UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przemyślny

Chronologizacja

1582, SPXVI

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. przemyślny
przemyślny
przemyślny
przemyślne
przemyślna
D. przemyślnego
przemyślnego
przemyślnego
przemyślnego
przemyślnej
C. przemyślnemu
przemyślnemu
przemyślnemu
przemyślnemu
przemyślnej
B. przemyślnego
przemyślnego
przemyślny
przemyślne
przemyślną
N. przemyślnym
przemyślnym
przemyślnym
przemyślnym
przemyślną
Ms. przemyślnym
przemyślnym
przemyślnym
przemyślnym
przemyślnej
W. przemyślny
przemyślny
przemyślny
przemyślne
przemyślna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. przemyślni
przemyślni
przemyślne
przemyślne
D. przemyślnych
przemyślnych
przemyślnych
przemyślnych
C. przemyślnym
przemyślnym
przemyślnym
przemyślnym
B. przemyślnych
przemyślnych
przemyślnych
przemyślne
N. przemyślnymi
przemyślnymi
przemyślnymi
przemyślnymi
Ms. przemyślnych
przemyślnych
przemyślnych
przemyślnych
W. przemyślni
przemyślni
przemyślne
przemyślne

Stopień wyższy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. przemyślniejszy
przemyślniejszy
przemyślniejszy
przemyślniejsze
przemyślniejsza
D. przemyślniejszego
przemyślniejszego
przemyślniejszego
przemyślniejszego
przemyślniejszej
C. przemyślniejszemu
przemyślniejszemu
przemyślniejszemu
przemyślniejszemu
przemyślniejszej
B. przemyślniejszego
przemyślniejszego
przemyślniejszy
przemyślniejsze
przemyślniejszą
N. przemyślniejszym
przemyślniejszym
przemyślniejszym
przemyślniejszym
przemyślniejszą
Ms. przemyślniejszym
przemyślniejszym
przemyślniejszym
przemyślniejszym
przemyślniejszej
W. przemyślniejszy
przemyślniejszy
przemyślniejszy
przemyślniejsze
przemyślniejsza
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. przemyślniejsi
przemyślniejsi
przemyślniejsze
przemyślniejsze
D. przemyślniejszych
przemyślniejszych
przemyślniejszych
przemyślniejszych
C. przemyślniejszym
przemyślniejszym
przemyślniejszym
przemyślniejszym
B. przemyślniejszych
przemyślniejszych
przemyślniejszych
przemyślniejsze
N. przemyślniejszymi
przemyślniejszymi
przemyślniejszymi
przemyślniejszymi
Ms. przemyślniejszych
przemyślniejszych
przemyślniejszych
przemyślniejszych
W. przemyślniejsi
przemyślniejsi
przemyślniejsze
przemyślniejsze

Pochodzenie

Zob. przemysł, myśleć

1.a człowiek

Definicja

książk. 
odznaczający się sprytem, inteligencją i pomysłowością

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zmyślny

Połączenia

  • niezwykle przemyślny

Cytaty

Składka na ZUS jest wysoka. Przemyślni rodacy znaleźli jednak wiele mniej lub bardziej legalnych sposobów na jej omijanie.

źródło: NKJP: Iza Pur Rahnama, Wojciech Staszewski: Statystyczny Polak płaci składkę ZUS tylko od 3/4 swojego wynagrodzenia, Gazeta Wyborcza, 1997-05-15

Przemyślny oberżysta napalił w kominku na nasz powrót, toteż czym prędzej cisnęliśmy w ogień powalane posoką łachy.

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Ogród miłości, 2006

Mówi się, że osły są głupie. Jest to oczywista nieprawda. Nasz osioł był stworzeniem niezwykle przemyślnym.

źródło: NKJP: Zdzisław Morawski: Gdzie ten dom, gdzie ten świat, 1994

Sądecki rolnik jest przemyślny i nie ma zwyczaju przestrzegania zasad i umów.

źródło: NKJP: Jerzy Wideł: Rolniku sadź las, Gazeta Krakowska, 2003-11-17

1.b sposób

Definicja

książk. 
świadczący o czyimś sprycie, inteligencji i pomysłowości

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zmyślny

Połączenia

  • przemyślny sposób; przemyślna gra, metoda; przemyślne środki, zabiegi
  • niezwykle przemyślny

Cytaty

Ktoś w przemyślny sposób obiera ogórek: po raz pierwszy w życiu widzę, że z zielonej skórki można zrobić taką wycinankę, coś jakby warkocze, coś jakby pióropusz, jestem oczarowana.

źródło: NKJP: Anna Bojarska, Maria Bojarska: Siostry B., 1996

Najbardziej przemyślnym zabiegiem reżysera okazała się zdublowana obsada. Nic tak nie dopinguje jak konkurencja [...].

źródło: NKJP: Elżbieta Baniewicz: Anna Dymna - ona to ja, 1997

W Fidrku przyznał się, że lot był częścią przemyślnego planu rodziców, chcących przekupstwem i szantażem skłonić go do nauki przed zbliżającą się maturą.

źródło: NKJP: Mariusz Urbanek: Waldorff, ostatni baron Peerelu, 2008

2. przyrząd

Definicja

książk. 
zrobiony w sposób odkrywczy i świadczący o czyjejś kreatywności

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

synonimy:  sprytny, zmyślny

Połączenia

  • przemyślny system; przemyślna konstrukcja; przemyślne urządzenie
  • niezwykle przemyślny

Cytaty

Rzeźbiarz wmontował w każdą z figurek przemyślny mechanizm i teraz za sprawą sprężyny jedna za drugą drgały, przesuwały się, podskakiwały.

źródło: NKJP: Marek Ławrynowicz: Diabeł na dzwonnicy, 1996

Przemyślna wentylacja sprawia, że dym ucieka na zewnątrz, a gorące powietrze zostaje.

źródło: NKJP: Paweł Smoleński: Pocztówka z sauny, Gazeta Wyborcza, 1994-09-02

Pomieszczenie było bezpieczne, nikt nie miał prawa tu wchodzić i na dodatek chroniła nas przemyślna śluza i specjalny systemem zabezpieczający.

źródło: NKJP: Roman Antoszewski: Kariera na trzy karpie morskie, 2000

W przemyślnych skrytkach podwójnych ścianek trzech kontenerów znajdowały się podłużne worki foliowe z kokainą.

źródło: NKJP: Henryk Mąka: Piraci znów atakują, 1995

Data ostatniej modyfikacji: 18.09.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json