UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ścierpnąć

Chronologizacja

2 połowa XV w., SStp

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ścierpnę
ścierpniemy
2 os. ścierpniesz
ścierpniecie
3 os. ścierpnie
ścierpną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ścierpłem
+(e)m ścierpł
rzadziej ścierpnąłem
rzadziej +(e)m ścierpnął
ścierpłam
+(e)m ścierpła
kwestion. ścierpnęłam
kwestion. +(e)m ścierpnęła
ścierpłom
+(e)m ścierpło
kwestion. ścierpnęłom
kwestion. +(e)m ścierpnęło
ścierpliśmy
+(e)śmy ścierpli
kwestion. ścierpnęliśmy
kwestion. +(e)śmy ścierpnęli
ścierpłyśmy
+(e)śmy ścierpły
kwestion. ścierpnęłyśmy
kwestion. +(e)śmy ścierpnęły
2 os. ścierpłeś
+(e)ś ścierpł
rzadziej ścierpnąłeś
rzadziej +(e)ś ścierpnął
ścierpłaś
+(e)ś ścierpła
kwestion. ścierpnęłaś
kwestion. +(e)ś ścierpnęła
ścierpłoś
+(e)ś ścierpło
kwestion. ścierpnęłoś
kwestion. +(e)ś ścierpnęło
ścierpliście
+(e)ście ścierpli
kwestion. ścierpnęliście
kwestion. +(e)ście ścierpnęli
ścierpłyście
+(e)ście ścierpły
kwestion. ścierpnęłyście
kwestion. +(e)ście ścierpnęły
3 os. ścierpł
rzadziej ścierpnął
ścierpła
kwestion. ścierpnęła
ścierpło
kwestion. ścierpnęło
ścierpli
kwestion. ścierpnęli
ścierpły
kwestion. ścierpnęły

bezosobnik: ścierpnięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ścierpnijmy
2 os. ścierpnij
ścierpnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ścierpłbym
bym ścierpł
rzadziej ścierpnąłbym
rzadziej bym ścierpnął
ścierpłabym
bym ścierpła
kwestion. ścierpnęłabym
kwestion. bym ścierpnęła
ścierpłobym
bym ścierpło
kwestion. ścierpnęłobym
kwestion. bym ścierpnęło
ścierplibyśmy
byśmy ścierpli
kwestion. ścierpnęlibyśmy
kwestion. byśmy ścierpnęli
ścierpłybyśmy
byśmy ścierpły
kwestion. ścierpnęłybyśmy
kwestion. byśmy ścierpnęły
2 os. ścierpłbyś
byś ścierpł
rzadziej ścierpnąłbyś
rzadziej byś ścierpnął
ścierpłabyś
byś ścierpła
kwestion. ścierpnęłabyś
kwestion. byś ścierpnęła
ścierpłobyś
byś ścierpło
kwestion. ścierpnęłobyś
kwestion. byś ścierpnęło
ścierplibyście
byście ścierpli
kwestion. ścierpnęlibyście
kwestion. byście ścierpnęli
ścierpłybyście
byście ścierpły
kwestion. ścierpnęłybyście
kwestion. byście ścierpnęły
3 os. ścierpłby
by ścierpł
rzadziej ścierpnąłby
rzadziej by ścierpnął
ścierpłaby
by ścierpła
kwestion. ścierpnęłaby
kwestion. by ścierpnęła
ścierpłoby
by ścierpło
kwestion. ścierpnęłoby
kwestion. by ścierpnęło
ścierpliby
by ścierpli
kwestion. ścierpnęliby
kwestion. by ścierpnęli
ścierpłyby
by ścierpły
kwestion. ścierpnęłyby
kwestion. by ścierpnęły

bezosobnik: ścierpnięto by

bezokolicznik: ścierpnąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni:

ścierpłszy
ścierpnąwszy

gerundium: ścierpnięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ścierpnięcie
ścierpnięcia
D. ścierpnięcia
ścierpnięć
C. ścierpnięciu
ścierpnięciom
B. ścierpnięcie
ścierpnięcia
N. ścierpnięciem
ścierpnięciami
Ms. ścierpnięciu
ścierpnięciach
W. ścierpnięcie
ścierpnięcia

odpowiednik aspektowy: cierpnąć

Pochodzenie

Zob. cierpnąć

1. o ciele

Definicja

stać się pozbawionym czucia na skutek negatywnego doznań zmysłowych lub działania siły fizycznej

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  odrętwieć, zdrętwieć

Połączenia

  • noga, ręka komuś ścierpła

Cytaty

Jeśli jest dziewczynką, któraś z krewnych najpierw owija jej ramię sznurkiem, aż ręka ścierpnie.

źródło: NKJP: Grzegorz Kapla: Nagi znaczy wojownik, Polityka, 2008-04-26

Co chwilę uchylał kapelusza, który nosił niezależnie od pory roku. Uważałem, że od tego może mu ścierpnąć ręka.

źródło: NKJP: Ryszard Sługocki: Na przekór i na bakier, 2008

Polek siada. Jest bardzo zmęczony. Ręka, w której trzyma gromnicę, ścierpła pod bandażem wosku.

źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Dziura w niebie,1995

Siedział dosyć długo w jednej pozycji i wszystkie kończyny mu ścierpły.

źródło: Internet: opowiadania.pl

Siądź sobie na stołeczku, o, jest stołeczek, bo ci nogi ścierpną - powiedział wujek Władek.

źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Widnokrąg, 1996

Składnia

bez ograniczeń + ścierpnąć +
(KOMU) + (od CZEGO)

2. człowiek

Definicja

doznać nagle uczucia strachu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  skóra ścierpła, zdrętwieć

Połączenia

  • ścierpnąć na myśl o czymś, na widok czegoś
  • ścierpnąć ze strachu

Cytaty

Tak złowieszczo błysnął okiem, że ścierpłem.

źródło: NKJP: Krzysztoń Jerzy: Obłęd, 1983

Wypadł za kulą tylko raz. Organizatorzy ścierpli ze strachu, że się połamał. Ale nic szczególnego się nie stało.

źródło: NKJP: Barbara Pietkiewicz: Sens słowa iść, Polityka, 2004-11-13

[...] tylko sekunda wystarczyła, by nagle rozległ się brzęk rozpryskujących się koralików z rączki Ingusi, „zapłacę”, zaczęłam przepraszać i ścierpłam na widok ceny zepsutego naszyjnika.

źródło: Internet: pisanienatrawie.blox.pl

Składnia

bez ograniczeń + ścierpnąć +
(z CZEGO | na CO)

Frazeologizmy

skóra ścierpła
Data ostatniej modyfikacji: 13.04.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json