UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

amant

Chronologizacja

2 połowa XVIII w., Bańk

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. amant
amanci
ndepr
amanty
depr
D. amanta
amantów
C. amantowi
amantom
B. amanta
amantów
N. amantem
amantami
Ms. amancie
amantach
W. amancie
amanci
ndepr
amanty
depr

Pochodzenie

fr. amant

Forma amant powstała wskutek substantywizacji imiesłowu czasu teraźniejszego od st.fr. czasownika amer, współcześnie aimer 'lubić, kochać'

1. aktor

Definicja

aktor, który gra role kochanków, adoratorów lub uwodzicieli

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka teatr

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka film

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  aktor

Połączenia

  • ekranowy, filmowy, hollywoodzki; polski, włoski; czołowy, główny, pierwszy; klasyczny, typowy; prawdziwy; przystojny; młody; słynny, wielki; ówczesny, przedwojenny amant
  • amant ekranu, filmu, kina; lat 20., sześćdziesiątych, wszech czasów...
  • amant z filmu, z seriali, z teatru; z lat dwudziestych
  • aparycja, uroda, warunki; postać, typ; życie amanta; role; para amantów
  • być amantem

Cytaty

W roli Fabrycego wystąpił legendarny amant francuskiego kina Gérard Philipe.

źródło: NKJP: Jan Tomkowski: Ciemne skrzydła Ikara. Eseje o rozpaczy, 2009

Nie oczekiwała wszak od Franciszka, że będzie kimś innym, wyjątkowym, uwodzicielskim jak amanci z filmów. Był, jaki był, stanowiąc trochę bezbarwny dodatek do jej życia.

źródło: NKJP: Ewa Kujawska: Dom Małgorzaty, 2007

W autobusie Sabina zauważy, że mężczyzna jest przystojny jak amant filmowy.

źródło: NKJP: Andrzej Bart: Rewers : nowela filmowa, 2009

W III RP usiłowano zrobić amanta z Michała Żebrowskiego, ale była to jedna z wielu niezrealizowanych obietnic nowych czasów.

źródło: NKJP: Zdzisław Pietrasik: Najkrótsza historia filmu polskiego, Polityka, 2008-12-20

2. adorator

Definicja

żart. 
mężczyzna, który stara się o względy jakiejś kobiety

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia osób wchodzących w relacje międzyludzkie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  absztyfikant, adorator, fatygant, kawaler, wielbiciel

Połączenia

  • czuły, romantyczny; niedoszły, nowy; podstarzały amant
  • grać, mieć amanta

Cytaty

Odkąd została wdową, ponoć ciągle tylko zwodzi swego amanta i odtrąca jego zaloty, lecz on, jak każdy zakochany głupiec, łazi za nią jak cień [...]

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Ogród miłości, 2006

Podając Maurycemu dłoń, by mógł nałożyć na jej serdeczny palec ślubną obrączkę, była przekonana, że wspólne lata przypominać będą narzeczeństwo, mąż zaś aż do ostatnich dni pozostanie tym, kim dotąd był: czułym amantem, wyszukującym dla niej rozrywki.

źródło: NKJP: Monika Piątkowska: Krakowska żałoba, 2006

Pani Sowa, kobieta lat 40-stu kilku, blondyna o niebieskich oczach, mówi: „Koleżanki śmiały się z mego amanta, pytały mnie zawsze: ”chodzisz jeszcze z tym dzikusem?„

źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Kronika wypadków miłosnych, 1974

Data ostatniej modyfikacji: 30.11.2015
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json