy powinni wykańczać się na nowotwory, bo podobno żyją w celibacie? źródło: Internet: facet.wp.pl |
|
|
- Nasze organizmy przyzwyczaiły się już do promieniowania. Starsi ludzie, którzy stąd wyjeżdżają, wykańczają się natychmiast. źródło: NKJP: Jacek Hugo-Bader: To przynajmniej tak nie boli, Gazeta Wyborcza, 1997-09-26 |
|
|
Mężczyźni szybciej się wykańczali. W Taładze było sporo politycznych. Paru Polaków, Niemców, Węgrów. W żadnym z obozów nie spotkałam ani jednego Jugosłowianina, choć zgarnięto ich chyba wszystkich. źródło: NKJP: Teresa Torańska: Oni, 1985 |
Składnia
|
+ | wykańczać się | + |
(na CO)
|
4. wzajemnie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | niszczyć się |
Cytaty
|
Mamy do czynienia z chorą sytuacją, w której przedsiębiorstwa należące do jednego właściciela, jakim jest rząd, nawzajem się wykańczają [...]. źródło: NKJP: (jp): Debata o Sendzimirze, Gazeta Krakowska, 2002-01-17 |
|
|
My zaś stoimy wokół nich zwartym kołem i w milczeniu obserwujemy, jak się wzajemnie wykańczają. źródło: NKJP: Tomasz Raczek: Pies na telewizję, 1999 |
|
|
W rozgrywkach nie biorą udziału islamskie organizacje terrorystyczne. Hamas i Dżihad Islamski przypatrują się z boku, jak otoczenie Arafata wykańcza się nawzajem. źródło: NKJP: Roman Frister: Na dzikim wschodzie, Polityka, 2004 |
|
|
Nie rozumiem natomiast ludzi, którzy uważają, że ich związki są już zakończone, że ich już nic nie łączy z tym partnerem... a dalej żyją pod jednym dachem, wykańczając się nawzajem. źródło: NKJP: Internet |